Instructies voor gesprekleiders: zoek vooral mee

Instructies voor gesprekleiders: zoek vooral mee

Onze hele cursus Mensen van de weg gaan we publiceren op deze site. Zodat je kunt meelezen en commentaar kunt geven. Vandaag gaat Reinier wat dieper in op de rol van de gesprekleiders.  

Als gespreksleider of ‘host’ ben je gewoon een van de deelnemers, behalve dat je ook het gesprek praktisch bijstuurt. Je bewaakt de tijd, zorgt dat iedereen die wil aan bod komt, creëert veiligheid, bemiddelt in (sluimerende) conflictjes, maakt de overgang naar een nieuw punt.

Je bent dus geen vraagbaak of know-it-all. Je faciliteert de procedure, maar staat inhoudelijk niet ‘boven’ anderen. Het doel is een confrontatie met Jezus’ levensweg en daarin ben je evenzeer op zoek als ieder ander. Het is vrij waarschijnlijk dat iemand in de groep daarin verder is dan jij.

Dit is het belangrijkste om jezelf als ‘cursusleider’ in te prenten: iedereen van deze groep is onderweg, ik evenzeer, en mijn rol is die zoektocht ruimte te bieden. Sta er dus open voor dat jij zelf ook van alles zult leren en moet loslaten.

Deze cursus is voor iedereen een spirituele zoektocht en daarbij hoort ook voor jou een proces van vallen en opstaan, bergen en dalen, nachten en vergezichten.

Belangrijke vragen om jezelf te stellen als mogelijke gespreksleider

Als je overweegt om Mensen van de weg te gaan ‘draaien’, stel jezelf dan deze twee vragen:

  • Ben ik in staat bij alle bijeenkomsten, en daarbuiten, mezelf niet ‘boven’ andere deelnemers te stellen, maar mezelf echt als medezoeker te zien die evenveel te leren heeft als iedereen?
  • Ben ik in staat alle deelnemers gelijkwaardig te stimuleren in hun persoonlijke zoektocht en een veilige sfeer te stimuleren? Weet ik, anders gezegd, hoe ik moet ingrijpen als het gesprek stilvalt, als een deelnemer te veel ruimte inneemt, of als er zich een onveilige sfeer ontwikkelt?

Leg deze vragen ook aan enkele vertrouwelingen voor en vraag om hun eerlijke mening.

Voorbereiding: een paar maanden voor de eerste bijeenkomst

Een aantal zaken kun je niet last minute regelen, maar hebben de tijd nodig:

  • Bij de eerste bijeenkomst bespreek je de locatie: bij mensen thuis, in een kroeg, of wandelend. Daar is hooguit een kwartier voor, dus het is nuttig zelf een concreet voorstel te kunnen doen die je ook hebt voorbereid. Bepaal dus zelf een locatie en reserveer die zonodig.
  • Lees de eerste paar hoofdstukken van de handleiding van Mensen van de weg grondig door, en de rest vluchtig, zodat je een goede indruk hebt van het geheel.
  • Stel jezelf de vragen hierboven om te bepalen of dit inderdaad een geschikte klus is voor je.
  • Nodig mensen uit voor deze zoektocht en vraag hen of anderen ook mensen uit te nodigen.
  • Controleer of je de technische middelen hebt en of je daarbij assistentie nodig hebt.
  • Vraag enkele vertrouwelingen voor jullie proces te bidden.

Voorbereiding: de week voor elke bijeenkomst

  • Stuur dagelijks een berichtje, volgens het schema in het handboek. Gebruik die ook zelf: je bent een van de deelnemers.
  • Bid regelmatig voor je eigen rol en voor de andere deelnemers persoonlijk. Neem hiervoor de tijd en noem iedereen bij naam.
  • Je hebt enkele bekenden gevraagd voor jullie te bidden. Geef hen kort en met respect voor privacy door hoe het gaat, zodat zij met aandacht kunnen bidden.
  • Lees grondig de handleiding voor de betreffende bijeenkomst door.
  • Controleer of de locatie helemaal oké is: bel met de eventueel gastheer/vrouw en assisteer waar nodig.
  • Stuur wie er de vorige keer niet was nog een korte vriendelijke extra uitnodiging.

‘Nazorg’: de week na elke bijeenkomst

  • Als iemand vaker niet komt opdagen en daar niet helder over is: ga met diegene in gesprek.
  • Verstuur dagelijkse de verwerkingsberichtjes, volgens het schema in het handboek. Gebruik die ook zelf: je bent gewoon een deelnemer.
  • Praat eventueel na met de gastheer/gastvrouw over of alles prettig is verlopen.
  • Check zo nu en dan bij alle deelnemers hoe hij of zij het vindt gaan. Dat kan in de groep, maar ook individueel. Vraag ook hun feedback op jouw functioneren als leider. Wat ging er volgens jou goed? Wat kunnen we (wat kan ik) de volgende keer beter doen?

Advies voor lastige situaties

Een deelnemer is te aanwezig

Iemand stelt voortdurend kritische of ook belangstellende vragen. Iemand geeft telkens antwoorden. Iemand verandert steeds de toon of onderwerp van het gesprek. Grijp in zulke gevallen in een vroeg stadium in. Het beste werkt niet zozeer iets kritisch tegen de dominante figuur te zeggen, maar de rest van de groep te vragen of ze iets hebben (‘Het is belangrijk dat iedereen aan het woord komt’) of zelfs specifiek aan iemand iets te vragen (‘Wat is jouw beleving hierbij?’). Als dat niet werkt kun je de dominante persoon vriendelijk en beslist vragen even ruimte te geven aan anderen. Laatste redmiddel is een persoonlijk gesprek waarin je nog eens uitlegt dat ieders zoektocht de ruimte moet krijgen en dat niemand belangrijker is dan een ander.

Een deelnemer is erg stil

Het kan zijn dat de deelnemer daar zelf tevreden mee is. Misschien is hij of zij een introvert persoon en komt de meningvorming en pas naderhand thuis op gang. Check dit gewoon bij deze persoon: is hij of zij tevreden met hoe het nu gaat? Het beste werkt meestal actief diegene erbij te betrekken en om diens inbreng te vragen.

Als leider geloof je zelf niet

Dat is voor het leiden van deze zoektocht geen probleem: je rol is namelijk niet om antwoorden te bieden of meer kennis te hebben dan anderen, maar puur om de ‘agenda’ te regelen. Je bent verder gewoon een van de deelnemers en hebt even veel of weinig te ontdekken of te vertellen als ieder ander.

Iemand komt niet meer opdagen

Belangrijk is of diegene zich met een heldere reden heeft afgemeld. Als iemand niets laat horen, bel diegene dan de dag erna en informeer vriendelijk naar hoe en wat. Als er strubbelingen zijn, probeer daar dan samen of met de groep uit te komen. Als iemand niet meer wil komen, is dat uiteraard helemaal prima. Je kunt wellicht bij een nieuwe cursus nog een uitnodiging sturen, maar laat het daarbij.

➡ Wat vinden jullie hiervan? Wat zou jij anders doen? Reageer gerust hieronder, op social media of stuur een mail: [email protected]