Lazarus staat op- wat is wijsheid?

Lazarus staat op- wat is wijsheid?

Opstaan met Lazarus: Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag. 

 

Wat is wijsheid? – PopUpGedachte 15 juni 2016

God is dood en de kerk is overleden, in elk geval zo’n beetje. Dat was duidelijk voor de spreker gisteravond in Nijmegen, Hans Boutellier. Hij analyseerde de afgelopen 50 jaar en zag dat het goed was. Zijn vader had nog gezegd: als er geen god is, wordt het een chaos. Maar het viel best mee. Goddelijk gezag was weggevallen, en de criminaliteit was even toegenomen. Gelukkig leerden we toen strenger straffen en beter surveilleren. Nu hebben we geen privacy meer, en zijn we bang geworden voor de dingen die mis gaan en mis kunnen gaan, maar het is niet zo dat we tot een grote criminele ellende zijn vervallen. Gods alziend oog is vervangen door camera’s en die zijn minstens zo onbarmhartig. Maar het is niet onveiliger.

Alleen deze vraag bleef hangen. Hoe komen we tot gezamenlijke waardes en overtuigingen, nu niemand meer gezag heeft. Zelfs god niet. Of meeer: dat zovelen menen zelf god te zijn. Ja, knikten mensen in de zaal driftig, man, er zijn zovelen die menen god te zijn. Irritant zeg. Die ander.

Hans betoogde vol vuur dat de rechtsstaat ons kon binden. Dat alle mensen gelijk waren. Artikel 1 van de grondwet. Het klonk als een dominee. Vuur en pathos. Omdat ja, wat heb je anders? Men moet het maar net geloven. En wij, in die zaal, geloofden het wel maar door de hoofden zag je de zorgen wandelen over de anderen in de samenleving. De dikke ikken. Zouden die? Het moest natuurlijk wel een gezamenlijk principe zijn he. Anders werkt het niet. Tsja, zuchtte Hans. Tsja. Ik voel de plicht om optimistisch te zijn. Wat ik dan weer een niet zo hoopgevende uitspraak vond. Blijkbaar waren de feiten niet om over naar huis te schrijven, maar hij voelde de plicht ….

De Prediker schrijft vanochtend dit: er was een klein stadje mmet weinig inwoners en een machtig koning rukte op tegen het stadje, omsingelde het en bouwde grote belegeringswerken. Nu was er een arme man die zo wijs was dat hij het stadje kon redden, maar niemand schonk aandacht aan hem want hij was arm. Daarom zeg ik: wijsheid mag meer waard zijn dan kracht. De wijsheid van een arme telt niet mee.’

Bij gebrek aan een gezamenlijk idee over wie wat te zeggen heeft, bij gebrek aan een gezamenlijke god en een priester of dominee met gezag, geldt het toeval. Wie heeft de grootste mond, de grootste overtuigingskracht of het grootste netwerk. Die bereikt even de grootste groep van mensen. Maar daar ligt niet de hoop.

Dat het grote gezag weggevallen is, dat is prima. Die dwangmatigheid, dat keurslijf, die angst, die eenvormigheid. Het is een vorm van vrijheid. En dat kan chaos worden. Kun je dat voorkomen? Ik denk het niet. Wat te doen? Het lijkt op de vrijheid die de eerste christenen ervoeren. Geen tempel met harde gebruiken, geen nationale voorschriften, geen keizer die je meer macht moest toekennen, niet meer meedoen aan de godendienst. Gewoon jij en je diepe overtuiging, aan niets en niemand meer verantwoording schuldig behalve aan elkaar. En hoe wordt de chaos bezweerd? Niet door een algemeen principe voor de mens maar door kleine gemeenschappen die de vrijheid gebruiken om iets goeds te doen.

Paulus zegt vanochtend dit tegen de volgelingen: ‘vrienden, u werd geroepen tot vrijheid – vrijheid als roeping, dat dus he – maar misbruik die niet als voorwendsel voor zelfzucht, integendeel dient elkaar door de liefde.’

Wat is wijsheid? Niet de grote gemene deler vinden. Niet alle waardes die er zijn afpellen tot we allemaal zeggen dat liefde toch ons wel verbindt. Het is in medestanders vinden, je omringen met mensen die de zelfzucht af willen leggen en de ander willen dienen. Niet van bovenaf maar van binnenuit. Zo heeft het altijd gewerkt in de geschiedenis. Iemand zei ooit: het was nooit de apathische meerderheid, maar een actieve minderheid die de wereld veranderde. Niet met veel, maar met wijsheid.

Er loopt een arme door de wereld. Met zijn ziel onder de arm omdat hij een sleutel heeft tot onze angst, maar er zo weinig luisteren. Hier en daar wordt hij aan tafel genodigd en vinden groepen een manier van leven.

Het gaat niet om wat ik vind, maar wie ik volg. Niet om wat ik schrijf maar wie ik lees. Niet om wie ik ben, maar met wie ik me omring. Met als selectiecriterium: vrijheid, die geen voorwendsel is voor zelfzucht, maar gebruikt wordt om elkaar en anderen te dienen door de liefde.