Moderne Psalmen | Jij mens

Psalm 64

Hoor mijn stem, God, hoor mijn klacht,
behoed mij voor de dreiging van de vijand,
verberg mij voor die misdadige bende,
voor die meute van boosdoeners.

The Grey: op elkaar aangewezen

Je kent ze wel. Films waarbij een aantal mensen in een situatie terechtkomt waarbij ze op elkaar zijn aangewezen om te kunnen overleven. Zo is ook het geval in de film The Grey. Een vliegtuig stort neer in een ijskoud niemandsland, 6 mannen – waaronder Liam Neeson – overleven en ondernemen de tocht naar beschaving.

Los van de gevaren om hen heen strubbelen de mannen regelmatig met de vraag of ze elkaar moeten helpen of koste wat het kost hun eigen hachje willen redden. Eigenlijk, op kleine schaal, het gewone leven zelf. Wanneer Liam Neeson er alleen voor staat in een penibele situatie, richt hij zijn blik tot God en vraagt zich af: ‘Waar ben je nou, God, nu ik je nodig heb?’ God antwoordt natuurlijk niet.

Godgeklaagd
Cabaretière Louise Korthals maakte een mooi lied over de toestand van de mens. Een klassieke aanklacht, echter niet gericht tegen God, maar tegen de mens zelf. En terecht, want zoals Typhoon het op zijn nieuwe album stelt: ‘Als de hemel valt, zullen we het samen moeten maken’. Wij zijn op elkaar aangewezen, zeggen deze moderne psalmen.

En dat valt ons soms zwaar wanneer we zien wat er om ons heen gebeurt. Bankiers die keer op keer de maximale bonus verkiezen boven het lot van alle klanten, oliemaatschappijen die uit gemakzucht fossiele brandstoffen blijven verkiezen boven milieuvriendelijkere alternatieven. Zo beschouwd lijken we Kaïns volk, geheel verstoten van God.

Ze zinnen op misdaden en denken:
‘We lijken onschuldig, zo verborgen is ons plan.’
-Diep als een afgrond is het hart van de mens.

Het mooie waar wij toe in staat zijn
Maar dan zingt Korthals over alle mooie dingen waartoe de mens in staat is. Het scheppen van kunst, het ontwikkelen van een levensreddend medicijn. En ‘ontroostbaar het einde bestrijdt’. Wij zijn met onze gedachten, onze woorden, onze kunst, in staat vragen te stellen omtrent wat er om ons heen gebeurt. De mens keer op keer aan te spreken op zijn gedrag.

Zoals we door de eeuwen heen hebben gemerkt, betekent dit niet eind goed al goed. Maar zoals de mens telkens weer de fout in gaat, zo staan aldoor mensen op die het systeem bevragen: ‘Jij mens, ja jij daar, wat flik je ons nou? Zo zijn we niet met elkaar getrouwd!’. Wellicht komt dat nog wel het dichtst bij het verrichten van Gods werk.
Wat Liam Neeson doet wanneer hij geen antwoord krijgt van God? Hij balt zijn vuisten en zegt ‘Fuck it, I’ll do it myself’. Zo is het maar net.
Wie oprecht van hart is, prijst zich gelukkig.