Duivelse blogs | Iedereen gelooft in een duivel

Ik heb het zelf nooit lastig gevonden te denken dat er zoiets als demonen bestaan. Er is zelfs een periode geweest dat ik overtuigder was van hun bestaan dan dat van God. Ik had een paar enge dingen meegemaakt en dat was meer dan genoeg. Een stel Verlichtingsdogma’s houden nu eenmaal geen stand tegen levensechte ervaringen.

Ik zou ook niet weten wat hun bestaan zo onmogelijk maakt. Juist de moderne wetenschap maakt het duidelijk dat er veel meer dimensies zijn dan wij kunnen waarnemen en dat ons verstand ontzettend beperkt is. Geen enkele wetenschappelijke theorie sluit het bestaan van God uit. En als er in de bovennatuurlijke wereld plaats is voor goede wezens, dan moet ik wel met sterke argumenten komen om de slechte wezens daar uit te sluiten.

Natuurlijk, je moet de mythologische outfit ervan afpellen. Zoals God niet met een lange sik op een wolk zetelt (dat beeld komt uit de Germaanse verhalen) heeft de duivel geen horentjes en bokkenpoten (dat stamt uit de Griekse mythen). Wat er overblijft is zoiets als: ultiem kwaadaardige bovennatuurlijke wezens.

Daar gelooft de meerderheid van de mensheid in. In alle religies komen duivelachtige figuren voor: ook in het boeddhisme, het hindoeïsme, maar eveneens de kleinere stamreligies. In Amerika gelooft 7 op de 10 mensen erin en in Nederland is het percentage weer aan het toenemen.

Het is zelfs praktisch onmogelijk níet in een soort duivel te geloven. Als je het ‘bovennatuurlijke’ uit de definitie weghaalt, is een duivel gewoon een ultiem kwaadaardig wezen. Nu heeft ieder mens ideeën over wat goed en niet goed, en daarom ook over waar dat niet-goede tot z’n dieptepunt komt. Check maar bij jezelf: waar denk jij aan bij ‘ultiem kwaad’? Die onthoofdingen door IS aan dat strand? Hitler? Anders Breivik? Welnu, dat is je duivel.

Ook herkent iedereen wel ervaringen die lijken op de joods-christelijke duivelverhalen. Mensen hebben het soms over een naargeestig ‘stemmetje’ waarmee ze innerlijk worstelen. Het kan lijken alsof iemand ‘bezeten’ is van iets. Soms kan diegene ook ‘bevrijd’ worden.

Het verschil tussen deze algemene duivels, waar iedereen in gelooft, en de joods-christelijke versie, is vooral dat bovennatuurlijke element. Dat verschil valt wel mee: de joods-christelijke duivels uiten zich gewoon in natuurlijke fenomenen en er wordt zelden veel gezegd over wat daarachter schuilt.

Dat bovennatuurlijke van de joodse-christelijke duivels biedt zelfs een zekere bescherming en nuchterheid die je anders mist. Ze zijn minder grijpbaar. Je weet nooit precies waar ze zijn en wat ze willen. Dat vermindert het gevaar op demoniseren, heksenjachten en zondebokmechanismen.

We demoniseren allemaal, dat hoort bij maatschappijen. We hebben nu eenmaal ideeën over wat erg is en daarom ook over wat het ergst is. Maar als we dan toch demoniseren, dan toch het liefst bovennatuurlijk. Je hebt dan minder de waan dat je ze concreet kunt aanwijzen of zelfs uitroeien, met alle mogelijke verschrikkelijke misverstanden vandien.

Als we dan toch in duivels geloven, dan het liefst die ouderwetse bovennatuurlijke.