De verhalenkathedraal

Elk verhaal waarin we iets leren over het leven bevat een paar vertraagde en glasheldere momenten die als een film op ons netvlies geprojecteerd staan. Zo vertelde een studente dat ze eens een man in de bus in Turkije belachelijk had gemaakt. Hij draaide zich vervolgens om en sprak haar in onvervalst Nederlands aan. Ze had op dat moment graag door de grond willen zakken. Nog steeds zag ze zijn verontwaardigde gezicht, de trillende neusvleugels en het puistje naast zijn neus als ze eraan terugdacht. Ze voelde opnieuw haar eigen schaamte.

In onze levens hebben we allemaal van dit soort ervaringen die ons iets leren over het leven. In mijn nieuwste boek De verhalenkathedraal beschrijf ik deze levensverhalen, van mezelf en van anderen. Opvallend is dat iedereen ze nog tot in detail herinnert. Mijn verhaal gaat over een bezoek aan mijn oma en hoe ik bij haar iets leerde over de kracht van stilte.

 

Mijn oma en de koekoeksklok

 Ik was zeven jaar. Mijn oma woonde in Groningen. Ik woonde in Overijssel. We gingen regelmatig een of meerdere dagen naar haar toe.

Mijn oma woonde in een hofje voor ouderen. Ze had een klein huisje. In haar woonkamer stond een eettafel met stoelen, een oude bruine houten radio en een pick-up.
De stoel van mijn oma stond bij het raam en aan het raam zat een spionnetje. Een spiegeltje
waarin je precies kon zien wie er aan kwam.
Er was ook een gele ribfluwelen draaistoel. Daar zat ik graag op. Dan kon je rondjes draaien.
Soms ging mijn moeder even naar de stad om wat inkopen te doen.
In dit verhaal nam ze mijn zusje mee en bleef ik bij mijn oma.
Mijn oma was gewend aan de stilte. Ik niet. Ik verveelde me.

Ik herinner me dat mijn oma op haar stoel zat. Ze keek naar buiten en in haar spionnetje. Ze had een kopje thee voor me gezet. Ik bekeek ondertussen de kamer. Ik zag de vergeelde foto’s van vroeger en van opa aan de wand, de oude singles en lp’s met psalmen, de single van Heintje met daarop het liedje ‘Mama, je bent de liefste van de hele wereld’ en de kerstsingle over little drummerboy -parampampampam.
Ik keek naar de gerimpelde handen van mijn oma, de reuma die erin zat en de stramheid waarmee ze haar theekopje naar haar mond bracht en vervolgens een beetje slurpte als ze een slok nam. Ik zag haar af en toe spelen met haar kunstgebit dat los was komen te zitten. Ze bewoog het heen en weer in haar mond. Ik hoorde het tikken van de koekoeksklok die traag de minuten telde. Ik hoorde het geluid van de harde kandijsuiker die tegen het kopje van mijn eigen thee tikte als ik roerde met m’n lepeltje.
Mijn oma vertelde af en toe wie er voorbij kwam.
– Daar gaat buurman Heerema, zijn vrouw is er niet bij. Zou ze ziek zijn?
– Die ken ik niet, wat zou die hier moeten?
Af en toe keek mijn oma mij aan.
Hoe gaat het op school?
– Goed.
– Heb je ook vriendinnetjes?
– Ja
– Dat is mooi.
En ze verdween weer in haar eigen wereld.
Ik pakte dan maar een boek en ging lezen.
Langzaam ging de tijd voorbij. Wat was ik blij toen mijn moeder weer terugkwam met mijn zusje. Het gewone leven ging weer verder
.

 

Als ik nu terugkijk, weet ik dat het een uniek moment was. Zelden gebeurde het dat ik me zo bewust was van mijn eigen bestaan. Veel herinneringen zijn slechts flarden van geluiden, beelden en ervaringen. Van dit bezoek herinner ik me alles: het geluid van de koekoeksklok, de kandijklontjes, de mompelende stem van mijn oma, haar geslurp aan de thee, het singeltje van Heintje en Drummerboy.

Het is belangrijk om dit soort momenten te herkennen. Dat kunnen we niet zomaar. Ons geheugen is als een groot huis met daarin onze ingelijste herinneringen. Er zijn ook stoffige, oude kamertjes. Juist daarin liggen vaak deze scharniermomenten opgeslagen. Omdat ze zo snel voorbij gingen, kan het zijn dat we ze niet direct meer herinneren, maar ze zijn er wel. Het is een zoektocht om die scharniermomenten weer terug te halen. Een boeiende ontdekkingsreis. Het brengt ons bij de gebieden van ons leven waarin we keuzes hebben gemaakt en richting hebben bepaald voor de toekomst.

Misschien maken we als mens onze meest essentiële keuzes wel onbewust. Je stuurt een kaartje naar die ene leuke jongen en later ben je met hem getrouwd. Je valt een keer in voor een collega en plotseling word je ontdekt omdat je een bijzonder talent blijkt te hebben. Als we die momenten niet meer kunnen terughalen, helpt het om anderen over ons te laten vertellen. Daardoor komen er allerlei verstofte herinneringen terug.

Mijn boek De verhalenkathedraal gaat over deze levensverhalen van gewone en ongewone mensen. Hoe we de gebeurtenissen uit ons leven doorvertellen aan anderen, zegt veel over wat we belangrijk vinden en over hoe we het leven betekenis geven. De verhalen uit het boek raken je eigen leven. Ze brengen herinneringen terug en zullen je helpen om te verbeelden en te verbinden. Het boek is ook geschikt om als groep te lezen. Het bevat boekentips, muziektips, filmtips, links naar interessante sites en werkvormen om mee aan de slag te gaan. Meer weten? Check broedgebied.nl