Mensen van de weg – Dit is de opzet van meeting 1

Mensen van de weg – Dit is de opzet van meeting 1

Mensen van de weg, een zoektocht naar de houding van Jezus in grote levensvragen, ging deze week van start. Hieronder vind je de handleiding voor de eerste bijeenkomst, bedoeld voor de host die het leidt. 

Extra voorbereiden

Verzamel een stapeltje ansichtkaarten. Zorg voor een ruime keuze. Deze zijn nodig voor de afsluiting van de 1e ontmoeting.

Print de genoemde teksten voor elke deelnemer uit.

Berichten de week ervoor

Ter voorbereiding kun je in de week voor de bijeenkomst naar de deelnemers via mail of WhatsApp (of een ander medium) elke dag een bericht sturen.

  1. Namen van andere deelnemers, locatie en tijd van eerste ontmoeting. Kondig ook aan dat ze deze week elke dag een berichtje krijgen. Stel Whatsapp of de mail (BCC) zo in dat er geen groepsdiscussies ontstaan.
  1. Leg uit dat je als groepje een tijdje intensief met elkaar zullen optrekken en dat het idee is dat jij de week voor en de week na een meeting elke dag een berichtje stuurt. Nodig iedereen uit je te bellen, appen of mailen als iemand vragen of opmerkingen heeft. Vertel dat je graag wilt dat iedereen zich op z’n gemak voelt, en dat je het graag hoort als je ze daarbij kan helpen. Geef een link naar de belangrijkste vragen over de zoektocht: lazarus.nl/2016/09/moet-me-nou-voorstellen-geloofscursus/
  1. Leg uit dat je over zoveel dagen elkaar ontmoet en dan ook samen eet. Vraag of er speciale dieetkwesties zijn, zoals vegetarisme, en geef dat door aan de eerste gastheer/vrouw.
  1. Leg uit dat jullie komende meeting een rondje zullen doen om kennis te maken. Iedereen zal dan de vraag krijgen wat je voor- en achternaam voor je betekent. Zo krijg je van iedereen een indruk waar hij/zij vandaan komt. Vraag daar alvast even over na te denken.
  1. Leg uit dat jullie ook allemaal de vraag zullen krijgen waar je op je ‘levensweg’ staat: op een zijspoor, een doodlopende weg, een vlakte, een kruispunt, bergop, bergaf, enzovoorts. Vraag daar alvast even over na te denken.
  1. Herhaal voor de zekerheid nog precieze tijd en adres. Deel deze quote:twitter.com/Fred_Buechner/status/765968542479056896

Here is the world.

Beautiful and terrible things will happen.

Don’t be afraid.

(Frederick Buechner)

 

Bijeenkomst 1

Vertel de onderstaande introductie in je eigen woorden of lees die voor.

We gaan met elkaar de komende weken op zoek. Het wordt een spirituele zoektocht naar hoe je in het leven staat en welke betekenis jij ervaart.

De naam van deze zoektocht is afgeleid van hoe de eerste volgelingen van Jezus zich noemden. Zij noemden zich niet ‘christenen’ of ‘gelovigen’ of iets dergelijks, maar ‘mensen van de weg’. Jezus was namelijk een bijzondere weg gevolgd en die wilden zij ook gaan.

Dat is de bedoeling van de tien bijeenkomsten die we met elkaar hebben. We gaan onderzoeken welke keuzes Jezus heeft gemaakt. Dat doen we door de tien bekendste verhalen en de tien beroemdste quotes van hem te lezen en daarover door te praten. Het gaat erom zijn levenshouding echt aan te voelen en vervolgens te onderzoeken in hoeverre je daar zelf iets mee kunt.

Er is geen pasklaar en standaard antwoord. Je ‘moet’ niets met die verhalen, er is geen ‘betere’ of ‘slechtere’ manier om erop te reageren. Ook ik als gespreksleider weet het niet beter. Ik ben gewoon deelnemer als ieder ander en doe met alles mee. Het enige wat ik extra doe is het gesprek leiden en zorgen dat iedereen ruimte krijgt.

Er is gekozen voor Jezus omdat hij waarschijnlijk de bekendste persoon op aarde is en de meeste volgelingen kent. Niet dat andere levens oninteressant zijn of iets dergelijks. We focussen op dit ene leven, zodat het echt kan landen. Je kunt ook in tien bijeenkomsten allerlei verschillende personen doen, en dan ben je wel breder bezig, maar ook oppervlakkiger. Met Mensen van de weg kun je in elk geval een leven echt tot je laten doordringen.

Lazarus heeft Mensen van de weg gemaakt: dat is een groep mensen die online en offline zoeken naar nieuwe woorden voor het christelijke geloof. Een van de onderdelen is een magazine waarop dagelijks nieuwe artikelen, filmpjes en podcasts staan. Lazarus was een van de vrienden van Jezus, die een nieuw leven kon beginnen: vandaar de naam.

Leg uit dat elke bijeenkomst uit drie onderdelen bestaat:

1) een levensvraag die bijna iedereen wel herkent;

2) een verhaal over Jezus waaruit blijkt hoe hij met deze levensvraag omging;

3) een uitspraak van Jezus, waarbij je je afvraagt in hoeverre zijn houding iets voor jou is.

Check of alles tot zover duidelijk is en beantwoord zo nodig enkele vragen.

1. De levensvraag: waar kom ik vandaan?

Ga verder met voorlezen of uitleggen: 

De levensvraag waarmee we deze eerste bijeenkomst beginnen is: waar kom ik vandaan?

Waar je vandaan komt, bepaalt veel van hoe je leven verloopt. Als je in een gezin opgroeit waar iedereen een instrument speelt, zul je dat zelf ook eerder gaan doen. Als je ouders gescheiden zijn, heeft dat invloed. Als je in een ander land geboren bent en ooit immigreerde, zal dat veel van je leven bepalen.

Als je jong bent, is je gezin wat normaal is. Later merk je dat sommige dingen eigenlijk helemaal niet zo normaal zijn. Je gaat spelen bij een vriendje en daar draaien ze heel andere muziek of staat de tv altijd aan. Je merkt dat bij een vriendin hoe leuk die ouders met elkaar omgaan. Of je komt in een gezin van niet-immigranten en je merkt dat zij heel andere gewoontes hebben.

Er was ooit één ‘normaal’: je gezin, maar je ontdekt dat er heel veel soorten ‘normaal’ zijn. Volwassen worden is daar je weg in vinden en je eigen ‘normaal’ ontdekken, wat vaak een mengelmoes is van allerlei gewoontes en overtuigingen die je in je leven bent tegengekomen.

Daarover gaat Mensen van de weg. Wat is jouw ‘normaal’? Wat zijn jouw gewoontes en overtuigingen en in hoeverre wil je daar veranderingen in brengen?

En dan beginnen we deze keer dus met waar je vandaan komt. Dat maakt alles uit. Iemand die verlegen is, wil misschien bijdehanter worden. Iemand die altijd haantje de voorste is, wil misschien juist meer luisteren. Dat zijn twee heel andere wegen die je dan gaat, met heel andere gewoontes die daarbij horen. Daarom dus nu de vraag: waar kom je vandaan?

Praten

Sta stil bij de belangrijkste ‘spelregel’ bij de gesprekken elke bijeenkomst: iedereen krijgt de ruimte. Niemand wordt weggedrukt, niemand overheerst het gesprek. Geen enkele mening is ‘slechter’ of ‘beter’. Je hoeft het niet eens te worden.

Vraag ook expliciet om, als er iets persoonlijks wordt verteld, dat vertrouwelijk te behandelen.

Open een rondje met de eerste kennismakingsvraag, die tegelijk veel zegt over je wortels. Je begint wellicht zelf en geeft in totaal ongeveer 10 minuten de tijd.

Vraag: ‘Wat is je naam en wat betekent die voor je?’

Vraag een beetje door als iemand niet direct een associatie heeft: het is een vraag waar veel mensen nog niet eerder over hebben nagedacht. Denk aan doorvragen als: misschien hadden je ouders een bijzondere reden om je zo te noemen? Zit er een symboliek of diepere laag in je naam? Zegt de naam iets over je?

– Stel dat je leven een weg is, waar sta je dan op die weg?

Doe daarna een diepergravend rondje. Ook deze keer kan de leider beginnen en is er ongeveer 20 minuten de tijd. Hierbij kun je gebruik maken van de kaartjes die bij het pakket zitten. Elke deelnemer kiest een kaartje uit als symbool van de weg waarop hij zich op dit moment in zijn leven bevindt. 

Je kunt doorvragen door gebruik te maken van het beeld van de weg: ben je op een doodlopende weg? Ga je een berg op of juist af? Zijn er veel of juist weinig reisgenoten? Ga je al lang op deze weg of nog maar kort? Is het goed begaanbaar en loop je lekker? Ben je op een zijspoor? Sta je voor een kruispunt? Ben je ergens gestrand? Ben je verdwaald? Enzovoorts.

2. Het verhaal: de jonge Jezus in de tempel

Leg uit dat je elke bijeenkomst ene verhaal uit de Bijbel over Jezus leest. De bedoeling daarvan is dat alle deelnemers zich kunnen inleven in Jezus’ keuzes. Jezus zelf ontmoette namelijk vergelijkbare grote levensvragen als wij en ging daar op zijn eigen manier mee om.

Vertel het onderstaande in eigen woorden of lees het voor.

We bespraken zojuist een levensvraag. Waar kom je vandaan en hoe ga je daarmee om? Ook Jezus zal zich hebben afgevraagd wat zijn wortels waren en wat hij daarmee moest.

Je kent waarschijnlijk wel de verhalen over je eigen geboorte. Of je vader flauwviel. Of je moeder naar het ziekenhuis moest. En belangrijker nog: of je gewenst was.

De verhalen die Jezus over zijn geboorte kan hebben gehoord, waren tamelijk spectaculair. Kerken vieren die nog elk jaar met Kerst, wat wereldwijd een van de populairste feesten is. Daardoor weet iedereen er ook wel iets van.

Hier de superkorte versie.
We zijn in ongeveer het jaar nul, ruim tweeduizend jaar geleden dus, in Israël. De cultuur leek toen behoorlijk op hoe het nog steeds werkt op het platteland in het Midden-Oosten of bijvoorbeeld Marokko. Vrouwen liepen gesluierd en de familie-eer was ontzettend belangrijk.

De Romeinen hielden het land toen al lange tijd bezet. Dat had regelmatig tot conflicten geleid, die zij telkens neersloegen en waarbij vele Joden sneuvelden. De Joden hoopten op iemand die zij ‘Messias’ noemden: een legerleider die de Romeinen zou verslaan.

De kerstverhalen vertellen over een tienermeid van het platteland, Maria, die verloofd is met Jozef. Een engel verschijnt aan haar – dat vond ze heel vreemd, maar in haar cultuur niet onmogelijk of ondenkbaar. Die engel vertelt haar dat God een wonder zal doen, zodat ze zwanger wordt zonder man en dat haar kindje die bewuste, langverwachte Messias is.

Dit is natuurlijk een ongelooflijke schande. Stel je voor dat nu een meisje in een conservatief dorpje in het Midden-Oosten met zo’n verhaal komt. Jozef gelooft er dan ook geen klap van. Maar na een geheimzinnige droom accepteert hij het en neemt hij het voortaan voor zijn verloofde op.

Jezus wordt geboren, herders uit het veld komen op bezoek, evenals astrologen uit het buitenland (de zogeheten ‘Wijzen uit het Oosten’). Het jonge gezinnetje moet een paar jaar vlucht, omdat ze voor hun leven vrezen, maar ze keren veilig terug. Je kunt je voorstellen dat Jozef en Maria later deze verhalen aan hun oudste zoon hebben verteld. Dan gebeurt er dit…

Lezen

Lees onderstaande passage voor of laat die voorlezen. Voor de deelnemers staat deze tekst ook in het werkboek 

Zijn ouders gingen jaarlijks voor het pesachfeest naar Jeruzalem. Toen hij twaalf jaar was, maakten ze weer hun gebruikelijke pelgrimstocht. Na afloop van het feest vertrokken ze naar huis, maar Jezus bleef in Jeruzalem achter zonder dat zijn ouders het wisten.

In de veronderstelling dat hij zich bij het reisgezelschap bevond, reisden ze een hele dag voordat ze hem overal onder hun verwanten en bekenden begonnen te zoeken. Toen ze hem niet vonden, keerden ze terug naar Jeruzalem om hem daar te zoeken. Na drie dagen vonden ze hem in de tempel, waar hij tussen de leraren zat, terwijl hij naar hen luisterde en hun vragen stelde. Allen die hem hoorden stonden versteld van zijn inzicht en zijn antwoorden.

Toen zijn ouders hem zagen, waren ze ontzet, en zijn moeder zei tegen hem: ‘Kind, wat heb je ons aangedaan? Je vader en ik hebben met angst in het hart naar je gezocht.’

Maar hij zei tegen hen: ‘Waarom hebt u naar me gezocht? Wist u niet dat ik in het huis van mijn Vader moest zijn?’ Maar ze begrepen niet wat hij tegen hen zei.

Hij reisde met hen terug naar Nazaret en was hun voortaan gehoorzaam. Zijn moeder sloot alles wat er met hem gebeurd was in haar hart. Jezus groeide verder op en zijn wijsheid nam nog toe.

Leg enkele details uit, zodat de deelnemers het verhaal wat beter kunnen plaatsen.

Het Pesach-feest was het grootste Joodse feest. Zoiets als onze bevrijdingsdag en koningsdag samen en dan een week lang. Het jonge gezinnetje trok van het platteland naar de enige echt grote stad van het land, een paar dagen te voet.

Ze reisden in grote groepen, omdat het gezelliger en veiliger is. Omdat in die cultuur iedereen wel op iedereen let, maakten ze zich een tijdlang geen zorgen.

Praten

Dan volgt nu een gesprek van ongeveer 20 minuten over dit verhaal.

De bedoeling is om je in te leven in Jezus’ keuzes. Het gaat er dus niet om te bepalen of dit echt gebeurd is, wat de betekenis van het verhaal is, wat de bedoeling van schrijver zou zijn, of wat jij er zelf mee kan.

Herhaal de belangrijkste ‘spelregel’ bij het bespreken: iedereen ervaart ruimte om zijn of haar mening in te brengen. Niemand is de ‘expert’ of iets dergelijks.  

Vorm tweetallen. Jullie hoeven het niet met elkaar eens te worden. Per tweetal overleg je, dus los van de anderen, in pakweg 10 minuten:

Hoe gaat de twaalfjarige Jezus met zijn afkomst om? Kun je dat in één woord uitdrukken?

Als je je in hem inleeft, begrijp je dan waarom hij zo met zijn afkomst omgaat?

Na dit korte overleg krijgt ieder tweetal de gelegenheid de uitkomst van het overleg te presenteren. Iedereen heeft 1 minuut. Stel maximaal één verhelderende vraag.

Probeer aan het einde een lijn te ontdekken en check even bij de groep of dat ongeveer klopt:

Welke weg ging Jezus wat betreft zijn afkomst?

Als er niet zo veel uit de groep komt, kun je op een aantal opvallende elementen wijzen. Het lijkt erop dat Jozef en Maria de geboorteverhalen min of meer zijn vergeten en dat Jezus hen daaraan herinnert. Hij lijkt een pittig statement te maken, door nota bene enkele dagen ver van huis te logeren – wellicht in een van de rabbinale scholen aan het tempelplein. Verder is zijn houding hier zijn ongehoorzaam en lijkt hij brutaal, vanaf nu schikt hij zich en respecteert hij zijn ouders. Hij zet zich af, maar dat wordt geen ‘way of life’.

De quote: juist miskend bij je familie

Leg uit dat je telkens een beroemde uitspraak van Jezus leest, en aan de hand daarvan over je eigen keuzes doorpraat. Hiervoor was het de bedoeling om Jezus te begrijpen, maar nu dus jezelf.

Vertel in eigen woorden de onderstaande introductie op de quote, of lees die voor.

Jezus groeide op in een klein dorpje op het platteland in Israël. Ruim dertig jaar is hij een onbekende timmerman.

Als dertiger begint hij echter rond te trekken en presenteert hij zich als religieuze leermeester. Hij wordt een soort mobiele profeet, zonder vast gebouw, maar wel met leerlingen die hem trouw zijn en meereizen. De vaste kern daarvan is klein, maar op sommige momenten verzamelt zich een massa om hem heen, die hij danig weet te inspireren.

Deze periode duurt maar een paar jaar. Hij keert intussen regelmatig terug naar zijn geboortedorp. Over een van die visites vertelt de Bijbel dit…

Lezen

Lees onderstaande passage voor of laat die voorlezen.

Jezus vertrok weer en ging naar [het dorpje Nazaret], gevolgd door zijn leerlingen. Toen de sabbat was aangebroken, gaf hij onderricht in de synagoge, en vele toehoorders waren stomverbaasd en zeiden:

‘Waar haalt hij dat allemaal vandaan? Wat is dat voor wijsheid die hem gegeven is? En dan die wonderen die zijn handen tot stand brengen! Hij is toch die timmerman, de zoon van Maria en de broer van Jakobus en Joses en Judas en Simon? En wonen zijn zusters niet hier bij ons?’

En ze namen aanstoot aan hem. Jezus zei tegen hen: ‘Nergens wordt een profeet zo miskend als in zijn eigen plaats, onder zijn verwanten en huisgenoten.’ Hij stond verbaasd over hun ongeloof.”

Leg kort enkele details uit over het verhaal.

Jozef wordt hier niet genoemd: dat is waarschijnlijk omdat hij al vroeg was overleden, dus ergens tussen Jezus’ twaalfde en dertigste levensjaar.

Ook wonen alleen Jezus’ zusjes nog in zijn geboortedorp, en zijn z’n broers vertrokken: het was de gewoonte dat bij een huwelijk de man naar het dorp van zijn bruid toe trok en daar bij haar familie ging wonen.

Praten

Herhaal de quote waar het hier om gaat is: ‘Nergens wordt een profeet zo miskend als in zijn eigen plaats, onder zijn verwanten en huisgenoten.’ Vraag aan twee mensen een reactie:

Wat kan de reden zijn dat een profeet juist bij zijn oude bekenden niet populair is?

Als het gesprek niet zo op gang komt, kun je enkele suggesties doen. Nazaret was een klein dorpje met maar een paar honderd inwoners. Ze kennen Jezus als ‘de timmerman’, waarschijnijk de enige in het dorpje, en verder is ook het hele gezin bij name bekend. Velen hier zullen nog met Jezus hebben gespeeld en met hem over een prijs onderhandeld. Hij zit als het ware ‘vast’ in zijn rol als timmerman. Is het daarom dat hij rond zijn dertigste ook verhuisde (als laatste zoon van het gezin) naar het dorpje Kafarnaüm?

Concentreer je daarna op de belangrijkste vragen van de bijeenkomst en neem daar 30 minuten de tijd voor. Je kunt de groep opsplitsen in (wellicht nieuwe) tweetallen, je kunt het ook centraal houden.

Laat deze uitspraak nieuw licht schijnen op hoe Jezus met zijn afkomst omging? Hoe zou je nu zijn ‘weg’ verwoorden?

Waarin vind jij Jezus’ weg inspirerend? Wat zou je anders doen? Wat zou je willen uitproberen?

Symbolisch afsluiten

Leg uit dat je elke keer eindigt met een kleine symbolische daad.

Deze keer is dat een kaart schrijven naar iemand die belangrijk was in je jeugd: dan kunnen je ouders zijn, als die nog leven, maar kan ook een meester of juf zijn, een buurman of -vrouw, een speelvriendje, enzovoorts. Schrijf een compliment op de kaart, iets wat je waardeert in die persoon.

Vertel ten slotte dat iedereen komende week nog weer appjes kan verwachten, of via een medium naar keuze, tenzij je anders hebt afgesproken.

Leg uit dat je nu terug hebt gekeken, maar dat je vanaf nu naar voren kijkt, naar hoe je weg wordt.

Berichten de week erna

  1. Bedank alle deelnemers voor hun bijdrage. Vraag expliciet om het je te zeggen als jij zelf iets beter zou kunnen doen of als iemand iets lastig vond. Wat er goed ging, kan natuurlijk ook benoemd worden.
  1. Stuur een vraag om over na te denken: in welke situatie of bij wie ervaar jij de meeste erkenning voor wie jij bent, je kwaliteiten, je waarde?
  1. Stuur dit plaatje rond met deze quote van Moeder Teresa: progressivechristianity.org/wp/wp-content/uploads/2014/05/mother-teresa-quote-on-jesus-in-all.jpg
    mother-teresa-quote-on-jesus-in-all
    Je kunt ook deze tekst sturen:
    ‘Elk persoon is Christus voor mij, en omdat er maar één Jezus is, is elke persoon die ik ontmoet op dat moment de enige persoon in de wereld voor mij.’ (Moeder Teresa)
  1. 😉
    <iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/KVugsBipaMA?rel=0&amp;controls=0&amp;showinfo=0" width="560" height="315" frameborder="0" allowfullscreen="allowfullscreen"></iframe>
  1. ‘Het christendom zal verdwijnen – wij zijn momenteel al populairder dan Jezus.’ (John Lennon, The Beatles)
  1. Vertel dat iedereen moet loskomen van zijn of haar wortels, geboortegrond, ouders. Vraag om na te denken over wat je je ouders verwijt en of je dat, als ze leven, nog open moet gooien.
  2. Leg uit dat er ooit een glossy over Jezus is verschenen en dat die nog te verkrijgen is: www.bol.com/nl/p/jezus/9200000039397883/ De medewerkers waren voor de helft gelovig, voor de helft niet. In diverse talkshows kwam de glossy aan bod: www.rtlxl.nl