Ik wens Rusland veel heil en zegen toe in 2015!

Ik schreef als stadsdichter van Elburg onder meer een gedicht ter gelegenheid van het aanbreken van een nieuw jaar. En haakte in deze poëtische bijdrage in op de gewoonte rond de jaarwisseling na te denken over nieuwe uitdagingen en goede voornemens. Ik sloot het stadsgedicht af met de woorden ‘Ik wens dus ik besta’, als variant op een bekende uitspraak van de Franse filosoof René Descartes.

 

De woorden ‘Ik wens dus ik besta’ keerden terug in mijn gedachten toen ik naar het EO-programma ‘Sterren van Bethlehem’ keek. Schrijver Kluun, Studio Sport-presentatrice Dione de Graaff, actrice Victoria Koblenko, cabaretier Roué Verveer, programmamaker Filemon Wesselink en journalist Wouke van Scherrenburg trokken in deze vierdelige tv-serie van Nazareth naar Bethlehem op zoek naar de basis van het Kerstfeest. Zes heel verschillende BN’ers met allen hun eigen kijk op het leven en de wereld om hen heen trokken ongeveer een week met elkaar op.

Wat opviel was dat zij echt in gesprek raakten met elkaar en elkaar ook aan het denken zetten. Maar wat mij het meest raakte was het bezoek van de zes aan een Joods-Palestijns dorp en de gesprekken die zij daar met bewoners en medewerkers voerden. Een jonge Israëlische vrouw zei dat haar familie een heel negatief beeld had van Arabieren, en dat dit naadloos aansloot bij het beeld dat Israëlische media van Arabieren schetsten: altijd negatief. “Er wordt”, zei deze Joodse vrouw, “nooit eens iets positiefs over Arabieren gezegd”. En omgekeerd gebeurt precies hetzelfde: in Arabische/Palestijnse gezinnen en dorpen wordt vaak alleen maar negatief over Joods-Israëlische burgers gedacht en gesproken.

Met alle gevolgen van dien… Want hoe kun je ooit zinvolle stappen zetten in een vredesproces -of welk ander proces dan ook- als je alleen maar in goed/fout of zwart-witscenario’s denkt? ‘Wie goed doet goed ontmoet’, wordt wel gezegd. Wie slecht of negatief denkt zet ongetwijfeld een parallel proces in gang.

Als ik wens dan besta ik en als ik besta dan kan ik ook wensen. Maar hoe wens ik en wat wens ik? Kijk ik minder zwart/wit naar anderen dan veel Joden en Palestijnen doen? En kijken ‘we’ in Europa minder kritisch naar wie zich anders opstelt dan in het Midden-Oosten gebeurt? Mijn gedachten dwaalden tijdens het kijken af naar het in de Bijbel opgetekende verhaal over de balk en de splinter en naar het actuele conflict tussen de EU en Rusland. Welke positieve opmerkingen zijn er de afgelopen maanden in Moskou over het Westen gemaakt? En omgekeerd: Welke ‘goede geruchten’ hebben wij het afgelopen jaar vanuit Brussel over Rusland verspreid?

Mijn goede voornemen voor 2015 is: in conflictsituaties ook èn in de eerste plaats kritisch naar je eigen rol kijken (het balk-principe) en pas in tweede instantie naar de ander (met toepassing van het splinter-principe). Dus ook meer leven vanuit de houding ‘houd voor zover het van jou afhangt vrede met alle mensen’ dan denken in termen van vergelding en escalatie.

 

Beeld: Emre Ergin