Wat Nikolaas leerde over de Middeleeuwen

Ik heb flink op mijn tanden moeten bijten. Uiteindelijk is het me toch gelukt, ik ben ik tot de laatste van de 683 bladzijdes gekomen van het boek De waanzinnige veertiende eeuw van Barbara Tuchman.

Plek van het christendom
Het boek geeft een boeiend zij het soms wat monotoon beeld van de veertiende eeuw : eindeloos veel gebeurtenissen worden gedetailleerd beschreven. Er is relatief weinig analyse, maar wat mij boeide aan het boek was vooral de plek die het christendom in die tijd innam. Tuchman beschrijft het als ‘de moeder en de wet van het middeleeuwse leven’.

Ideaal aan verre horizon
Vaak beschouwen we de middeleeuwen als de tijd van de christianitas, de christenheid : het christelijk geloof als de vanzelfsprekende, expliciete en alomtegenwoordige inspiratiebron van zowat alle aspecten van het persoonlijke en maatschappelijke leven.
Tot op zekere hoogte was dat ook zo. Althans als ideaal dat door de grote meerderheid van de bevolking werd gedeeld. Maar het was een ideaal aan de (verre) horizon. De concrete werkelijkheid van het dagelijkse leven (geweld, armoede, ongelijkheid …) was bijzonder weinig evangelisch. Ook al was er veel meer vroomheid en uiterlijk zichtbaar geloof.

Enorme vooruitgang
Van dit laatste lijkt er weinig over te blijven in onze huidige samenleving. Maar op het vlak van het geweld, de welvaart en de (on)gelijkheid is er enorme vooruitgang geboekt. Althans in ons deel van de wereld …

Zou het kunnen dat het Evangelie vandaag meer dan ooit aanwezig is in onze samenleving ?