De verwording van hemel en aarde

De verwording van hemel en aarde

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

De verwording van hemel en aarde – PopUpGedachte woensdag 19 november

Regen slaat hier tegen het balkon en de wind huilt om de appartementen. Het is donker, geen sterren, enkel een grauw vaag-oranje verlicht wolkendek boven deze grotendeels slapende stad. 800.000 mensen onder dezelfde regen, in een straal van een paar kilometer.

De teksten zijn donker vandaag en passen naadloos bij de voorstelling die ik met kunstenaars en mensen van de PopUpKerk optuig in het Bijbels Museum als onderdeel van het Amsterdam Dance Event. Vanavond try-out, morgen tot zaterdag spelen we.

Toen ze vroegen wat ik wilde maken, kwam ik met de ‘verwording van hemel en aarde, een techno-interpretatie van Genesis’. De aarde is gemaakt en wij zijn er mee aan het klussen gegaan en dat is niet onverdeeld positief. Met technobeats op je hoofd, die gemaakt worden in de woeste en ledige kelder dwaal je door het museum. Een VJ maakt licht, zon, maan, sterren, maar ook atoomflitsen en vierentwintiguur legbatterijenverlichting. In een andere zaal worden vissen en vogels gemaakt en groen kruid, een toetsenist doet ze klankmatig uit de grond schieten, maar neemt ons ook mee naar overvolle viskweekvijvers en gekapte oerbossen. De Droominee schept in spoken words de taal en daarmee de mens, de hoogste gave die zo laag gebruikt kan worden. Dan in de tuin, de dans op de sabbatdag, de mens is geboren. Een tweede keer, drie dansers, 1 met het syndroom van Down. Hij staat centraal – een kinderlijke geest in een volwassen lijf. Hij spiegelt ons, geeft ons hoop op een wiser but sadder en toch ook weer naief de wereld binnengaan en omhelzen.

‘Doe geen kwaad,’ schrijft Jezus Sirach vanochtend, ‘dan treft het kwaad je niet. Ga onrecht uit de weg, dan keert het zich van je af.’ Onbegonnen werk. Een wijze spreuk en zeker toepasbaar voor de opvoeding maar we hebben het als mensheid nooit serieus gedaan, dat kwaad vermijden. Op individueel niveau voortdurend, dat is het niet. Steeds weer proberen een beter mens te zijn. Maar het geheel, de systemen waar we in mee draaien. De enorme schepen vol graan die op de oceaan ronddrijven om de oogstprijs hoog te houden, de grondstoffen van mijn telefoon, mijn kleding, mijn geld dat op de bank van alles doet, mijn land dat keuzes maakt, het is oneerlijk om mezelf los hiervan te zien. Hoe dan dit: ‘Doe geen kwaad, dan treft het kwaad je niet’.

Openbaring heeft heftige visioenen vandaag waar Johannes zelf ook niet echt gelukkig van wordt. Engelen blazen trompetten en bij de eerste bazuin komt er ‘hagel en vuur gemengd met bloed neer op aarde en een derde deel van de aarde brandde af evenals een derde deel van de bodem en het groen. Bij de tweede bazuin verandert een derde deel van het water in bloed en een derde deel van de vissen sterven en een derde deel van de schepen vergaat. Nog een bazuin en een derde deel van het water wordt bitter en mensen sterven.’ Man, man, wat een ellende. Ik kan er ook niet echt omheen lezen. En als ik heel eerlijk ben, en ik durf het niet zo goed te zeggen, vind ik het ook niet geheel onterecht. Ik vind het een naar idee dat engelen met dit soort ellende gooien, dat is nachtmerrie-achtig, maar als het idee is: doe geen kwaad, dan treft kwaad je niet – dan is het omgekeerde ook waar en we hebben het niet zo lekker gedaan met elkaar. Misschien zien we die verschroeiing al wel om ons heen, in gekapte oerbossen en een oceaan die niet per se bitter is geworden maar wel zo vol plastic zit dat vissen en vogels sterven.

En dan? Na zo’n vrolijke beschrijving? Wat dan? Het lijkt er niet op dat het als vermijdbaar scenario wordt gepresenteerd, iets dat we ongedaan kunnen maken als we nu maar eens met z’n allen zouden inzien dat … Het is meer de mens die realiseert dat ie in een oorlog is terechtgekomen. De gewone man in een Hollandse stad in een wereldoorlog. Of recenter in Syrië. Die daar niets aan kan doen maar zijn ziel moet zien te behouden.

Jezus van Nazareth heeft vanochtend 72 leerlingen op pad gestuurd, die de nieuwe wereld afkondigen midden in de oude bestaande wereld en het begin ervan zien in mensen die genezen en bevrijd worden van ‘demonen’, whatever it may be. En hij zegt: ‘ik heb jullie de macht gegeven om slangen en schorpioenen te vertrappen en de kracht van de vijand te breken, zodat niets jullie kan schaden, verheug je daar niet over maar in het feit dat je naam in de hemel opgetekend is.’

Deze mensen zijn veilig in een chaotische wereld, en hebben tools gekregen om licht te scheppen in het donker. Het donker is er wel, maar als palet om op te schilderen, als black box om kunst in op te hangen. Al hebben we het zelf zo donker gemaakt, de man uit Nazareth geeft de gewone man en vrouw het vertrouwen dat ze veilig zijn en in staat tot het scheppen van lichtpunten – en dat dit genoeg is en een teken van een lichte toekomst. Naïef of realistisch, de geschiedenis zal het zeggen.

Sirach 7:1-14

Openbaring 8:1-13

Lucas 10:17-24