Duivelse blogs | Geloven in een duivel die niet bestaat

De duivel is een reële persoon in de geestelijke wereld. Hij knijpt in z’n handjes als jij zondigt, verleidt je daartoe, doet alles om je te laten struikelen en als jij slaapt is hij wakker om je wereld te vernietigen. Als je je ogen voor hem sluit, krijgen hij en zijn handlangers ingang in je leven en zullen ze je breken. Alleen God kan je helpen – geestelijke oorlogvoering door middel van menselijk gebed en de inspanning van engelen.

Althans, zo werkt het in de boeken van Frank Peretti en Randy Alcorn die in charismatische kringen erg populair zijn. In mijn tienertijd las ik die boeken ook. Ik kan daarbij niet ontkennen dat de fictieve thrillers, die wel degelijk bloedserieus bedoeld zijn, mijn wereldbeeld beïnvloedden en mijn geloofsleven kleurden. Ik was niet de enige. Voor veel christenen is de duivel de onzichtbare gehoornde die altijd op je schouder zit en voortdurend bestreden en weggebeden moet worden.

Hoe ik mijn geloof in de bokkenpoot verloor
Ik geloof daar geen sodemieter meer van. Waarom niet? Om twee redenen. Allereerst iets dat ik zelf ‘gezond verstand’ zou noemen. Inzien dat de gevleugelde engnek een symbool is, een mythologisch beeld dat mensen van oudsher hebben gegeven aan hun diepste angsten en strijdpunten. Dat een wereldbeeld zonder een Lucifer in een alleen voor het zesde zintuig waarneembare dimensie toch aannemelijker is.

Ten tweede, omdat ik als theoloog ging ontdekken dat de Bijbel me niet echt eenduidig de kant van zo’n duivelsgeloof opstuurde. Sowieso speelt de duivel amper een rol in de heilige teksten. Het verhaal van de zondeval gaat over een slang en noemt ’t woord duivel helemaal niet. In de Hebreeuwse Bijbel worden veel menselijke tegenstanders een satan genoemd. Verder gaat het soms over geestelijke machten, soms over demonen terwijl er gewoon epilepsie wordt bedoeld, dan weer over een soort Game of Thrones-draak en slechts twee keer over een smiecht die geloofshelden probeert te pesten (één keer Job, één keer Jezus). Heel eenduidig is het Bijbelse beeld van de duivel niet, wat notoir wordt geïllustreerd door deze twee Bijbelse vertellingen van één en hetzelfde verhaal:

Screenshot Jongerenbijbel.nl
Screenshot gemaakt op Jongerenbijbel.nl

 

Maar de duivel bestaat wel!

Geen Lucifer betekent voor mij echter niet dat ik niet meer in de duivel geloof. Komaan, zeg. De duivel is reëel en overal.

De duivel is het kwaad dat groter is dan wijzelf. Waar we geen grip (meer) op hebben omdat het ons boven het hoofd is gegroeid. Dat zijn de oorlogen, economische systemen en sociale structuren die we zelf niet verzonnen hebben maar ook niet of nauwelijks kunnen bestrijden.

De duivel is de satan, in het Hebreeuws een tegenstander of een aanklager in de rechtbank. Vaak in de vorm van het demonische stemmetje in je eigen hoofd dat je haarfijn uitlegt waarin je tekortschiet, waar je faalt en waar je helemaal nooit aan moet beginnen omdat het je toch niet lukt of omdat je het niet waard bent. Soms in de vorm van een concreet mens: je baas, je ex, een ouder, een politicus, je dominee.

De duivel is de verleiding die sterker is dan je voornemens: de fles, de peuk, het egoïsme, de jaloezie, het cynisme – alles waarmee jij jezelf, de ander, de wereld schaadt terwijl je hele hart erop gebrand is om dat niet te doen. Het leven zit vol met machtig kwaad dat onze goede wil keer op keer verslaat.

Zo is de duivel dus alles wat er over haar gezegd wordt, behalve de reële persoon in de geestelijke wereld van Frank Peretti’s boeken, en zeg nou zelf, dat heeft die Frank toch duivels knap gedaan: de plank volledig misslaan.