Geef me een regel

Geef me een regel

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Geef me een regel – PopUpGedachte woensdag 20 juli

Geef me een regel zei ze, dan ben ik van het gezeik af. Dan weet ik of iets klopt. En ik zei dat die er niet is. Er is alleen een overtuiging. ‘Maakt het dan allemaal niets uit?’ ‘Natuurlijk wel. Maar regels helpen je niet. Je kunt je prima aan een regel houden en alsnog een klootzak zijn’. ‘Maar waarom dan al die regels en voorschriften in die Bijbel?’ ‘Opdat we volwassen worden en ze niet meer nodig hebben, uiteindelijk’. Zoiets.

In de eerste lezing van vanochtend, het moment dat Jozua en het volkje de eerste twee steden van het beloofde land hebben ingenomen en met de grond gelijk hebben gemaakt, een huiveringwekkend verslag van oorlog, dood en vernietiging, roept Jozua het volk bij elkaar. Als er nog adrenaline en bloeddorst aanwezig is dan zal dat er snel uitgaan want er staat:

‘eerst zegende Jozua het volk zoals mozes hen had opgedragen en daarna las hij heel het wetboek, woord voor woord, ook alle zegeningen en vervloekingen die daar waren opgeschreven. Er was geen voorschrift van Mozes dat Jozua niet voorlas aan de Israelieten die daar allemaal bijeengekomen waren, ook de vrouwen en de kinderen en de vreemdelingen die bij hen woonden waren daar aanwezig.’

Die wet is een blauwdruk voor een samenleving. Luister je, leef je eerlijk, zorgzaam, goed voor land en dier en medemens dan zal het je goed gaan. Leef je stiekem, egocentrisch, stelend, wat dan ook dan gaat het jou en het volk slecht. Heldere instructies voor een nomadenvolk dat voor het eerst eigen land zal krijgen.

Zo vroeg de interviewer het ook aan mij: wanneer is het genoeg, die inzet voor vluchtelingen. Je kunt toch niet alles doen? En je zegt iets over eten dat beter kan? En er is zoveel wat niet klopt. Wanneer is het genoeg?

Dat weet je niet, tenminste. Er is geen regel die zegt: nu is het genoeg. Je weet het zelf. Uiteindelijk. Wanneer wel en wanneer niet.

Ik kan dat allemaal niet zo goed hoor. Ik kom uit een cultuur waarin je iets uitdiscussieert tot je de waarheid gevonden hebt en dan ga je die uitvoeren. Meteen, anders ben je niet geloofwaardig. Ik bedacht dat het wel logisch zou zijn om ook thuis plek te maken voor een vluchteling, gezien mijn en ons voortdurende kritiek op Nederland en Europa. Daad en woord bij elkaar brengen. Mijn vrouw humde wat. Ik weet het niet zei ze. En ik heb geleerd dat dit niet het begin is van een discussie maar een moment om gewoon even te wachten tot het op z’n plek valt. Achteraf denk ik: wat zou je dan gaan doen? Een vluchteling zoeken bij je overtuiging dat je er 1 in huis moet hebben? Het is toch geen huisdier of huisraad, kom op zeg. Dat is de andere kant.

En toen was er Mohamad, vader van twee kinderen in de leeftijd van de onze, de zijne nog in Syrie. Een netwerk in Amsterdam en een huis toegewezen in de directe regio van Amsterdam alleen nog niet beschikbaar dus woonde hij nog in AZC Luttelgeest. Over mijn uitnodiging om bij ons te komen wonen, hoefde hij geen seconde na te denken. JA! En de COA die alles altijd in lange procedures regelt, had het binnen het weekend geregeld terwijl ik van plan was alleen een verkennende vraag te stellen.

Regels gaan ons niet redden. Paulus zegt vanochtend ‘uw overtuiging is iets tussen u en God, gelukkig is wie zich niet schuldig voelt over zijn overtuiging, maar wie twijfelt of hij alles mag eten is op het moment dat hij alles eet al veroordeeld want het komt niet uit geloof voort.’ Hier gaat het over eten, de reinheidswetten zijn expliciet opgeheven, alles is rein. Maar het kan niet rein voelen, want soms is het vlees aan afgoden gewijd. Als die niet bestaan, kun je toch je willen onthouden. Uit geloof. Doe dat dan ook.

De hogepriester paste ook de regels toe. In een soort verhoor van Jezus van Nazareth scheurt hij na wat uitspraken van Jezus zijn kleren, lezen we in de derde tekst, en hij roept: ‘Hij heeft God gelasterd, waarvoor hebben wij nog getuigen nodig, Wat denkt u? Zij – de omstanders – antwoorden: hij is schuldig en verdient de doodstraf. Toen sloegen ze hem in het gezicht’.

Smetteloze toepassing van de regel die uit gaat lopen op het vermoorden van een onschuldige. Met Gods regels kunnen we God zelf vermoorden als we dat willen. Zo rottig zit het nu eenmaal in elkaar. Dat kun je kinderen nog niet uitleggen, maar volwassenen weten het precies. Erdogan krijgt stevig dictatoriale macht met een beroep op het verdedigen van de democratie. Regels en structuren gaan ons niet redden. Het zij zo.

Wat wel? Geloof, hoop, liefde? Overgave aan de ander? Het zijn zachte termen, maar wel zaken waarvoor je moet vechten om ze te behouden. Zoals Jezus van Nazareth dat doet, voorleeft en vraagt. Volwassenheid die autonoom besluit dat we niet van te voren weten wat het goede leven is maar dat dit elk moment weer moet gevonden worden in de concrete praktijk, oefenen, terugkeren op je schreden, leren ‘het spijt me’ zeggen en weer door. Er is geen andere weg.

Deze teksten inspireerden Rikko vanmorgen: