Zo ziet de 2e bijeenkomst van Mensen van de weg eruit…

Mensen van de weg, een zoektocht naar de houding van Jezus in grote levensvragen, is begonnen Dit is een handleiding voor de tweede bijeenkomst, bedoeld voor de host die het leidt.

Zo ziet de 2e bijeenkomst van Mensen van de weg eruit…

Deze handleiding is bedoeld voor de gastheer/vrouw die de 2e bijeenkomst leidt. Iedereen kan meelezen en commentaar geven: Mensen van de weg is nog volop in ontwikkeling!

Extra voorbereiden

Print de genoemde teksten voor elke deelnemer uit.

Als het goed is, nemen alle deelnemers de afbeelding van een weg mee die ze de vorige keer hebben uitgekozen. Neem voor de zekerheid nog een paar afbeeldingen van een weg mee, het liefst meer dan er deelnemers zijn, zodat er ruime keus is.

Berichten de week ervoor

Deze berichtjes stuur je naar de deelnemers, via een medium dat het meest beschikbaar is.

Als de volgende bijeenkomst al na een week is, kies er dan voor ofwel alle berichtjes vóór een bijeenkomst of alle erná te laten vallen, omdat anders het overlapt en het wat veel wordt.

  1. Kondig, indien nodig, adres en tijdstip van de volgende meeting aan. Geef eventueel een link naar de belangrijkste vragen over de zoektocht: lazarus.nl/2016/09/moet-me-nou-voorstellen-geloofscursus
  1. Leg uit dat we over zoveel dagen in het diepe springen met een van de grootste levensvragen die er is. In dit filmpje wordt die vraag op straat gesteld: www.youtube.com/watch
  1. twitter.com/Fred_Buechner/status/756147671233159168

‘The sacred moments,

the moments of miracle,

are often the everyday moments.’

(Fred Buechner)

  1. ‘Ik ben een Jood, maar ik ben betoverd door deze lumineuze figuur: Jezus is te kolossaal voor de pen van praatjesmakers.’ (Albert Einstein)
  1. Kondig aan dat komend thema globaal hetzelfde zal verlopen als de eerste, dus in drie rondes: de levensvraag, het verhaal en de quote, en die telkens bespreken. Het uiteindelijke doel is je te spiegelen aan Jezus’ weg.
  1. Wonderlijk filmpje over de levensvraag waar we het over gaan hebben. Jezus werd ook vaak ‘gek’ gevonden en tegelijk heel wijs: www.youtube.com/watch<iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/2vYCWbZIM4M?rel=0&amp;controls=0&amp;showinfo=0" width="560" height="315" frameborder="0" allowfullscreen="allowfullscreen"></iframe>
    Een alternatief filmpje, dat wel moet passen bij je groep: een heftig ‘experiment’ over zelfmoord: www.youtube.com/watch
  1. Herhaal voor de zekerheid nog precieze tijd en adres. Vraag mensen de afbeelding met de weg van de vorige keer mee te nemen.

 

Uitdelen bij de meeting

Waarvoor leef ik?

Toen kwam Jezus vanuit Galilea naar de Jordaan om door Johannes gedoopt te worden. Maar Johannes probeerde hem tegen te houden met de woorden: ‘Ik zou door u gedoopt moeten worden, en dan komt u naar mij?’

Jezus antwoordde: ‘Laat het nu maar gebeuren, want het is goed dat we op deze manier [alle] gerechtigheid vervullen.’

Toen stemde Johannes ermee in. Zodra Jezus gedoopt was en uit het water omhoogkwam, opende de hemel zich voor hem en zag hij hoe de Geest van God als een duif op hem neerdaalde. En uit de hemel klonk een stem: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in hem vind ik vreugde.’”

*

“Het is met het koninkrijk van de hemel als met een schat die verborgen lag in een akker. Iemand vond hem en verborg hem opnieuw, en in zijn vreugde besloot hij alles te verkopen wat hij had en die akker te kopen.

Ook is het met het koninkrijk van de hemel als met een koopman die op zoek was naar mooie parels. Toen hij een uitzonderlijk waardevolle parel vond, besloot hij alles te verkopen wat hij had en die te kopen.

 

1. De vraag: waarvoor leef ik?

Leg het onderstaande uit in eigen woorden of lees het voor.

We beginnen elke meeting met een levensvraag. Deze tweede keer duiken we meteen de diepte in: waarom leef ik eigenlijk? Wanneer heeft het zin? Als mijn leven een weg is, waar leidt die dan naartoe?

Veel mensen in Nederland denken dat er geen zin is. Je gaat wel een weg, maar die leidt nergens naartoe.

Anderen zeggen: misschien is er wel een doel, maar die kun je niet kennen. Dus ja, je gaat een weg, maar waar die naartoe leidt, dat zul je nooit weten.

De grote religieuze tradities stellen dat het leven een bepaalde zin heeft. De Joden hadden het lang geleden al over ‘de Weg’, en daarmee bedoelden ze een verzameling leefregels waarmee ze dichtbij God blijven. Taoïsten herkennen dat: zij geloven niet in een God, maar ook Tao betekent Weg. En de eerste christenen noemden zich ‘mensen van de Weg’. Want ook zij hadden een weg ontdekt die ze dolgraag wilden gaan.

Al deze religies leggen hun eigen nadruk en verschillen vaak enorm. Maar hierin lijken ze op elkaar: er ís blijkbaar een weg, je hoeft ‘m alleen nog te gaan. Dat is het mooie van een weg: je hoeft ‘m niet zelf te maken, hij is lang geleden voor jou gemaakt, en jij volgt dat. Dan gaat alles het soepelst. Als je van die weg afdwaalt, kom je in de berm of zelfs in de wildernis, en je verongelukt.

Je moet dus, zeggen de grote religieuze tradities, niet zelf een weg uithakken en bestraten in dit leven, want dat is verspilde moeite en wordt een zooitje. Er is al lang een diepere bedoeling en daarmee kun je afstemmen. Dan heb je de zin van je leven ontdekt en leef je het meest.

Praten

Herhaal de belangrijkste ‘spelregel’ bij de gesprekken: iedereen ervaart genoeg ruimte zijn of haar mening te geven. Geen enkele mening is ‘slechter’ of ‘beter’. Je hoeft het niet eens te worden.

Vraag ook weer expliciet om, als er iets persoonlijks wordt verteld, dat vertrouwelijk te behandelen.

Open een rondje, inclusief jezelf, met de vraag:

Wat zien (of zagen als ze zijn overleden) je ouders als de zin van het leven?

Maak daarna nog een rondje met het verzoek om in één zin te antwoorden:

Wat is volgens jou de zin van het leven?

Dit gaat dus redelijk snel. Je mag ook ‘passen’. Als gespreksleider kun je na het rondje eventueel terugkeren bij wie heeft ‘gepast’ en vragen of zij al iets weten. Ook antwoorden als ‘Er is geen zin’ of ‘Ik weet het niet’ of iets dergelijks zijn uiteraard prima. Om het gesprek op gang te helpen, kun je ook naar een concrete ervaring vragen:

Was er een moment waarbij je besefte: dit is helemaal waarvoor ik besta?

Het hoeft uiteraard niet zo absoluut: het kan ook gaan om een ervaring waar de deelnemer dit het meest voelde of desnoods het minst niet. Het gaat om een ervaring van ‘thuiskomen’: waar je helemaal op je plek bent, waar het ‘klopt’.

2. Het verhaal: Jezus’ doop

Vertel het onderstaande in eigen woorden of lees het voor.

Het gaat deze keer over de zin van je leven. Ook Jezus had natuurlijk die vraag. Hij vond daar, zo wordt duidelijk in de verhalen over hem, op een gegeven moment een helder antwoord op.

Over de periode daarvoor weten we niet veel. Er zijn de Kerst-verhalen, er is nog een anekdotetje als hij twaalf is, die we de vorige keer lazen, maar verder blijft het stil. Hij leefde teruggetrokken als timmerman in Nazaret.

Als hij begin dertig is, komt daarin een radicale breuk. Alles waar Jezus beroemd en berucht om is geworden, begint dan. We kennen zo’n 150 verhalen over hem en die spelen zich vrijwel allemaal af na dat keerpunt, binnen een hectische en spannende twee, drie jaar.

Het keerpunt is dat hij zich laat dopen. Er was in die tijd een profeet, Johannes, een neef of achterneef van Jezus overigens. Hij dompelde onder in de Jordaan, een rivier die ongeveer recht van boven naar beneden door Israël stroomt. Dat onderdompelen was een heel nieuw ritueel dat Johannes zelf had bedacht.

Je kunt het alleen begrijpen, als je iets van de geschiedenis van het Joodse volk kent. Lang geleden, ruwweg veertien eeuwen eerder, waren ze slaven in Egypte. Ze ontsnapten en na een lange zoektocht vonden ze het land Israël, waar ze dachten gelukkig te worden. Ze trokken dit Beloofde Land binnen dwars door de Jordaan.

Johannes staat ongeveer op de plek waar dit lang geleden plaatsvond. En als hij mensen daar onderdompelt, speelt hij die gebeurtenis dus eigenlijk een beetje na. Hij symboliseert: jij kunt opnieuw een Beloofde Land intrekken en een heel nieuw leven beginnen. En dan gebeurt dit…

Lezen

Lees onderstaande passage voor of laat die voorlezen.

Toen kwam Jezus vanuit Galilea naar de Jordaan om door Johannes gedoopt te worden. Maar Johannes probeerde hem tegen te houden met de woorden: ‘Ik zou door u gedoopt moeten worden, en dan komt u naar mij?’

Jezus antwoordde: ‘Laat het nu maar gebeuren, want het is goed dat we op deze manier [alle] gerechtigheid vervullen.’

Toen stemde Johannes ermee in. Zodra Jezus gedoopt was en uit het water omhoogkwam, opende de hemel zich voor hem en zag hij hoe de Geest van God als een duif op hem neerdaalde. En uit de hemel klonk een stem: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in hem vind ik vreugde.’

Leg enkele details uit, zodat de deelnemers het verhaal wat beter kunnen plaatsen.

Jezus’ antwoord is wat mysterieus. ‘Alle gerechtigheid vervullen’ betekent zoiets als: doen wat altijd al de bedoeling was. Hij zegt dus tegen Johannes dat hij ervan overtuigd is, dat dit de weg is die hij moet gaan.

De term ‘zoon van God’ werd in die tijd gebruikt voor de Messias, de langverwachte persoon die Israël zou komen bevrijden van de vijanden en een nieuwe vrederijk zou stichten.

Ook opmerkelijk is dit. Eerder was het Jozua die door de Jordaan heen het volk het Beloofde Land in leidde. Jezus is vernoemd naar die persoon: ze hebben dezelfde naam, alleen klinkt die in onze vertalingen alleen anders.

Praten

Dan volgt nu een gesprek van ongeveer 20 minuten over dit verhaal.

De bedoeling is om je in te leven in Jezus’ keuzes. Het gaat er dus niet om te bepalen of dit echt gebeurd is, wat de betekenis van het verhaal is, wat de bedoeling van schrijver zou zijn, of wat jij er zelf mee kan.

Vorm tweetallen. Jullie hoeven het niet met elkaar eens te worden. Per tweetal overleg je, dus los van de anderen, in pakweg 10 minuten:

Kun je in één zin uitdrukken wat Jezus ziet als het doel van zijn leven?

Na dit korte overleg krijgt ieder tweetal de gelegenheid de uitkomst van het overleg te presenteren: welke weg ging Jezus? Iedereen heeft 1 minuut. Stel maximaal één verhelderende vraag.

Als er niet zo veel uit de groep komt, kun je op een aantal opvallende elementen wijzen. De stem uit de hemel lijkt een soort ultieme erkenning van zijn hemelse Vader te zijn. Tegelijk betekent het in die context dat God hem aanstelt als de messias. Hij zal, als een nieuwe Jozua, het volk naar een nieuwe Beloofde Land leiden.

Probeer aan het einde een lijn te ontdekken en check even bij de groep of dat ongeveer klopt:

Wat zag Jezus als het doel van zijn weg? Waar leidde zijn weg naartoe?  

3. De quote: de koopman en de parel

Leg uit dat je telkens een beroemde uitspraak van Jezus leest, en aan de hand daarvan over je eigen keuzes doorpraat. Hiervoor was het de bedoeling om Jezus te begrijpen, maar nu dus jezelf.

Vertel in eigen woorden de onderstaande introductie op de quote, of lees die voor.

Gelijkenissen zijn een soort symbolische verhalen. Er is een diepere lading die soms lastig is te ontdekken. Het is Jezus’ favoriete manier om iets te vertellen. In de Bijbel staan er 46 verschillende. We lezen deze keer twee van de kortste.  

Opvallend is dat Jezus zijn gelijkenissen meestal op dezelfde manier begint: ‘Het koninkrijk van God is als…’, of ‘Het koninkrijk van de hemel is als…’ Dat is een heel specifiek Joodse term, waarover we het later nog veel uitgebreider gaan hebben. Voor nu kun je daarin invullen: ‘Het goede leven is als…’ of zelfs: ‘De zin van het leven is als…’

Lezen

Lees onderstaande passage voor of laat die voorlezen.

Het is met het koninkrijk van de hemel als met een schat die verborgen lag in een akker. Iemand vond hem en verborg hem opnieuw, en in zijn vreugde besloot hij alles te verkopen wat hij had en die akker te kopen.

Ook is het met het koninkrijk van de hemel als met een koopman die op zoek was naar mooie parels. Toen hij een uitzonderlijk waardevolle parel vond, besloot hij alles te verkopen wat hij had en die te kopen.

Praten

Concentreer je daarna op de belangrijkste vraag van de bijeenkomst en neem daar 30 minuten de tijd voor. Je kunt de groep opsplitsen in (wellicht nieuwe) tweetallen, je kunt het ook centraal houden.

Laten deze gelijkenissen nieuw licht schijnen over Jezus’ motivatie? Wat zeggen ze over wat hij als de zin van zijn leven zag?

Als het gesprek niet zo op gang komt, kun je enkele suggesties doen. In het verhaal van de schat in de akker is het opvallend dat de vinder zijn vondst geheim houdt. Het voelt zelfs wat stiekem. In elk geval beheerst hij zich enorm en heeft hij geduld. Verder is hij enorm blij: blijkbaar is de betekenis en zin die hij vindt is moois en leuks en niet iets zwaars en verplichts. En het is iets waar ze allebei helemaal alles voor hebben, waarbij alles in het niets valt.

Waarin vind jij Jezus’ weg inspirerend? Wat zou je anders doen? Wat zou je willen uitproberen?

Symbolisch afsluiten

Leg uit dat je elke keer eindigt met een kleine symbolische daad. De vorige keer was dat het versturen van een ansichtkaart.

Vraag iedereen de afbeelding van een weg te pakken die hij of zij heeft meegenomen. Vertel dat elke weg ergens naartoe leidt, of je nu gelooft dat dit vastbepaald is of dat je dit zelf verzint. Vraag iedereen om in een of een paar woorden aan het einde van de weg op de afbeeldingen die hij of zij heeft gekregen, zijn of haar doel te beschrijven:

Wat zie jij momenteel als het doel van je weg? Waar leidt die naartoe?

Dit kan allemaal in stilte gebeuren en hoeft niet te worden gedeeld. Vraag deze afbeeldingen elke keer mee te nemen.

Vertel ten slotte dat iedereen komende week nog weer appjes kan verwachten, of via een medium naar keuze, tenzij je anders hebt afgesproken.

Berichten de week erna

  1. Bedank alle deelnemers voor hun bijdrage. Vraag expliciet om het je te zeggen als jij zelf iets beter zou kunnen doen of als iemand iets lastig vond. Wat er goed ging, kan natuurlijk ook benoemd worden.
  1. ‘Faith is not for overcoming obstacles; it is for experiencing them – all the way through!’ (Richard Rohr)
  1. Een speech van acteur Jim Carrey over waarom je leeft: www.youtube.com/watch
  1. Hier zie je een filmversie van het verhaal dat we lazen: www.youtube.com/watch
  1. Denkvraag: welk antwoord had jij als kind gegeven op de vraag wat de zin van het leven is? Hoe ben je daarin veranderd?
  1. twitter.com/Fred_Buechner/status/712019332763684865

The place where God calls you

is the place where your deep gladness

and the world’s deep hunger meet.

(Fred Buechner)

  1. Hier Rob Bell, over het afstemmen op de zin van je leven: vimeo.com/86689378