Een godsdienst waar je niet beter van wordt

Een godsdienst waar je niet beter van wordt

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Een godsdienst waar je niet beter van wordt – PopUpGedachte 26 juli 2014

Men heeft ooit aan een native indianenstam waar de westerse zogenaamde beschaving nog niet was doorgedrongen – het was beter geweest als dat ook nog heel lang had geduurd waarschijnlijk – een proef gedaan door aan de mannen en vrouwen een tekening van een bizon te laten zien. Niemand had ook maar enig idee wat er getekend was. Men voelde, keek, proefde, draaide en draaide maar het niemand herkende het. Vervolgens probeerden ze de tekening te vullen met kleur en stukjes stof. Nog steeds geen herkenning. Pas toen er stukjes bizonhuid gebruikt werden om de tekening van de bizon te vullen, ging er bij iemand een lichtje op.

Wat zien wij eigenlijk allemaal niet? Wat direct onder onze ogen zich afspeelt, zonder dat we het opmerken omdat we de tools missen om het te zien? Paulus spreekt vanochtend in de afscheidswoorden van zijn brief aan de Romeinen over de ‘onthulling van het geheim waarover eeuwenlang gezwegen is, maar dat nu is geopenbaard en op bevel van de eeuwige God door de geschriften van de profeten bij alle volken bekend is geworden om ze tot gehoorzaamheid en geloof te brengen.’

Geheim? Welk geheim? Waar hebben we het over? Terug naar de oudste tekst van vanochtend, Rechters heet het boek. Het volkje van de Joden, aangekomen in het beloofde land had gezworen volgens de nieuwe ideeën van God te leven, de reinheidswetten, de onderlingen liefde, een heel stelsel aan prachtige culturele ideeën maar ze geven het meteen op zodra ze gesettled zijn. De goden van de volken om hen heen zitten ook veel dichter op de huid. Religies vol seks en offers en concrete offers waardoor je oogst gewoon gaat lukken. Die goden waren niet ongrijpbaar en vroegen geen geloof. Die vroegen offers en dans en eten en drinken en het noemen van hun naam en dan fiksten ze jouw akker of jouw oorlog. De naam van Jhwh verdween al snel uit hun collectieve herinnering.

De tekening van een goede wereld zoals die gegeven wordt in de Bijbelse teksten is voor ons mensen net zo cryptisch als een tekening van een bizon voor de indianenstam. We zien het, kunnen de lijnen waarderen maar weten niet goed waar het op doelt. Nog steeds zijn de concrete goden die ons eten op de plank brengen of macht garanderen een stuk aantrekkelijker dan de ijle voorstelling van de god die onzichtbaar in kerken wordt gezocht. Hardnekkig dwaalden ze af van Gods weg? Nou dat zijn de christenen ook vrolijk blijven doen.

Wat is het geheim dat we verloren? Als Jezus wordt gekruisigd hangt er boven zijn hoofd: ‘dit is Jezus, koning der Joden’. Jullie man, bedoeld als grimmige grap maar paradoxaal ook de waarheid. Wie dit wil, een nieuwe manier van leven volgens die oude blauwdruk hoeft niet te rekenen op een lang en voorspoedig leven, daar zit niet de belofte. Het zit’m niet in het winnen maar in het meedoen.

Jezus breekt met het beeld dat je van een godsdienst beter moet worden. Hij geeft zich hoe dan ook. Godsdienst of de mens uberhaupt – niet langer zelfgericht, geen poging om te profiteren, om machtiger en geliefder en slimmer te zijn dan een ander, maar een toewijding, overgave, een inzet van jezelf voor een hoger plan opdat de wereld verandert. Bram Vermeulen zingt: Ik heb een steen verlegd, in een rivier op aarde. Het water gaat er anders dan voorheen.

Hier zit ergens het geheim. Een manier van denken en leven ontdekken die niet langer gericht is op het er zelf beter van worden, maar zich zo geliefd en gewaardeerd weet als mens dat het zich inzet opdat de wereld verandert. De acteur in een voorstelling, wiens enige glorie zit in zijn dienstbaarheid aan het stuk, de technicus achter de knoppen die alleen in het donker zijn werk doet. Waar blijft de eer? Die zit in het ‘meedoen’. Dat is het geheim van Paulus: iedereen wordt nu gevraagd om mee te doen. We hoeven niet bij elkaar te harken, omdat de behoefte zijn vervuld waarvoor we zoveel bij elkaar harkten. De angst mag losgelaten of we er wel alles uithalen, omdat het niet meer hoeft. Uitgenodigd om een rolletje te spelen in de grote voorstelling waarin we laten zien dat een goede, liefdevolle, altruistische wereld mogelijk is. Jezus blijft daarom hangen, heeft geen show nodig. Dit is de show.

De abstracte tekening in de eerste teksten van de Bijbel heeft vlees en bloed gekregen in jezus van nazareth. En er gaat een lichtje op bij een van de omstanders, een vrouw, oh kijk! Nu zie ik het? Ik begrijp het! De ogen glimmen van plezier. Ze heeft het gezien, ze heeft door waar die vreemde mensen op doelen. Nu kunnen ze communiceren.

Richteren 2:1-5, 11-23

Romeinen 16:17-27

Matteüs 27:32-44