‘Ik word steeds verbaasder over de stelligheid waarmee ik jarenlang mijn waarheden verkondigde’

‘Ik word steeds verbaasder over de stelligheid waarmee ik jarenlang mijn waarheden verkondigde’

Velvet Elvis, het eerste en veelgeprezen boek van Rob Bell is uit in het Nederlands. Henk Jan las het en vertelt wat het boek met hem deed. ‘Ik word steeds verbaasder over m’n eigen stelligheid.’

‘Ik vind dat altijd zo grappig, wanneer Henk Jan weer hoog begint te praten…’

Shit. Ik zit weer op mijn preekstoel. Totaal overtuigd van mijn gelijk. Op z’n Van Gaals verbaasd over de domheid van anderen. En mijn stem vliegt de hoogte in.

De opmerking over mijn stemhoogte laat weinig te wensen over. Mijn vurige betoog wordt eerder aandoenlijk dan overtuigend gevonden. Pijnlijker kan bijna niet.

Natuurlijk kan ik mij nog opwinden over bepaalde dingen. Gelukkig wel. En ja, ik ben vaak genoeg nog zeker van veel zaken. Maar het worden er steeds minder.

De muur van zekerheden brokkelt af…

Neem de Bijbel. Het was eens allemaal zo duidelijk voor mij. Mede omdat de talloze theologische boeken die ik las ook zo duidelijk waren. Er leek weinig twijfel bij de vele auteurs te bestaan over wat zij in hun boeken betoogden. En omdat ze allemaal uit min of meer dezelfde hoek kwamen, waren ze het ook nog eens met elkaar eens.

Maar nu ik mijn boekenkast vul met het werk van auteurs die een nieuwe opkomende stroming vertegenwoordigen, wordt met het boek dat ik lees de muur van mijn zekerheden steen voor steen afgebrokkeld.

Rob Bell? Dat is toch die vage gast?

Rob Bell is een van deze auteurs. Voor het eerst krijg ik geen antwoorden, maar vooral vragen toegeworpen. Vragen die mij serieus aan het denken zetten over wat eens rotsvaste waarheden voor mij waren.

Kan ik de Bijbel wel objectief lezen?

Speelt mijn interpretatie van wat ik lees niet een enorme rol voor de uitleg die ik aan teksten geef?

Welke invloed heeft de cultuur waarin ik leef op hoe ik de Bijbel nu lees?

Wanneer je op verjaardagsfeestjes over Rob Bell begint, kun je verschillende reacties verwachten:

  • ‘Over wie heb je het in vredesnaam?!’
  • ‘Dat is toch die vage gast die zo in is tegenwoordig? Kan ik helemaal niets mee.’
  • ‘Ja, wat een verademing die vent, hé. Eindelijk iemand die de christelijke boel eens op z’n kop durft te gooien.’

Ik weet na 20 jaar nog waar zijn verhaal over ging

Mijn eerste ervaring met Rob Bell was toen Rob Bell nog gewoon Rob Bell was. Een erg goede spreker die je van begin tot eind van zijn verhaal kon boeien. Hij was een van de sprekers van een jongerenconferentie waaraan ik deelnam, bij Willow Creek in Chicago. Zo’n twintig jaar geleden. Ik weet nog steeds waar zijn verhaal over ging. Of in ieder geval, ik weet dat hij het over Efeze had. En dat Paulus met zijn boodschap zo geweldig inspeelt op de cultuur van de stad. (Dit is al meer dan dat ik normaal gesproken vijf minuten nadat ik een preek heb gehoord, kan navertellen…)

Nu twintig jaar later, laat ik mij weer meenemen door Bell. Inmiddels is hij binnen het christelijke wereldje een begrip. En zo ervaar ik: je loopt met hem weg of je vindt hem een verschrikking. En van die laatste groep zetten sommigen hem, volgens mij totaal ten onrechte, ook wel weg als vrijzinnig.

Ja, Bell heeft een andere benadering dan de vele auteurs van wie ik de boeken in het verleden verslond. Ook in Velvet Elvis wordt dit weer duidelijk. In de introductie van het boek schrijft hij dat het getekende plaatje dat door veel kerken en scholen van het christelijke geloof is geschetst voor velen genoeg is. ‘Het werkt voor hen en komt tegemoet aan hun behoeften. Ik dank God hiervoor.’ Maar, Bell gaat wel verder. ‘Dit boek is geschreven voor hen die behoefte hebben aan een frisse blik op wie Jezus is en wat het betekent om een leven te leiden zoals Hij het ons leert.’ Bell biedt een nieuw begrip van wat het christelijk geloof betekent.

Ik word steeds verbaasder over m’n eigen stelligheid

Ja, er zit een gevaar in het lezen van boeken van bijvoorbeeld Bell, Brian McLaren en Peter Enns. Want hoe meer ik zelf dit nieuwe begrip krijg, hoe minder ik kan met de antwoorden die ik nu in kerk voorgeschoteld krijg. Hoe verbaasder ik ook word over de stelligheid waarmee ik zelf jarenlang mijn waarheden verkondigd heb. Dit inclusief het hoge stemmetje.

Mede door het lezen van Velvet Elvis voel ik een verwijdering van het oude vertrouwde. Iets wat mij in het begin erg onrustig maakte. Maar wat mij steeds meer rust geeft. Waarom? Misschien zeggen de woorden van Bell nu genoeg:

‘Het probleem begint wanneer wij Gods redding zien als iets dat alleen om mij draait […] De Bijbel schetst een veel groter plaatje van redding. […] Redding is dat de totale schepping weer in harmonie wordt gebracht met haar Schepper. […] Het draait niet om mij. Het gaat om God.’

Vaag? Het zal best. Voor mij is het nu een verademing. Een verademing omdat ik nu veel minder behoefte voel om anderen van mijn gelijk te overtuigen. Het gaat niet om mij. En het is zelfs de vraag of ik überhaupt wel gelijk heb…

Ben je benieuwd? Het boek ligt in de boekhandel, maar je kunt het ook winnen! We mogen Velvet Elvis namelijk 5x weggeven. Laat ons hieronder weten waarom jij het boek wilt lezen!