Kunst | De val van Icarus

Wie is God? Kunnen we hem kennen? Als we een ding zeker weten, is het wel dat wij als kleine mensjes zijn mysterieuze en ontzagwekkende wezen nooit en te nimmer helemaal zullen kunnen doorgronden.

Zo is onze God

De collage-schilderijen van de Amerikaanse kunstenares Mary McCleary zijn gewoonlijk samengesteld uit allerlei materialen zoals stukjes papier, glas, hout, kralen en kleine speelgoedpoppetjes. Net als in het bovenstaande werk maakte een patroon van poppenogen vele jaren een vast onderdeel van haar werken uit. Ze staan voor de grootsheid van God: zijn alziendheid en alomtegenwoordigheid.

Verder zien we een naar beneden tuimelende Icarus, die een seconde later zal verdwijnen in de diepte van de zee. Icarus zat met zijn vader Daedalus, een legendarische Atheense ambachtsman, gevangen op het eiland Kreta. Om te ontsnappen vervaardigde Daedalus voor hen beiden een paar vleugels, die ze met was aan hun schouders bevestigden. ‘Houd het midden,’ adviseerde Daedalus zijn zoon, ‘want vlieg je te laag, dan maken de golven de veren zwaar; te hoog, dan zal de gloed ze verzengen.’ Maar Icarus vloog omhoog, naar de zon. De was smolt, zijn vleugels lieten los en hij stortte in de zee.

Je kent misschien het gelijknamige schilderij van Brueghel wel, waarop je als je goed kijkt nog net de benen van Icarus in het water ziet verdwijnen. Niemand op het schilderij besteedt er enige aandacht aan. Maar hier is Icarus groot in beeld. Hij blijft niet onopgemerkt, want God ziet hem vallen. Ook zijn hoogmoed kent God.

Maar dan zien we linksonder op de collage de reling van het schip dat precies op tijd ter plekke is om hem uit het water te halen.

Zo is onze God.


Mary McCleary: Icarus, 1999, mixed media collage op papier, 100 x 150 cm.

Mary McCleary is emeritus Professor of Art aan de Stephen F. Austin State University, waar ze van 1975 tot 2005 lesgaf. Ze werd in 1951 in Texas geboren. Ze behaalde haar BFA cum laude in grafisch werk en tekenen aan Texas Christian University en haar MFA aan de University of Oklahoma. Sinds 1970 was haar werk te zien in meer dan 250 solo- en groepstentoonstellingen in Amerika, Mexico en Rusland. Mary McCleary werd in 2011 uitgeroepen tot de ‘Texas Artist of the Year’. McCleary’s werk bevindt zich in vele collecties. www.marymccleary.com

Beeld: Partha S. Sahana