Hoe belangrijk zijn wetten voor jou?

Hoe belangrijk zijn wetten voor jou?

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

 

Ik ben de wet – PopUpGedachte Donderdag 29 september

Toen er voor het eerst AOW werd uitgekeerd, kregen ontvangers in Nederland van Vadertje Drees – het kabinet Drees – aan het begin van de maand een envelopje met geld, zo wil het verhaal. Aan het eind van de maand kwamen er envelopjes terug bij het kabinet met nog een beetje geld erin. Ouderen hadden dat wat ze overhadden aan het eind van de maand weer in het envelopje gestopt en teruggestuurd.

Een niet meer terug te halen mindset, dat was toen nog heel gewoon. Al heel snel werd dat heel anders. Je kreeg je toelage en besloot wat je eens met dat geld ging doen. De wet was niet meer een tool om je te helpen met wat je al wilde doen, het was het uitgangspunt geworden om je leven naar in te richten. Kreeg je veel geld, leefde je luxe (en kon je altijd nog via klagen proberen om meer te krijgen) Kreeg je weinig geld, had je pech. Geen enkele autonomie.

Een beetje zoals ik mijn belasting afdraag. Ik wil niets betalen, maar ik moet. Ik zoek alle aftrekposten bij elkaar, reken uit wat ik allemaal niet hoef te betalen en zorg dat ik zoveel mogelijk voor mezelf houdt. Ik versus de wet, het maximale voor mij met respect voor de regels. En iedereen die de regels breekt moet op zijn flikker krijgen, want gelijke monnikken, gelijke kappen. Als ik moet, dan hij ook, of je nou een grote international bent of niet.

Er zit iets armetierigs in die houding tegenover de regels, er zit zo weinig leven in. Ze zijn dan een tegenover ten opzichte van wat ik wil, het zijn de kaders waarna ik mijn leven vormgeef, terwijl we toch geen dieren zijn die eerst de randen van het hok verkennen, in de hoeken een plasje doen zodat we weten dat het ons territorium is en vervolgens kijken hoe we het ons zo aangenaam mogelijk kunnen maken binnen de gegeven omstandigheden. We hebben toch een idee over hoe we ons leven willen inrichten, een bewustzijn, een autonomie?

Jezus van Nazareth heeft een eigenaardige verhouding tot de wet. Sommigen zeggen dat hij er een loopje mee neemt, maar dat is niet hoe hij het ziet. Zijn volgeling Paulus wordt door het Joodse volk bijna gelyncht als hij in Jeruzalem is omdat hij de Joodse wet zou opheffen, maar ze kunnen er niet goed de vinger opleggen. En veel christenen zeggen dat het tijdperk van de grote boze wet voorbij is, nu is het de liefde. Van die negatieve visie op een grote boze nare wet heb ik ook een tik meegekregen. Twee dagen geleden riep ik nog in deze podcastst dat lammen niet welkom waren in de tempel volgens een absurde oude wetsregel maar dat jezus door zo’n lamme te genezen hem weer een plek gaf. Blijkt nonsens, lammen, blinden, gehandicapten, van harte welkom in de tempel. Er was alleen een oude regel dat mensen met een handicap toen niet als priester publieke dienst mochten verrichten. Nog steeds een vreemde symboliek, maar heel wat genuanceerder dan ik dacht.

Wetten en regels zijn meestal niet slecht of goed (op de uitzondering van heel duidelijk onrechtvaardige wetgeving na) het ligt eraan wat je ermee doet. Het is niet zo interessant of je de regel wel of niet houdt, maar het waarom en waartoe en wat je uberhaupt voor koers hebt uitgezet in het leven.

Jezus geeft les in de synagoge en ‘daar was ook iemand met een verschrompelde rechterhand. De schriftgeleerden en de farizeeën letten op hem om te zien of hij op sabbat iemand zou genezen want dan zouden ze hem op grond daarvan kunnen aanklagen. Jezus roept de man erbij en zegt tegen hen: ‘ik vraag u of men op sabbat goed mag doen of kwaad, of men een leven mag redden of verloren laten gaan.’ Nadat hij hen een voor een had aangekeken, zei hij tegen de man; ‘ strek uw hand uit.’ Dat deed hij en er kwam weer leven in de hand. De Schriftgeleerden en de farizeeën raakten bijna buiten zinnen en begonnen onderling te overleggen wat ze met Jezus zouden doen.

De man neemt in hun waarneming een loopje met de regels en spot met hen. Jij zit keurig je belastingformulier in te vullen, dat maakt je een goed en eerlijk burger, verantwoordelijk ook en een ander claimt een heel eigen invulling.

Jezus claimt die regel, he owns it: Ik bepaal, ik leef, ik besluit, ik heb de ziel van de regel gezien, ik hoef me er niet aan te onderwerpen, ik hoef de regel ook niet af te schaffen, ik leef niet met beperkingen, ik leef dit. Als een gevangene die besluit dat de gevangenisplek zijn roeping is, dat hij hier hoort en het ritme zijn eigen keus. Dan is hij geen gevangene meer, hij is heer en meester.

De oudere Nederlanders die van Vadertje Drees een envelop met geld kregen, leidden hun eigen leven. Hun keuzes veranderden niet door meer geld. Ze gebruikten wat ze nodig hadden en de rest ging terug. Hoezo het maximale eruit halen. En het uitgavepatroon werd niet ingericht naar de hoeveelheid geld die op de deurmat landde. Zij waren heer en meester van hun eigen leven.

Nu ik nog. Met mijn belastingaangifte, mijn werk, mijn salaris, mijn hoeveelheid werkuren. Maximaliseren? Of autonoom kiezen? Omdat de regels niet goed of kwaad zijn, maar ik zelf, in mijn keuzes.

Volgens de regels leven is vrij doods. De regels stiekem breken eveneens. Er tegen protesteren? Hoe belangrijk maak je ze dan? Ik ben wel getriggerd door die autonomie van de rabbi. En snap ook wel hoe verrekt irritant dat is voor mensen die zich goede mensen voelden omdat ze het keurig deden.

Hosea 5:8 6:6

Handelingen 21:27-36

Lucas 6:1-11