Robert is klaar met woorden en wil alleen nog maar zingen over God

Robert is klaar met woorden en wil alleen nog maar zingen over God

Gods naam moet een loflied op onze lippen zijn, niet het onderwerp van een theologisch dispuut. Zegt Robert die wel houdt van een lekkere discussie. Maar hij heeft even genoeg van al dat gepraat over God.

Weet je wanneer het eerste theologische gesprek plaatsvond? In de hof van Eden. Voor het eerst sprak Eva niet met God, maar over God. De slang begint: ‘Is het echt zo dat God gezegd heeft…?’. Er volgt een korte discussie over wie de Bijbel het beste kan citeren, Eva wint. Dan begint de interpretatieslag. Wat bedoelde God precies? En waarom zei God wat hij gezegd heeft? Als laatste volgt de praktische toepassing: hoe ga je daar nu verder mee in je eigen leven? De slang had een degelijk, overtuigend verhaal, en Eva hapte toe.

Hap, slik – weg uit de hof van Eden. En weet je wat zo gek is? Die slang had het helemaal correct geïnterpreteerd. Eva ging niet dood, Eva werd god, en haar ogen werden geopend. But what has been seen cannot be unseen.

De Protestantse Kerk durft het aan

We rollen even door naar 2016. Naar een marketingcampagne van de kerk die niet over God gaat. Wat een zegen. Je moet er toch niet aan denken: reclameposters met ‘Onze god dit’ en ‘Mijn god dat’, en dat dan in de abri van de bushalte. Daar sta je dan maandagmorgen in de herfstregen. De Protestantse Kerk durft het aan om niet de grootste, de slimste of de beste te zijn, en opent haar deuren voor twijfelaars, onzekere zoekers en mensen die willen denken.

De kerk als plek waar je mensen kunt ontmoeten die proberen Gods liefde uit te stralen. Mensen die getuigen van hun eigen gebreken en de genade die ze daarvoor bij Jezus vinden. Gods naam hoort als een loflied op de lippen van mensen te verschijnen, niet in Comic Sans langs de A4.

Ik las het blog van Mirjam van der Vegt: ‘Er zit zoveel bewijsdrang in woorden van protestanten, terwijl we ook gewoon zacht met elkaar kunt samenleven, het heilige uitleven, in plaats van uitspreken’. Nu ben ik zelf ook van de categorie vrome praatjes en lange zinnen, dus van mij geen kwaad woord over een goede preek, maar het was wel raak. Mag het ook eens zonder overtuigende woorden? Kan het ook eens zonder opinie en bewijsdrang? Gewoon eens een kerk inlopen om te zingen, woordeloos te bidden, iemand aan te horen zonder haar tegen te spreken. Samen huilen, samen lachen. Niet met woorden maar met harten die kloppen.

Even helemaal geen geklaag

De mooiste geloofsmomenten beleefde ik tijdens de gebedskringen waar ik op zondag naartoe ging. Niet als we aan het bidden waren, maar in het eerste halfuur waarin we zongen. Met ongeveer acht personen rond de piano of de gitaar. Niemand zei: ‘Geen psalmen, die zijn zo ouderwets’. Als je een opwekkingslied opgaf, had niemand kritiek over platte teksten of de simpele muziek. Liedboekliederen waren welkom, geen geklaag over een vage boodschap of elitaire zinnen. We zongen gewoon. God was een loflied op onze lippen. Geen discussies, geen mening, geen exegese en geen theologie. Het ging niet over God, we waren bij God.

Daarom is het zo mooi als we kunnen zingen in de kerk. Zonder christenen die weten wat je wel en niet kunt zingen. Zonder oordeel van: ‘Dat lied dat jij zo mooi vindt, dat past hier niet’. Geen kritiek op de organist die te langzaam speelt, of geklaag over de band die te veel kapsones heeft, of gejammer over de muziekgroep die zo enthousiast vals speelt. Gewoon zingen met elkaar. Met af en toe iemand die bij de microfoon vertelt waarom hij dat lied zo mooi vindt. Geen overdenking, geen korte preek, zelfs geen collecte of gebed. Alleen maar zingen.

Dan maar hopen dat hier wel mensen op afkomen

De afgelopen maanden zocht ik op deze plek naar manieren om kerk te zijn in de 21ste eeuw. Als refojongen die nogal sceptisch staat tegenover de Rooms-Katholieke Kerk, kom ik nu tot een verrassend roomse conclusie: samen kerk zijn, begint misschien wel bij het hart. Niet met praten over God, maar met samenzijn in zijn aanwezigheid. Ik hoop dat daar veel mensen op afkomen.

Ik ben in ieder geval voorlopig uitgesproken over kerk-zijn. Even terug in je hok, Robert, ga maar een liedje zingen. Mijn moeder vertelde me vroeger dat je met gezang de duivel wegjoeg.

Had Eva maar gezongen:

Kom tot mij, allen die vermoeid en belast zijn
Kom tot mij, en ik geef u rust
Neem mijn juk op u, en leer van mij
Dat ik ben, zachtmoedig, en nederig van hart
En gij zult rust vinden voor uw zielen
Want mijn juk is zacht, en mijn last is licht.

Citaat uit de marketingcampagne van Jezus, over tot rust komen – waarin God niet wordt genoemd. (Mat 11:28-30)