Dit leven is stuk, mag ik een nieuwe?

Dit leven is stuk, mag ik een nieuwe?

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Dit leven is stuk, mag ik een nieuwe? – PopUpGedachte donderdag 15 december

Koud is het vandaag, en winderig. Op het balkon staar ik de nacht in. Vandaag weer genoeg op het programma, tegelijk besef ik door het staren naar de sterren dat ook deze dag maar een miniscuul fragmentje is in een groot heelal. Je kunt een paar dingetjes doen en daarna ga je weer slapen. Het is net het leven. Vergeleken met de levensduur van de planeet of de mensheid kun je een paar dingetjes doen en dan ga je slapen, sterven, voorbij.

Maar wat dan he? Wat gaan we dan doen? Het schijnt het dertigersdilemma te zijn. Dat je moet weten wat je wilt. Je bent niet meer twintig, de wereld ligt niet meer helemaal open en wat je nu kiest moet je kunnen volhouden voorlopig want je kunt niet meer steeds aan iets nieuws beginnen. Wat gaan we doen? En hoe weten we dat?

Johannes de Doper doopt. Dat is wat hij moet doen. Hij roept mensen om opnieuw te beginnen aan het leven en mensen deden dat maar al te graag. Ze zochten en vonden in de woestijn de wilde wijze met een kameelharen mantel op een dieet van sprinkhanen en wilde honing en lieten zich dopen. Dat moet puur voelen. Een katharsis. Een reis naar een monnik in zijn cel of een Bhoeddist in het gebergte en dan aan de voeten zitten en gereinigd terugkomen, zoiets. Ik snap het wel.

Toch kunnen die wijzen aardig uit slof schieten als ze het idee hebben dat er iets niet klopt. Zo ook Johannes. Er staat:

Toen hij zag dat veel Farizeeën en Sadduceeën (religieuze elite, vromen, leiders) op zijn doop afkwamen zei hij tegen hen: ‘Adderengebroed, wie heeft jullie wijsgemaakt dat je veilig bent voor het komende oordeel? Breng liever vruchten voort die een nieuw leven waardig zijn.’

Subtiel, hoor. Waarom zo boos?

Het kan haast niet anders of het probleem moet onder andere bij deze religieuze leiders liggen. Hij staat de mensen onder hun gezag vandaan te dopen. Maar als zij zich ook zouden laten dopen zonder verandering zou het lelijke patroon zich kunnen voortzetten.

Als de moordlustige keizer welkom is aan de heilige mis van Kerkvader Ambrosius, dan zegt hij daarmee dat er voor de keizer uitzonderingen bestaan. Hij kan dan triomfantelijk aan de tafel zitten en zijn macht laten voelen aan het gewone klootjesvolk, waarvoor regels gelden die niet voor hem gelden. Maar vader Ambrosius weigert hem de toegang tot de kerk. Hij moet als elk gewoon mens op de knieën, vergeving vragen voor de moordpartij en dan mag hij naar binnen. En zo geschiedde.

‘Breng liever vruchten voort die een nieuw leven waardig zijn’. De mensen kwamen bij Johannes een nieuw leven halen. Die van hen was stuk, ze wilden een andere. Daarom lieten ze zich dopen.

Niet meer dat inhalige, of dat cynische, of dat machtsmisbruikende, niet meer dat kruiperige of dat achterbakse, niet meer dat slaafse of dat hautaine, niet meer dat angstige of eenzame, niet meer dat onzekere of depressieve, iets nieuws. Ze wilden dat wat ze hadden in het water achterlaten, de stem horen uit de hemel, de trotse stem, in hun oor: ‘dit is mijn zoon, mijn dochter, mijn geliefde, ik hou van hem of haar.’ Om met een gevoel van geliefd geluk opnieuw te beginnen. Dit leven is stuk, mag ik een nieuwe.

Wie dat niet wil, maar een zegen komt vragen over zijn onzuivere leven – dat het allemaal niet zo erg is – dat je soms de knoet erover moet leggen – dat er nu eenmaal slachtoffers vallen – dat het minst kwade hartstikke goed is om te doen want iemand moet het doen – dat er nu eenmaal mensen lijden in de wereld en dat het heus niet hun schuld is – dat mensen zelf verantwoordelijk zijn voor de producten die ze van hen afnemen – dat als mensen zich belazerd voelen dat toch hun probleem is – dat. Dat wordt niet gedoopt. Sodemieter op zegt Johannes. Ik ga hier niet zegenen wat vervloekt moet worden. Als ik geen vruchten zie van een ander, nieuw leven, doe ik niet met je spelletje mee.

Op Twitter discussieerde ik met Gert Jan Segers over de instemming van de Christenunie om mee te bombarderen in Syrië toen. Vanaf de zijlijn en met pacifistische intenties vond ik het een beroerde keus. Er moet verzet zijn en alles, maar zoiets rücksichtlos en vernietigend als nog meer bomaanslagen… Ze hadden met heel veel moeite die keus gemaakt, zei hij, en hij verwees naar Bonhoeffer, de grote Duitse theoloog die tegen geweld was en toch een aanslag op Hitler voorbereidde. Ik vroeg hem toen of hij dan – net als Bonhoeffer – vond dat hij met dat geweld een zonde beging. Hij antwoordde dat dit zeker zo was. Dit geweld was absoluut niet de bedoeling.

Meer was er niet nodig om samen door een deur te kunnen. Gert Jan vertelde dat partijgenoten hem op de vingers tikten over die tweet. Dat het zonde zou zijn. Maar hij vond dat het waar was. En nog steeds. Vruchten van een nieuw leven, tekenen van verlangen dat het anders kan en anders moet. De een roept: nu – vanaf de zijlijn. De ander zegt: je hebt gelijk, maar er speelt meer vanuit het midden van het vuur. Het gaat niet om goed of fout nu, maar om verlangen naar een nieuw leven, omdat deze zo vaak zo stuk is. That’s all.

Jesaja 9:1810:4

2 Petrus 2:10b-16

Matteüs 3:1-12