Waarom Pasen zo waardevol is – of je gelooft of niet

Pasen is waardevol om te vieren, ook als je niet gelooft. Het biedt hoop, Pasen heeft humor en Pasen laat zien dat we niet alwetend hoeven te zijn.

Waarom Pasen zo waardevol is – of je gelooft of niet

Pasen is voor velen een lentefeest en dat is prima, want Pasen vertelt over nieuw leven. Het leven blijkt sterker dan de dood. Hoop, waarde, zin en lef winnen het van hopeloosheid, waardeloosheid, zinloosheid en angst. Pasen is daarom waardevol; óók als het Bijbelse paasverhaal voor jou uitsluitend storytelling is. Pasen biedt perspectief op een duurzaam herstel van vertrouwen in economie en samenleving, ook voor ons anno nu.

Pasen biedt hoop voor onze wereld, want het kwaad heeft niet het laatste woord. De kruisiging van Christus is regelrechte terreur, die niet onderdoet voor die van IS. Toch wint het leven door zijn opstanding. Er is dus hoop, ook al lijkt de terreur nu nog vaak te heersen.
Pasen biedt hoop voor elk individu, want het schetst een realistisch beeld van de mens. Iedereen maakt fouten: Petrus, Pilatus, de hogepriesters en het volk. Toch geeft Jezus zijn leven voor hen allen. Ieder mens blijkt van grote waarde – zelfs de criminelen die naast Jezus worden gekruisigd. Iedereen is waardevol ondanks fouten en beperkingen. Waarde en kwetsbaarheid blijken samen te kunnen gaan.

Hét medicijn tegen de kortetermijncultuur

Pasen inspireert tot het meewerken aan een betere wereld. De strijd tegen het cynisme is de moeite waard ondanks alle tegenslagen. De lichamelijke opstanding van Christus zet onze materiële wereld in het teken van duurzaamheid. Wat lijkt te zijn vergaan, blijkt langer houdbaar. Pasen is dus een effectief medicijn tegen de kortetermijncultuur van snel genieten en veel consumeren.

Pasen vertelt dat inzet voor deze wereld leidt tot een zinvol en gelukkig leven. Jezus had het lijden kunnen ontlopen. Maar Hij koos voor de moeilijke weg. Uiteindelijk blijkt die weg duurzaam geluk op te leveren – ook voor hemzelf. Een zinvol, gelukkig leven blijkt niet los verkrijgbaar van liefde: het waarderen van de aarde en alles wat leeft. Wie bereid is zijn leven te geven voor iets groters dan zichzelf, blijkt dat leven juist te behouden.

Pasen kent geen glazen plafond

Pasen kent ook humor: alles is net anders dan wij denken. Juist wat zwak lijkt, blijkt sterk te zijn. De mensen waar we het minste van verwachten, bezitten de meeste levenskracht. Vrouwen hadden in de tijd van Christus geen enkele sociale status. Toch kent Pasen voor hen geen glazen plafond. Integendeel, de vrouwen blijven het langst bij de gekruisigde Christus en zijn de eersten die de opgestane Heer ontmoeten en herkennen. De laatsten bleken de eersten.

Pasen laat zien dat we niet alwetend hoeven te zijn. ‘Ik weet het nu niet’  kan heel ontspannend zijn. Geen kramp om altijd en overal meteen de wijsneus uit te hangen. Wie had ooit gedacht aan zoiets raars als de opstanding? Er blijken onverwachte zaken te kunnen gebeuren die we niet begrijpen en die ons verbazen. Wees relaxed: we hoeven niet alles te begrijpen. In vertrouwen leven blijkt een begaanbare weg.

Lef om risico’s te nemen

Pasen spoort ons aan tot lef. Wie onzekerheden wil uitsluiten, dreigt terecht te komen in isolement en beheersing. Alle menselijke relaties gaan immers onvermijdelijk gepaard met onzekerheden en vragen om vergeving en herstel. Het lef om dat risico te nemen is een essentiële voorwaarde voor een zinvol leven. Jezus had uit de buurt kunnen blijven van de joodse politie en justitie, veilig beschut in de heuvels. Maar Hij liet zich tijdens de feestdagen juist zien in het centrum van Jeruzalem, de hoofdstad. Hiermee riskeerde hij gevangenschap. Door zijn pijnlijke lijdensweg kreeg zijn leven zin want werd de opstanding mogelijk. Wat de dood leek, bleek leven.

Na de crisis van de afgelopen jaren staan we op een tweesprong. We kunnen kiezen voor zelfbescherming, beheersing en afwijzing van anderen én van wat anders is. We kunnen ook kiezen voor lef, vertrouwen en waardering voor al wat leeft – ondanks het risico van miskenning en afwijzing. De keuze voor lef, vertrouwen en waardering lijkt onzekerder maar leidt uiteindelijk naar een zinvoller, gelukkiger leven en samenleven. Pasen laat zien dat ‘leven’ het meervoud is van ‘lef’.

Lans Bovenberg is hoogleraar economie Tilburg University. Jan Hol is politicoloog in Amsterdam. Dit artikel stond op Goede Vrijdag 2015 ook in De Volkskrant.