Dood

Ik spreek al over de leefomstandigheden van vluchtelingen sinds 2000, toen minister Job Cohen met het beleid kwam dat ervoor zorgde dat mensen op straat kwamen te staan. Tegen Ella Kalsbeek, zijn opvolger, zei ik het. En tegen Rita Verdonk. Tegen Nebahat Albayrak, minister Leers en vervolgens tegen de huidige staatssecretaris Teeven.

Al veertien jaar lang vertel ik hen dat, als je niet kunt slapen en niet kunt eten, je dood gaat. Maar eerst word je ziek, lichamelijk of mentaal. Ik heb al die bewindslieden verteld dat de straat nergens een oplossing voor biedt. Dat de meesten niet sterven, is omdat vrijwilligers de zorg voor hen op zich nemen, hen eten en geld brengen en onderdak aanbieden (volgens sommige bewindslieden is dit overigens ‘valse hoop bieden’). Maar sec gezien is het huidige beleid dus uiteindelijk moordend.

Afgelopen juni was ik nog in de Vluchtgarage. Toen ik er vandaan kwam en huiswaarts toog, greep de zorg me bij de keel. Het was daar gevaarlijk. Er zouden doden kunnen vallen. Doden door ondervoeding, door ziekte, maar ook omdat mensen door het lint konden gaan. Je voelde het, de muren daar riepen het me toe.

Omdat ik een coöperatief mens ben, mailde ik mijn zorg direct naar staatssecretaris Teeven, want ik wilde hem behoeden voor schuld. Na mij, ging ook het College voor de Rechten van de Mens kijken en waarschuwden zij onze bestuurders, net als Amnesty International. Het was echter allemaal aan dovemansoren gericht. De bestuurders wezen wat naar elkaar en gaven de bewoners de schuld, als in het kinderrijmpje ‘eigen schuld, dikke bult’. En nu is Nasir Gulid dood. En met hem eigenlijk alle bewoners, want door de dood van Nasir zijn ze allemaal ontdaan van hun menselijke waardigheid.

Even koesterde ik hoop op verandering. Dat was toen ik onze bestuurders hoorde zeggen dat de waardigheid van de MH-17-slachtoffers tijdens het bergen van de lichamen in het geding kwam. Daar sprak een groot besef uit dat de waardigheid van elk mens er toe doet, zelfs wanneer deze is omgekomen. Maar in de Vluchtgarage gaat het om asielzoekers die tot de straat veroordeeld zijn. Zo wordt menselijke waardigheid blijkbaar iets waar je selectief mee om kunt gaan.

Als je ook maar een glimp van besef van de waardigheid van een mens hebt, dan zet je mensen niet op straat, zonder onderdak, voedsel en kleding. Dan laat je ze niet bivakkeren in die vreselijke Vluchtgarage. Dan zet je vrouwen niet op straat zonder enige (hygiënische) voorziening. Op deze wijze worden mensen ontdaan van hun menselijke waardigheid, en ja, dan ontstaan er ook vechtpartijen. Omdat ze het niet meer weten, omdat ze hun ongelukkigheid kwijt moeten. En nu is Nasir Gulid dood en zitten de twee daders gevangen.

Een gewaarschuwd mens telt voor twee. De bestuurders waren gewaarschuwd en zijn nu dus dubbel verantwoordelijk.

De dood van een vluchteling. Ach, wat zal ik er over zeggen? Ik zeg het al veertien jaar…

 

Beeld: Omar Chatriwala