Leve de gelukszoeker!

Aan de poorten van Europa kloppen ze aan: vluchtelingen. We weten er eigenlijk geen raad mee. De discussie hierover is ingewikkeld en emotioneel maar het frame is simpel: je hebt echte vluchtelingen en gelukzoekers. De laatsten willen vooral hier zijn om geld te verdienen. Echte vluchtelingen daarentegen ontvluchten oorlog en vervolging. Die moeten we opvangen. Wat mij betreft gaat dat hele frame ‘echte vluchteling versus gelukzoekers’ zo snel mogelijk op de schop. Waarom?

Geluk delen
Omdat we daarmee allereerst een mensbeeld in stand houden waarin we zelf buiten schot blijven. De geschiedenis van de westerse beschaving of wat daarvoor doorgaat is één groot vervolgverhaal van gelukzoekers: van de eerste Vikingen die Engeland koloniseerden, de Zuid-Europese ontdekkingsreizigers tot de Europese migranten die hun heil zochten in Amerika of Australië. En we zijn gelukzoekers gebleven. Wij horen bij het deel van de mensheid dat om ‘gelukswege’ wereldwijd handel drijft, in vliegtuigen stapt, verre reizen maakt of als expat elders een bestaan opbouwt. Op Facebook delen we ons geluk. En eigenlijk is daar niets mis mee. Ook ik kwetter online mijn feestelijke wijsje.

Echte vluchteling
Het begrip ‘echte vluchtelingen’ kan wat mij betreft helemaal op de schop. We hebben misschien te lang en te vaak naar The Sound of Music gekeken. Bij de gedachte aan mensen op de vlucht resoneert het beeld van de Familie Von Trapp die -achtervolgd door de Nazi’s- na een barre tocht over de Alpen vanuit Oostenrijk Zwitserland weet te bereiken. Je bent een echte vluchteling als oorlog en geweld je achterland zijn. Heb je dan ook nog een kloppend vluchtverhaal, dan mag je blijven en gaan we voor je zorgen.

Talenten
Met de beste bedoelingen onderschrijven ook kerken en christelijke politieke partijen een ruimhartig en menselijk asielbeleid. Met verwijzingen naar vroom proza als ‘je naaste lief hebben als jezelf’ of ‘de barmhartige Samaritaan’. Het gaat om helpen en geholpen worden. Maar is dat in dit verband niet de spiritualiteit van de korte termijn? Gaat het in de Bijbel ook niet om talenten van mensen die je niet moet begraven en slachtofferschap dat niet eeuwig hoeft te duren? Is dat niet het lange termijn perspectief waarop we ook kunnen wijzen: Sta nu op, neem je bed op en wandel.

Wat mij betreft wordt gelukzoeker de benaming voor iedereen die in dit land woont. Of je familie hier nu al generaties lang woont, of als je je net hebt gemeld op Schiphol.

Toekomst
Waarom vragen we niet aan mensen die hier langer willen blijven wat hun talenten zijn? Wat ze kunnen betekenen voor onze samenleving? Op welke manier willen zij een bijdrage leveren aan onze maatschappij die vrijheid en verdraagzaamheid hoog in het vaandel heeft staan? Hoe kijken ze aan tegen de westerse vrijheden? Wat vinden ze van democratie? Zijn de nieuwe gelukzoekers bijvoorbeeld bij machte om geloofsafval of de keuze voor een ander geloof positief te waarderen? Waarom niet vragen naar de kijk van mensen op hun toekomst in plaats van hardnekkig peuren in het verleden?

Hoop
Waarom zeggen we niet tegen nieuwkomers: ‘Leer onze taal zo snel mogelijk, weet je mede verantwoordelijk voor onze vrijheden en ga aan het werk’. En als je dat niet wilt, als je niets hebt met gelijkwaardigheid van man en vrouw, de Nederlandse taal of je handen uit de mouwen steken -om maar eens wat te noemen- dan moet je op een andere plaats je geluk zoeken. Dan zijn er andere samenlevingen die misschien beter bij jouw toekomstbeeld passen. Zou dat niet een begrenzing zijn die meer hoop geeft aan iedereen?

Welvaart
De mensheid is op drift. Dat is niet nieuw. Dat is altijd zo geweest. Wij zijn daar zelf het product van. We hebben allemaal wel een of andere volksverhuizing in onze genen. De geschiedenis leert ook dat welvaart en voorspoed het moeten hebben van gelukzoekers.

Lang leve de gelukzoeker! We kunnen niet zonder. We zijn het zelf.

Sta dus op en climb every mountain!