2016: het is niet door testosteron-geweld dat we gered worden…

2016: het is niet door testosteron-geweld dat we gered worden…

Een terugblik op 2016 maakte Alain niet heel vrolijk. Grover dan grof waren de dominerende krantenkoppen en berichten het afgelopen jaar. Zijn er nog lichtpuntjes te vinden om het nieuwe jaar mee in te gaan? 

Het idee was om een ludiek jaaroverzicht te fabriceren aan de hand van twaalf bijbelverhalen. Aangezien Sodom en Gomorra zich steeds maar bleven opdringen, mislukte mijn poging jammerlijk. Hier is 2016: een strijd tussen Sodom en Gomorra aan de ene kant en Lazarus aan de andere. Op naar een mooier 2017!

Het was in bijbelse tijden ook niet echt gezellig

Ja, ja, Sodom en Gomorra, het verhaal van de massaverkrachting. Maar misschien was de minder bekende schanddaad te Gibea geschikter geweest, waar een groep stadsbewoners zich verzamelt om een vrouw dood te verkrachten. Haar man, die haar zelf de straat op had geduwd om de woedende menigte stil te krijgen, snijdt haar lijk in twaalf stukken en stuurt het ’t hele land in. Uiteindelijk is de vrouw linksom of rechtsom altijd de lul. Twee hoofdstukken later komt de bijbel met een maagdenroof, dus veel gezelliger was de wereld 2500 jaar geleden nou ook weer niet.

We begonnen 2016 met een massaverkrachting, godbetert. Bij het station in Keulen werden rond de jaarwisseling heel veel vrouwen door nog meer mannen seksueel misbruikt. Dat zou de toon gaan zetten: een oncontroleerbare menigte woestelingen die het nieuws beheerst. Aanvankelijk krijgen we te horen dat het een groep Syrische vluchtelingen is. Zie je wel, Merkel heeft ons opgezadeld met barbaren. ‘Een asielzoeker met een volle zak verkracht uw dochter met gemak.’

Hetzes en nepnieuws

Uiteindelijk bleken het geen Syrische vluchtelingen te zijn (en ook geen jihadisten), maar een groep overwegend Noord-Afrikaanse wettelozen die al vele jaren in dat Duitse gebied rondzwerven. Op dat punt is het echter al te laat. Een aantal politieke deals en populistische bewegingen ontstaat bij gratie van zulke hetzes en nepnieuws. De Syriër wordt buiten de deur gehouden. Voor wat het waard is: uitleggers zijn het erover eens dat de verhalen van Sodom en Gibea vooral tegen de schending van de gastvrijheid waarschuwen. Linksom of rechtsom is de vluchteling altijd de lul.

En nogmaals de vrouw, natuurlijk. Want dezelfde menigte die op een inspraakavond de asielzoekersstroom wil stoppen om onze vrouwen te beschermen, introduceert het volkslied van 2016: daar moet een piemel in. Later nog overgenomen door roomblanke voetbalsupporters tegen een blonde stewardess. Door nobele beschermers van onze cultuur tegen een donkere vrouw: Sylvana Simons, die zichzelf in een viraal filmpje gelyncht aan een boom zag hangen (en haar mannelijke partijgenoten stonden te joelen.) Door de politici die moslima’s onder de valse vlag van veiligheid of seculariteit wettelijk verplicht wilden uitkleden: meisje, trek die burka/ini uit.

Belachelijk viagra-jaar

2016, het eerste jaar dat ik me voor mijn geslacht zou gaan schamen. 2016 is de piemel die na lange tijd inactief te zijn geweest ineens door vier viagrapillen is opgepompt op een moment dat er net even geen gelegenheid voor een opluchtend orgasme is. 2016 is de man die na twintig jaar ingekakt huwelijksleven ineens een motor koopt, met anabolen richting sportschool toogt en probeert de beste vriendin van zijn dochter te versieren. Een totaal opgefokt, irrationeel en agressief testosteronjaar. Haast van bijbelse proporties.

Als Rechabeam zijn vader Salomo opvolgt als koning, vraagt het volk hem om wat lastenverlichting. De oudere adviseurs zeggen: geef hen gelijk. Maar Rechabeam luistert naar de angry young men om hem heen en zegt:

Mijn pink is dikker dan de pik van mijn vader.

Jazeker, testosteron-politiek heeft oude, bijbelse papieren. Hoe het eindigt? Het rijk van Rechabeam raakt verscheurd en ene Jerobeam pakt hem, geholpen door een clubje gewetenloos tuig, een groot deel van z’n land af. Iedereen boos, niemand gelukkig, het Beloofde Land stuurloos en verziekt. Lees het hier na.

De wraak van het testosteron

2016 is Trump (‘grijp hen bij hun poesjes!’) die hand in hand poseert met Kanye (‘ik wilde dat er een GoPro op mijn lul zat’). 2016 is de misogyne Baudet die samen met een afzichtelijke reeks Jannen nieuwe politieke partijen voor boze witte mannen opricht. 2016 is het jaar waarin begrippen die vroeger positief waren (denk aan het woord ‘deugen’, ‘theedrinken’ raakte al eerder besmeurd) naar het verdomhoekje werden verwezen omdat ze symbool stonden voor een laffe, feminiene levenshouding.

2016 is de sterke, mannelijke leider, de Putin + Assad + Trump coalitie met daarnaast Erdogan die zijn ballen zorgwekkend vaak gaat tonen. In hun masculiene kielzog komt een vrouwenhaat en homofobie mee, want alle ‘zachte waarden’ zijn verdacht en zwak. Daarin vinden ze moeiteloos aansluiting bij de fundamentalisten onder de moslims en christenen (die zo zelfs elkáár nog weten te vinden, getuige een multireligieuze anti-homo-flyer in Amsterdam). Intussen zijn, zo zegt het refrein, linksom of rechtsom de vrouwen, de homo’s, de vluchtelingen de lul.

Jaar van de nee-zeggende peuterpopulisten

Het zat in de familie bij koning David, trouwens. Zijn eigen zoon Absalom wilde een coup plegen. Hij ging elke ochtend bij de poort zitten en vroeg voorbijgangers die op weg waren naar de koning naar hun business. Dit is wat hij vervolgens aan iedereen antwoordde:

Hoor eens, ook al hebt u volkomen gelijk, bij de koning zult u geen gehoor vinden. Waarom word ik niet aangesteld tot rechter van dit land? Ik zou iedereen in het gelijk stellen…

Wie voor hem knielde kreeg dan een knuffel van Absalom. Yes! 2016 is de populist die met ‘het volk’ praat, naar welke willekeurige woede dan ook luistert en zegt: je hebt gelijk! Maar de elite gaat jou geen gelijk geven! En ik zou dat wel doen als ik koning was! Hier, high five! Voilà de ravages van (heb je hem weer) Trump, Brexit en ons achterlijke Oekraïne-referendum. Het volk kreeg wat het wil, en wat het wil was vooral: ‘nee’. Benieuwd hoe het verder gaat met de Absaloms – hun bijbelse voorvader ging ten onder aan zijn eigen opvallende kapsel.

Het antigif van Lazarus

Tegenover al het Sodom en Gomorra van 2016 stonden kunstenaars, gelovigen, idealisten met een verhaal van hoop, optimisme, schoonheid. 2016 begon met David Bowies nieuwe album. Met de single (later ook: de musical) Lazarus die ook de naamgeving van ons platform inspireerde.

Lazarus is de hoop dat we onze grote en goede overledenen terug zullen mogen zien. Bowie, Prince… mijn God, we kunnen wel wat opgemaakte mannen gebruiken met oorstrelende kunst als antigif voor de spierballenpolitiek. Leonard Cohen, wat zullen we het verzoenende Hallelujah van het fragiele oude mannetje eeuwig missen.

Over fragiele oude mannetjes gesproken: die in Vaticaanstad verklaarde 2016 tot Heilig Jaar van de Barmhartigheid. De Samaritaan als wereldwijd symbool van de Rooms-katholieken, kun je het mooier krijgen als profetisch getuigenis tegen een wereld op drift?

Over Hallelujah gesproken: Alicia Keys bood ons een nieuw Hallelujah in de sterfmaand van Leonard Cohen. Samen met een album vol gospel en moedige sociale bewogenheid. Ook Beyoncé kwam met een krachtig, liturgisch aandoend monument voor de bedrogen vrouw, voor de gemarginaliseerde people of color, voor iedereen die linksom of rechtsom altijd de lul is –

De hoop kwam dit jaar van het antigif uit de handen en monden van de kunstenaars, van de oude mannetjes, van de vrouwen, omdat de testosteronman het even heel hard verklootte.

Zachtmoedigheid tegenover de briesende lokroep

En wij zagen het levenslicht. We herrezen uit de as van Zinvloed en 7keer7 om een verhaal te vertellen.

Het verhaal van opstanding. Niet de opstand van een boze groep burgers, niet de opstaande penis van de doorgeslagen machoman. Nee, het verhaal van een slappe zak (want dat ben je als je je laat kruisigen terwijl je Gods eigen zoon bent) en zijn drie vrienden. Een wanhopige huisvrouw (de geliefde Marta), een huilende droomster (haar zus Maria) en een dooie broer (Lazarus, in de kracht van zijn leven bezweken).

Ook Jezus begint te huilen, en Lazarus blijft daar maar in zijn graf liggen, als om te zeggen: het is niet door testosteron dat we gered worden.

Niet uit lichamelijk verlangen of uit de wil van een man, maar uit God
-Johannes 1

Het niet door testosteron, niet door de ferme taal uitkramende, fiks doorpakkende vent in de bloei van zijn leven dat we gered worden. De redding is een godsgeschenk waar je op mag hopen te midden van een Lazarus en een Maria plat op de grond, een Jezus en een Marta boos, bang en huilend.

Het verhaal van omvallen. Een tour lang vroegen we niet: waar staat jij pal voor? Waar zet jij eens even flink de schouders onder, waar ga jij fier een einde aan maken, waar kom je tegen in opstand, waar maak je een vuist tegen, waar begin je een petitie voor?

We vroegen: wat blaast jou van je sokken?

Omdat we Lazarus zijn. Omdat we geloven dat er hoop is, tegen de klippen op, dat er schoonheid is, dat er uitkomst is. En dat die goddelijke verlichting, zoals de oude zanger zei: juist door de barst naar binnen komt, juist als we op de grond liggen aan ons wordt geopenbaard.

Niet dat we niet opstandig zijn. We stonden dagelijks op en gingen aan de hand van onze bloggers en vloggers stug door met het doorploegen van die oude traditie, op zoek naar goed nieuws. Elke ochtend met Rikko Voorberg, die goede wegen zocht om het thema van 2016 – WOEDE! – op mooie manieren te kanaliseren voor rechtvaardigheid en een betere wereld.

Ook dat is Lazarus, een naam die aan een oude gelijkenis van Jezus hangt. Over de rijke man die elke dag zijn dure huis verliet en daarbij de bedelaar aan zijn voeten – de arme Lazarus – negeerde. Lazarus betekent: proberen de ondergeschoven kindjes te zien, proberen te zien wie er verloren bij ligt in de marge van de kerk, de maatschappij, de economie, de media, de cultuur.

Hopelijk opgewekt. We houden er de moed in – we brengen opgewekt geloof tegenover cynische boosheid. We schreeuwen om opwekking van wat er gestorven is aan ons, in ons, door ons. We zetten een lied van zachtmoedigheid tegenover de briesende lokroep van het testosteron. En we proberen te waken.

Ogen open voor het moois dat óveral te vinden is voor wie goed kijkt, ogen open voor elk sprankje hoop dat de wolken van 2016 kan verdrijven, ogen open voor alles dat de aandacht verdient van dit platform dat geloof, hoop en liefde (en de meeste is de liefde) jaar in, jaar uit het hoogste podium wil geven.

Proost op een mooi 2017!