Eigen schuld enzo

Eigen schuld enzo

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Eigen schuld enzo – PopUpGedachte donderdag 17 november

Zo tegen zevenen plaats ik de PopUpGedachte op het weblog Lazarus en ik twitter de link via PopUpKerk en ook via de twitteraccount van Lazarus. Nooit mijn eigen, bijna nooit. En ik vraag me af waarom. Het zijn mijn overwegingen, het is mijn ochtend, logisch toch om dat te delen? Maar er zit een rem op. Ik vind dat ingewikkeld. Schaam ik me voor dat kerkelijke, voor dat persoonlijke geloven, voor het me afficheren met de kerk en de Bijbel? Het is mogelijk. En niet geheel onlogisch.

Ik lees vanochtend de profeet Maleachi en hij kondigt dat soort schaamte aan. Voor de priesters van het Joodse volk van die tijd, de paters, de pastors, de dominees, zogezegd. Zij die de dienst aan God in stand hielden, het volk onderwezen en de rituelen mochten doen. Daar heeft Maleachi iets tegen te zeggen: ‘Jullie zijn afgeweken van de weg die ik je wees, veel mensen zijn gestruikeld door wat jullie hun leerden. Daarom zal ik ervoor zorgen dat heel het volk jullie minacht en op je neerkijkt, want jullie volgen de weg niet die ik je wijs en jullie hechten geen waarde aan mijn wetten.’

Dat heel het volk jullie minacht en op je neerkijkt, priesters, dominees, vertegenwoordigers van religie. Klaas Vos aan tafel bij De Wereld Draait Door, een befaamd en geliefd voetbalcommentator, die dominee besluit te worden. Totale verwarring aan tafel, uit het goud in de drek vallen, niemand begrijpt iets van zijn keus. Minachten en neerkijken op de rol die hij kiest.

Ik heb altijd de PopUpKerk ook ‘kerk’ genoemd. Omdat ik geloof dat het kan en moet, dat het eerlijk is en dat ik de naam opnieuw van duiding wil voorzien. Niet het opgeven met die ‘kerk’, juist niet maar het opnieuw laden.

En daarover discussiërend met de mensen met wie ik het PopUpKerkje startte ooit en die weerzin voelden, zei er eentje: Je kunt toch ook niet je kind Hitler noemen en dan denken dat de naam wel een positieve associatie zal krijgen omdat jouw kind wél leuk is?’ Er werd gelachen om de tafel om de crueheid van zijn voorbeeld, dat vonden we dan wel weer overdreven. En toch? Dat heel het volk jullie minacht en op je neerkijkt.

En de kerk wijt het aan de secularisatie, en aan het feit dat mensen in Europa rijk zijn en menen niets nodig te hebben, de priester wijst naar buiten zogezegd en spreekt een oordeel uit. Niet altijd hoor, maar het gebeurt. Men lijdt onder de hardheid van de maatschappij en draagt manmoedig en trouw de slechte naam.

Maar hier in Maleachi krijgt het een andere lading. Daar is het de maker zelf die bezig is met naming and shaming, daar is het de god van de priesters zelf die aankondigt dat hij zal zorgen dat ze zullen worden geminacht en op hen neergekeken omdat: ze zijn afgeweken van de weg die god wees en er veel mensen zijn gestruikeld door wat zij hen leerden.

Wat wij hen leerden, moet ik zeggen, als zoon van een dominee en opgeleid tot voorganger, pastor, priester in die kerken. Dat is precies het verwijt van de afvallige, van de atheïst en de kerkmijder. Allemaal hypocriet die priesters, wereldvreemd, moralistisch en kleinerend. De een na de ander schuift aan in Adieu God, dat programma van Thijs van den Brink en deelt zijn frustratie over de ‘priesters van het volk’. Het is niet eerlijk, zeggen de dominees. Ik vind het unfair, want er gebeuren zoveel mooie dingen, het is vaak een karikatuur. En het komt ook door de geest der eeuw, mensen denken niets meer nodig te hebben. Dat zou kunnen, maar het kan ook de handeling zijn van de Maker van de wereld zelf die zijn eigen priesterkaste weer terug wil brengen op de knieën, terug bij zijn eigen intenties voor de wereld.

In het geval van Maleachi was het niet het volk dat vol eigendunk neerkijk op die priesters die toch zo hun best deden, maar volgens de profeet was het de God zelf die maakte dat het volk op hen neerkeek en hen minachtte omdat ze zo vaak dingen hadden geleerd waardoor mensen niet krachtiger werden maar juist struikelden en ze zelf niet deden wat ze leerden maar ‘afweken van de weg’.

Had die PopUp-per met zijn Hitlervoorbeeld toch een beetje gelijk. Die schaamtevolle naam komt voort uit een eigen schaamtevolle geschiedenis. De geschiedenis van de kerk. En daar kun je een hoop tegenover zetten, maar daar gaat het niet om. Er is geen weegschaal met aan de ene kant mooie dingen en aan de andere kant genante dingen. Wie voor de bank werkt en een klein beetje fraudeert vliegt eruit en zet zijn bank voor lul, de frauderende belastingbetaler krijgt alleen maar een boete.

Het is een vreemde Godheid die zijn eigen priesters voor schut zet tegenover het volk omdat ze hem (of haar) niet goed gerepresenteerd hebben. Dat straalt namelijk af op hemzelf. Priesters gehaat, god geparkeerd. Het lijkt hem niet te deren. Hij lijkt liever zijn eigen goede naam te verliezen, dan het falen van zijn representanten onder de mantel der liefde te bedekken. Zo ken ik hem weer. Schaamte is terecht, als het gaat om de kerk. We failed, big time. En de felle kritiek is een manier om hardleerse gelovigen als ik te dwingen het anders te gaan doen, beter, eerlijker – en waar het mee begint is met erkenning, altijd. Dat is voldoende. Dan is het weg. En is er alle ruimte. Toch maar weer PopUpKerk dan. En af en toe iets twitteren. Kan mij het schelen. Het ligt niet aan hen, maar aan onszelf. Dan kunnen we het dus zelf ook anders gaan doen. Mooi.

Maleachi 2:1-16

Jakobus 4:135:6

Lucas 17:20-37