Liever Netflix dan de onheilsprofetie van Rob Wijnberg

Is dat erg? Ik vind van wel.

Door de informatierevolutie heeft de mens nog nooit zo goed het wel en wee in de wereld kunnen volgen als nu. Vijftig jaar geleden keken we niet verder dan familie, zuil, en land. Nu zien we met een druk op de knop de verste uithoeken van de wereld. Scrollend door nieuwsfeeds, met constante toegang tot het internet, ben ik geïnformeerder dan al mijn voorouders bij elkaar. Door hoger onderwijs is mijn wereld rijker en door laagdrempelig vervoer mijn wereld uitgestrekter.

Dode ijsberen
Mijn wereldbeeld wordt steeds groter, ik krijg inzichten in de consequenties van mijn handelen. Inzicht dat mijn opa niet had. Misschien beseffen we dat hoe meer we weten, hoe minder we kunnen doen. We weten dat ons eten, ons autorijden, onze bankrekening duizenden kilometers verderop tot nare gevolgen leiden: wapens worden gekocht van ons spaargeld, mensen worden uitgebuit om dingen zo kostenefficiënt mogelijk te produceren en ijsberen leggen het loodje door onze uitlaatgassen.

We zijn schuldig. Dat staat voor mij buiten kijf. Maar worden we verantwoordelijker? Het tegenovergestelde lijkt het geval. Rob Wijnberg haalt in zijn essay De post-postmoderne mens: op de hoogte van alles, verplicht tot niets de socioloog Willem Schinkel aan. Die stelt dat de hedendaagse economie en samenleving als vergeetmachine fungeert: het onrecht wordt op afstand geplaatst. We weten alles, maar het blijft op afstand. In verhullend jargon verpakt, in de nevelen van marketing gehuld, in ondoordringbare systemen verdwenen – is er een ver-van-ons-bedshow van gemaakt.

En waarom? Omdat we primair op zoek zijn naar eigen behoeftebevrediging. Wijnberg stelt dat we helemaal zijn verconsumtiseerd. We benaderen de wereld primair als consument, geloven in God, stemmen op een politieke partij en sharen goede doelen op onze Facebookpagina om er stiekem mee te pronken. Bij alles staat de vraag centraal: wat schiet ik ermee op?

Martelaren
Ik ervaar dit niet zo, vertel ik mezelf. Ik ben toch niet zó ongevoelig? Toch klinken de woorden van Rob Wijnberg als een Bijbelse onheilsprofetie.
Laatst keek ik naar de beelden martelaren in het Midden-Oosten. Ik herinnerde me woorden die ik ooit in Bijbel las waarin God zegt dat Hij hoog in het hoge heilige woont én bij de verbrijzelde en nederige. Mensen met zo’n hartsgesteldheid wil Hij doen opleven.
Dit lijkt me ingaan tegen onze (of in ieder geval mijn) gelukslogica. Deze tekst, en Jezus herhaalt het net zo, vertelt me dat God zich laat ontmoeten in ons tekort schieten en mee-lijden. Dus niet primair in een voorspoedig leven waar ik wel bij vaar.

Heb ik vaak een gebroken hart? Eerlijk gezegd lijkt me dat een irritant gevoel. Ik ga weer verder met mijn serie op Netlix en m’n vakantieplannen definitief maken. #thegoodlife #YOLO