Shane Claiborne: ‘Laten we een nieuw huis voor ontheemde christenen bouwen’

Shane Claiborne: ‘Laten we een nieuw huis voor ontheemde christenen bouwen’

Na de verkiezingen in Amerika is één ding duidelijk: de term ‘evangelisch’ heeft een giftige bijklank gekregen, die ook hoorbaar is in Nederland. Activist Shane Claiborne concludeert dat het tijd is voor een nieuw thuis voor christenen die zich ontheemd voelen en de boodschap van Jezus serieus willen nemen.   

Het christendom proberen te mengen met een politieke partij kan net zoiets zijn als een ijsje mengen met paardenmest. Het zal de mest niet schaden, maar het zal het ijs natuurlijk verknallen.

Tijdens de afgelopen verkiezingen hebben voor evangelische christenen mest en ijs tezamen zich op catastrofale wijze gemengd. Hierdoor zullen veel evangelische christenen een nieuw onderdak nodig hebben.

Vandaag de dag beschouwen veel mensen evangelischen als mensen die tegen vrouwen, tegen homo’s, tegen het milieu en tegen immigranten zijn en voorvechters zijn van wapens en oorlogen. Veel van wat het evangelicalisme is gaan kenmerken staat rechtstreeks in conflict met de kernwaarden en het onderwijs van Christus.

Donald Trump boven Jezus

Deze tegenstrijdigheid is nog nooit zo duidelijk geweest als in de steun van zoveel blanke evangelischen voor een presidentskandidaat die vele kernwaarden van het evangelicalisme verwerpt, zoals verbondenheid, trouw rentmeesterschap en andere waarden. Het bedroeft velen van ons dat onze broeders en zusters die ooit bekend stonden om hun ijver voor Jezus, dit jaar meer gepassioneerd waren om Donald Trump te verheerlijken dan Jezus.

Sommige van de aartsvaders van het evangelicalisme – Jerry Falwell, James Dobson, Franklin Graham – zagen dit jaar Trumps anti-christelijke waarden door de vingers. Maar een nieuwe generatie christenen – of ze nu wel of niet evangelisch genoemd willen worden – houdt van Jezus en bekommert zich om rechtvaardigheid. Zij geven om leven: de aarde, de armen, vluchtelingen en immigranten. Je hoeft ze er niet van te overtuigen dat het leven van zwarten ertoe doet (black lives matter) of dat racisme reëel is. Een consistente levensethiek vormt de manier waarop zij denken over oorlog en militarisme, wapengeweld en politiegeweld, de doodstraf en massale opsluiting. Voor hen betekent pro-life zijn niet dat je tegen van alles bent: het gaat om vóór het leven zijn.

Gaan we samen een nieuw huis bouwen?

De onlogische bereidwilligheid van evangelischen om een levensethiek te omarmen die stevig geworteld is in de waarden van Jezus is de reden waarom zoveel post-evangelischen het huis hebben verlaten.

Dus nu, na de verkiezingen, moeten we een besluit nemen: gaan we samen een nieuw huis bouwen?

De giftigheid binnen het evangelicalisme laat ons weinig keus.

We kunnen proberen om de term ‘evangelisch’ terug te winnen – om het etiket terug te stelen van de oudere blanke mannen die het hebben gekaapt. We kunnen de stemmen versterken van de jongere, zwarte, bruine, Aziatische en inheemse broers en zussen die op weg zijn om de meerderheid van het evangelicalisme te vormen. We kunnen rondbazuinen wat er goed is aan onze rijke geschiedenis, we kunnen onze familie eraan herinneren dat grote Opwekkingspredikers zoals Charles Finney twee beweegredenen hadden wanneer ze hun befaamde oproep deden om naar voren te komen: één was om mensen uit te nodigen om hun leven aan Jezus te wijden, en de andere was om lid te worden van de beweging voor de afschaffing van slavernij.

We kunnen, onder dat oude etiket, proberen te zijn wie we altijd al hadden moeten zijn.

Geen blank eigenbelang, maar het Goede Nieuws

Maar ‘evangelisch’ is voor te veel Amerikanen uitgegroeid tot een aanduiding met een negatieve bijklank. Onze andere optie is dus om iets nieuws tot stand te brengen. Gandhi sprak over het bouwen van een ‘nieuwe wereld in de huls van de oude’. En naar aanleiding van deze verkiezingen ben ik ervan overtuigd dat dit – een nieuw christendom bouwen in het omhulsel van de oude – de meeste trekkracht kan hebben. Zoals nieuw leven kan ontstaan uit wat vergane compost, zo kan een nieuwe beweging die consequent pro-life is, ontstaan uit de mest-en-ijs-compost van de christenheid.

Veel mensen hebben het gehad met de term ‘evangelicalisme’, wat blank eigenbelang is gaan symboliseren. Maar diezelfde mensen worden nog steeds aangetrokken door het ware evangelie, het goede nieuws. Het zijn, in feite, het Goede Nieuws en Jezus, die het belichaamt, die mij noodzaken om aan de kaak te stellen tot wat het evangelicalisme is verworden in Noord-Amerika. Terwijl het huis instort, klampen we ons vast aan het Evangelie dat vele ‘evangelischen’ hebben verlaten.

Laten we ons weer inzetten voor diegenen uit de Bergrede

En hoewel het klinkt als een cliché, de enige hoop voor het christendom is Jezus.

Onze broeder Rev. William Barber, die in deze verkiezingstijd een profetisch geluid liet horen, zei het al vaker:

Als we stoppen met ons richten op Jezus, dan loopt het eropuit dat we veel praten over dingen waarover Jezus niet zoveel heeft gezegd en dat we niet praten over de dingen waarover Jezus een heleboel heeft gezegd.

Het is tijd dat we onze bijzondere identiteit als volgelingen van Jezus terugwinnen. Het is tijd dat we ons weer inzetten voor degenen die Jezus in het bijzonder ‘gelukkig’ noemt in zijn Bergrede: de armen, de zachtmoedigen, de barmhartigen, de treurenden, wie zuiver zijn van hart, de vredestichters. Volgens Jezus zegent onze Vader precies het tegenovergestelde van veel van de dingen waarvoor Amerika staat: welvaart, trots en macht. De profeten uit de Hebreeuwse Schriften zouden wat we zijn geworden zonder twijfel omschrijven als ‘afgoderij’. We hebben afgoden gemaakt van rijkdom, roem, macht en blankheid – en het fenomeen Donald Trump is een natuurlijk uitvloeisel van die afgoderij.

Vandaag de dag konden het leven en de woorden van Jezus — die in oude bijbeltjes met rode letters werden benadrukt — niet méér relevant zijn voor de wereld waarin we nu leven. Vooral wanneer de rode letters in schril contrast staan met veel van de dingen die Amerika is gaan aanbidden. Met ‘Verkoop alles wat je bezit en geef de opbrengst aan de armen’ maak je niet veel vrienden op Wall Street. ‘Wanneer je je leven wilt vinden, geef het dan weg,’ klinkt heel anders dan het evangelie van de Kardashians.

Nieuw thuis voor ontheemde christenen

Ik ben ervan overtuigd dat er een nieuw thuis kan ontstaan voor ontheemde christenen. Voor wie er niet aan toe zijn om Jezus op te geven, ondanks de beschamende dingen die sommige christenen hebben gedaan in Zijn naam, is er een veilige plek om het christendom te verkennen. Er is tegenwoordig een groeiende beweging van Red Letter Christians die graag een christendom willen dat weer lijkt op Jezus.

Hoewel dit bewust worden van de echte Jezus voor velen als nieuw voelt, is onze opwekking — waarin we opnieuw geboren moeten worden — al lang onderweg. Meer dan honderdzestig jaar geleden merkte Fredrick Douglas op:

Tussen het christendom van dit land en het christendom van Christus, onderken ik het grootst mogelijke verschil — zo groot dat het ene aanvaarden als goed, zuiver en heilig het noodzakelijk maakt om het andere te verwerpen als slecht, corrupt en verdorven… Ik houd van het zuivere, vreedzame en rechtvaardige christendom van Christus, daarom haat ik het corrupte, vooringenomen en hypocriete christendom van dit land, dat slaven houdt, vrouwen afranselt en wiegen leegrooft. Sterker nog, ik kan geen reden vinden, behalve de meest bedrieglijke, om de religie van dit land christendom te noemen.

Moge ons nieuwe huis gebouwd worden op het zuivere, vreedzame en rechtvaardige christendom van Christus.

De originele blog van Shane werd gepubliceerd op de site van de Red Letter Christians op 9 november.