Hoop in een zelfgetimmerd kerkgebouw

En dan sta je ineens in een kerk. Hallelujah, en je hart maakt een sprongetje, nadat je net twee dagen flink hebt lopen vloeken.

Het is niet dat ik zo gelovig ben, integendeel. Het is het symbool van hoop dat me zo raakt. Dat dit nog zó sterk aanwezig is bij deze mensen die alle reden hebben om níets anders te doen dan de wereld te vervloeken. Maar dat doen ze niet. Integendeel. Ze hebben een kerk gebouwd. Er is licht!

Heilig Land
Ik voel dat het me óók boos maakt, dít te zien op déze plek. In het vluchtelingenkamp met de naam The Jungle in Calais, Frankrijk. Amper 4 uur rijden van mijn huis. Tussen de 2000 en de 4000 mensen verblijven hier in hutten en tenten…
De dag ervoor hadden we al een aantal vluchtelingen gesproken langs de kant van de weg, in de berm, vlak voor De Tunnel. De magische plek waar dagelijks honderden vluchtelingen een poging doen om mee te liften naar het heilige land: The United Kingdom. Dé reden dat ze hier zijn. Het is een gevaarlijke exercitie waarbij bijna dagelijks mensen overlijden. ‘Last night someone was electrocuted’, vertelt een van de jongens die we ontmoeten. ‘Big, big noise! We all saw it! He climbed on top of a truck on the train and was hit by a cable’. Ik schrik.

DSCN0374

Wie zijn deze vluchtelingen?
We zijn hier omdat we benieuwd zijn naar de situatie van de paar duizend vluchtelingen die proberen op trucks te springen en zo stiekem mee te liften naar Engeland. De berichtgeving erover is nogal eenzijdig. Natuurlijk is het heel vervelend voor de vrachtwagenchauffeurs. Maar wie zijn deze vluchtelingen? En waarom willen ze naar Engeland?
De verhalen die de vluchtelingen ons vertellen over de grote aantallen mensen die dodelijk verongelukken of (zwaar) gewond raken tijdens hun poging om mee te liften, zijn schokkend. En het gegeven dat we hier niets over lazen in de kranten bevestigt ons idee dat het goed was om zelf te gaan kijken wat hier allemaal speelt.

De laatste oversteek
Ik en de anderen kennen elkaar van de PopUpKerk in Amsterdam. Vorige week is er ook al een ander deel van de club naar Lesbos gereisd om daar te ervaren hoe dagelijks zo’n 1400 bootvluchtelingen aan land komen (daarover later meer op Zinvloed, red.). Een klein deel van díe vluchtelingen komt uiteindelijk in Calais voor een poging om Groot- Brittannie te bereiken. De reis die ze reeds gemaakt hebben en de gevaren die getrotseerd zijn vóór de aankomst in Frankrijk zijn zo enorm dat die laatste oversteek een peulenschil lijkt.
Vandaar het optimisme, tegen een feeststemming aan haast. Want ze zijn er bijna. Dénken ze.

DSCN0535

Bijna in het beloofde land
In dat kader begrijp ik die zelfgebouwde kerk ook beter. Zíj denken al bijna in het beloofde land te zijn. God bestáát. Hoe konden ze anders al zover komen? De hele gemeenschap heeft geld ingezameld zodat zíj konden vluchten. Op zoek naar een bestaan. Een toekomst. Hopend hun gezin straks vanuit dat beloofde land óók naar Europa te kunnen halen. Lopend vanuit Eritrea. In een rubberboot vanuit Libië. Mensensmokkelaars. Berovingen. Dagen en dagen wandelen zonder (goede) schoenen en met blaren op je voeten. Je moeten verstoppen. Stiekem een stuk met de trein vanaf Griekenland naar Frankrijk in de hoop dat je niet wordt gecontroleerd bij de douane. Calais is dan, vaak na maanden reizen, het station vóór het eindstation.

Iedereen aardig, iedereen werk
Maar wat als je niet uit Eritrea komt, maar uit, noem eens wat, Ethiopie? Als Ethiopiër kun je misschien vinden dat je alle reden hebt om je land te verlaten. (En dat zal heel wel mogelijk ook terecht zijn!) ‘Wij’ in Europa denken daar in veel gevallen toch anders over. Er is daar namelijk geen oorlog.

Ik durf het ze bijna niet te zeggen. Want wat er rondgaat in het kamp is het verhaal dat iedereen mag werken in Engeland. Dat iedereen meteen papieren krijgt. Dat de mensen aardig zijn. En dat iedereen een baan vindt. Meteen.

Wat weet ik ervan?
Wanneer ik voorzichtig opper dat de realiteit een andere is en dat het zeer wel mogelijk erg teleurstellend is om je leven hiervoor te wagen, wordt er bijna boos en vooral ontkennend gereageerd. Want wat weet ík daar nou van? Elke dag zijn er enkelen die de overkant halen en allemaal sms’en ze naar hun broeders in Calais ze dat ze inderdaad in het beloofde land zijn gekomen…

Ik krijg een bericht van Benjamin, een van de Ethiopiërs die we hebben ontmoet in het kamp. Hij vraagt om hulp. Donaties en materialen om de kerk af te bouwen. Mooier te maken.

Natuurlijk gaan we dat doen. Want als er geen hoop meer is, wat dan nog wel?

Calais kerkgebouw

Wil je er meer over weten en meedenken? Aanstaande zondag 19 juli kun je terecht in de PopUpKerk 

Foto’s: TINKEBELL.