De 5 grootste dooddoeners voor een spiritueel gesprek

“Spirituele zoekers zijn niet op zoek naar theologische waarheden, waar kerken zich zo graag mee bezig houden, maar ze willen God erváren.” Je zult maar een artikel delen op facebook met zo’n zin erin. Tien tegen één dat er onder je christelijke vrienden iemand is die daar jeuk van krijgt. Prima natuurlijk, ik krijg ook wel eens ergens jeuk van.

Vermaning

Maar ken je ook van die mensen die dan vermanend gaan reageren met een bijbeltekst? Zo van: “2 Tim 4:2-5”. Serieus. Ik zag dat afgelopen week weer eens ergens gebeuren. Vier verzen overigens, waarin een stokoude Paulus zijn jonge pupil Timotheüs op het hart drukt om vast te houden aan zijn ‘heilzame leer’, wat voor hem het zelfde is als ‘de waarheid’. Waar ik persoonlijk dus een beetje jeuk van krijg.

Dooddoeners

Goede timing dus dat Relevant Magazine een artikel plaatste over de vijf grootste dooddoeners voor een spiritueel gesprek. Bij deze mijn vrije ‘vertaling’, met suggesties erbij om het gesprek na de dooddoener weer open te breken.

Ketterij

Dooddoener 1: “Dat is een ketterij / dwaalleer.” Euh… een wat?! Nou, een ketterij, dat is alles wat afwijkt van de leer van de kerk. Maarre… welke kerk bedoel je dan? De Rooms Katholieke Kerk? Dat is de grootste en meest historische versie van de kerk. In dat geval zouden alle protestanten ketters zijn. Of bedoel je de orthodox gereformeerde leer? Alsof alle orthodox gereformeerde kerken het zo eens zijn met elkaar. Bovendien: strikt genomen zijn orthodox christelijke helden als C.S. Lewis, Maarten Luther en Augustinus óók onder de ketters. Lewis bijvoorbeeld nam afstand van Jezus als degene die in onze plaats de straf voor de zonde droeg, Luther ontkende de volmaaktheid van de bijbel en Augustinus wees het letterlijke scheppingsverhaal af als historische gebeurtenis.

Hokjes vakjes

Dooddoener 2: “Ja maar hij is vrijzinnig / een fundamentalist.” (of atheïstisch, gergem, pinkster, katholiek etc.) O? En dus hoef jij er niet over na te denken? Omdat hij niet bij jouw hokje hoort? Als je een gesprekspartner neerzet als een vrijzinnige of een fundi, neem je hem niet serieus als mens. Bovendien: als iemand zichzelf ‘vrijzinnig’ noemt, betekent dat nog niet dat-ie elk traditionele denkbeeld sowieso overboord gooit, en een ‘fundamentalist’ is meer dan iemand die uitgesproken denkbeelden heeft over goed en fout.

Rebellie

Dooddoener 3: “Ik zeg dit als je liefhebbende broeder/zuster in de Heer…” (Gevolgd door een nauwelijks verhulde belediging in de vorm van een gloedvol betoog, waarin je wordt opgeroepen om je te bekeren van je ‘rebellie’, zodat je het vuur van de hel te ontloopt.) Hoezo manipulatief? Je zou ook een antwoord kunnen geven op mijn vraag, of een wedervraag kunnen stellen, in plaats van mij een schuldgevoel aan te praten! Twijfelen en lastige vragen stellen horen bij geloven, en helpen ons om samen dichter bij de ‘waarheid’ te komen.

Bijbeltekst

Dooddoener 4: “De bijbel zegt duidelijk dat…” (Met dus een bijbeltekst erbij.) Echt waar? Dus jij leest de bijbel van kaft tot kaft, zonder theologische bril op? Zullen we die tekst anders eens samen lezen, in de context? En dan een gesprek hebben over wat jij dénkt, en wat ik dénk dat de schrijver van dat bijbelboek destijds bedoeld heeft, en wat dat ons vandaag te zeggen heeft? De meeste dingen die in de bijbel staan zijn helemáál niet zo duidelijk. Anders waren er ook niet zoveel theologische meningsverschillen.

Hellend vlak

Dooddoener 5: “Daarmee begeef je je op hellend vlak.” Mijn persoonlijke favoriet: angst-zaaierij met het hellend-vlak-argument. Bijvoorbeeld: “Als de evolutietheorie klopt, dan is God dus een leugenaar, dan is de bijbel onbetrouwbaar, is Jezus nooit opgestaan, en kunnen we net zo goed atheïst worden.” Dat is nogal een rijtje aannames achter elkaar, waar je de nodige vragen bij kunt stellen. En dat is dan ook het beste wat je kunt doen. Om te beginnen met: ‘Wat nu als dit wél zou kloppen? Waar ben je dan bang voor?’ In liefde natuurlijk. Want liefde drijft alle angst uit.

Spiritueel Geestelijk

Dan nog dit: je neemt een zeker risico als je dit artikel deelt met jouw facebook vrienden. Sommige mensen vallen namelijk al over het woord ‘spiritueel’, omdat dat bij hen in het woordenboek staat in dezelfde categorie als ‘new age’, ‘occult’ en ‘satanisch’. Hoewel ‘spiritueel’ eigenlijk gewoon hetzelfde betekent als ‘geestelijk’. Ga maar na: Spiritus Sanctus = Holy Spirit = Heilige Geest. Ik zou dit artikel dan natuurlijk ook ‘De 5 grootste geestelijke dooddoeners’ kunnen noemen. Maar ja, ik hou wel van een beetje risico…