Lazarus staat op – dat ‘zelf doen’ niet per se ‘alleen doen’ is

Lazarus staat op – dat ‘zelf doen’ niet per se ‘alleen doen’ is

Opstaan met Lazarus: Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag. 

Dat ‘zelf doen’ niet per se ‘alleen doen’ is – PopUpGedachte vrijdag 17 juni 2016

Het blijft een vreemde oefening, deze popupgedachten. De teksten krijg je vrij willekeurig in de schoenen geschoven en dat is het dan. De gedachte voor vandaag. Neem deze vanochtend, de afsluiting van het boek Prediker, geschreven door die wijze koning met zijn aanleg voor depressie:

‘alles wat je hebt geleerd komt hier op neer, heb ontzag voor God en leef zijn geboden na. Dat geldt voor ieder mens, want God oordeelt over elke daad ook over de verborgen daden, zowel de goede als de slechte’.

Dat. Big Brother 2.0 of -1.0 eigenlijk want deze bestond ver voor Johnny de Mol. In Big Brother beoordeelde het publiek elke daad, ook de verborgene zowel de goede als de slechte. En het oordeel was gebaseerd op lucht. Gewoon wat we zagen en waar we om moesten lachen, huilen, op gingen schelden, of wat dan ook.

Irritant concept. Dat we worden gezien. Voer voor allerlei psychische problemen, een instrument voor donderende dominees en manipulerende ouders. Let op, niet ongehoorzaam zijn, anders zwaait er wat. God ziet het he! Een karikaturale variant van wat hier bedoeld wordt, ik ben nu volwassen, lees zelf deze teksten en zoek naar de sleutel. Hoe biedt dit vrijheid?

Ten diepste wil ik natuurlijk gezien zijn. Niet per se door God, niet per se beoordeeld, maar wel gezien. Dat is een diep verlangen. Niet gezien worden is een van de grootste klachten van de partner in een relatie. Je ziet me niet. Daarmee kan ik uit de voeten. Weet dat je gezien wordt.

Maar dat oordeel dan? Dat is ook een gezien zijn. Als vrienden zeggen: gast, dat heb je mooi verkloot, dan is dat een zegen. Omdat je het masker kunt laten vallen, het niet meer hoog hoeft te houden. I fucked up. I know. En de waardering idem dito. Iemand die ziet hoe jij steeds een beetje bent gegroeid, snoeihard hebt gewerkt, vooruit bent gekomen. Niemand die het verder opmerkt omdat het resultaat niet om over naar huis te schrijven is. Maar iemand die je kent, ziet het.

Die ogen in je rug. Ik vind het een doodenge gedachte, maar als ik het zou durven vertrouwen zou het me verder brengen. Zoals goede vrienden dat doen. Als ze eventjes niet bezig zijn met hun eigenbelang. Zoals die vriendin laatst: messcherp in haar zelfverwijt. Ik zal nooit iemand vertrouwen of toelaten want ik heb gefaald, ik durf het niet, klaar. En wat ze daar ter pleke deed was ons dat toevertrouwen en ons erin toelaten en we applaudiseerden. En we vonden dat ze zichzelf maa rmoest belonen met Tony Chocolonely zeezout caramel chocola als het wel gelukt was of een saunabezoek of iets. Om elke stap te prijzen.

Paulus schrijft vanochtend: ‘ laat ieder zijn eigen daden toetsen dan heeft hij misschien iets om trots op te zijn zonder er zich bij anderen op te laten voorstaan. Want ieder mens moet zijn eigen last dragen.’ Trots zonder je erop te laten voorstaan. Blij met je goede keuzes, zonder dat te hoeven nuanceren. Gewoon trots. Heb ik goed gedaan. Chapeau. En door.

Die God die de prediker veronderstelt oordeelt ook over de goede. Dat heb je goed gedaan. Applaus. Zou hij royaler zijn dan mijn opvoeding? Daar werd niet zo geapplaudiseerd. Dan ging je maar naast je schoenen lopen. Je had misschien iets moois bereikt, maar je was er nog lang niet. Bon ton was dat. Uit angst voor karakterfalen. Waardoor er altijd een beetje een gat bleef.

Maar nu ben ik volwassen en dan is dat klaar. De waardering van anderen is niet meer de hoofdzaak. Ieder mens moet zijn eigen last dragen. De ander draagt niet de jouwe, hoeft jou niet de hemel in te prijzen, want hij heeft genoeg aan zichzelf, jij kunt dat soms doen bij een ander maar wat weet je nu eigenlijk echt.

Als dat lelijke oordeel vervangen zou zijn door gezien zijn. Zowel het goede als het slechte, zowel de trots als de erkenning dat dit niet handig, slim, liefdevol of goed was. Dat opent de wereld. Jezus zegt: wie zijn leven wil behouden zal het verliezen. Wil je het onttrekken aan die ogen, voor jezelf houden, dat gaat niet, dat verkruimelt. Zoals sommig verlangen naar vrijheid totale eenzaamheid kan opleveren.

Vandaag over mijn schouder laten meekijken. En het vertrouwen. Ook om eerlijker te worden over het goede.