De gast en zijn vrijheid

De gast en zijn vrijheid

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

De gast en zijn vrijheid – PopUpGedachte 31 januari 2017

De gast en zijn vrijheid klinkt een beetje als een sprookje, ik ben dan ook benieuwd wat daaruit voort gaat komen. Een titel bedenk ik altijd als eerste en dan is maar de vraag of de rest van het verhaal daarbij gaat aansluiten. Alles volgens het simpele principe: gewoon maar ergens beginnen. Dat werkt tot nog toe.

Het is zes uur geweest, nog geen zeven. De stad is stil en een griepje snottert in mijn hoofd. En dan is het fijn als zo’n tekst ook over ziek-zijn gaat. Voor de verbinding die je dan voelt he. Het zal allemaal iets meer zijn geweest dan een verkoudheid bij vriend Paulus, maar hij schrijft aan kerkjes in Galatië, een provincie in het huidige Turkije. ‘Herinnert u zich de eerste keer dat ik u het evangelie heb verkondigd? Ik kwam bij u toen ik ziek was en hoewel mijn ziekte u er alle aanleiding toe gaf hebt u mij niet veracht of verstoten, u hebt mij in uw midden opgenomen als een engel van God, als Jezus Christus zelf.’

Fantastisch beeld, een rochelende, diarree-afscheidende Paulus. Het is niet fantastisch voor hem, vooral zielig. Maar als er alle reden is om hem te verachten of verstoten, dan was hij niet enkel een beetje aan het hoesten zou je zeggen. Dat hij weg moest rennen tijdens zijn speeches om even te kotsen, lijkbleek liggend op een bed met de vinger in de lucht de nieuwe wereld aankondigen. Het moet niet gemakkelijk geweest zijn voor de grote Paulus. En hij is hier dan ook echt dankbaar.

‘U hebt mij in uw midden opgenomen als een engel van God, als Jezus Christus zelf.’ Dat is wel bijzonder als het de eerste keer was dat hij bij hen was. Hij heeft ze nooit verteld over Jezus Christus, de gemeentes in Galatië bestonden grotendeels uit niet-Joden, geen affiniteit met de god van de vreemdelingen, met messias-denken etcetera maar hun handelingen waren zo zuiver dat Paulus zich als een heilige behandeld voelde.

De grote theoloog Stanley Hauerwas schreef eens een essay met de titel: How to take the bible out of the hands of northern american christians. De reden waarom hij vond dat hun bijbels van hen afgepakt moesten worden, was deze. Hij stelde dat als je de handelingen niet doet die horen bij het morele leven – of er in elk geval blijk van geeft dat te willen of te snappen – dat je dan de bijbel niet kunt begrijpen. Het handelen gaat vooraf aan het begrijpen.

Dat is in elk geval wat de Galaten deden. Nog geen idee wie die Paulus was die ze ontvingen en wat hij kwam zeggen, maar als je zag hoe ze hem behandelden hadden ze precies dat respect voor hem wat hij hoopte bij hen te vinden. Je kunt dan zeggen: daar hoeft paulus dus niets meer te vertellen. Je kunt ook zeggen: alleen daar kan Paulus werkelijk iets vertellen.

Het is vrij problematisch wat in naam van christelijk in West Europa wordt uitgestukt, fragmenten worden uit de bijbel gerukt zonder enige eerbied maar met veel zelfovertuiging om eigen nationalistiche, blasfemische politiek te bekrachtigen. Via een vriendin kreeg ik de verdediging van een Pvv-kamerlid onder ogen die stelde dat de theologische gedachten niet van toepassing zijn op een seculiere samenleving. Ja, dat komt je wel heel goed uit he?

Aan de andere kant: wie het niet leeft, kan het niet begrijpen. Als dat waar is …. Het is wel logisch. Het is heel logisch om in de teksten bevestiging te zoeken van de handelingen die je al doet. Zo worden door christelijke nationalisten algauw teksten geciteerd waarin staat dat vreemdelingen zich grondig moeten aanpassen aan het Joodse volk. Nu ben ik voor goede integratie, maar zou daar graag tegenover stellen dat Jezus door het volk van die tijd tot vreemdeling is gemaakt in samenwerking met de Romeinen en dat we die vreemde vogel volgen. Nergens een plek om z’n hoofd neer te leggen, zegt hij over zichzelf.

De mensen in de provincie Galatië hadden het al begrepen. Zij namen Paulus op als Christus zelf. Wat betekent mijns inziens dat ze niet alleen voor hem zorgden uit medelijden maar hem opnamen als iemand met gezag, die iets te vertellen had en waarvan zij konden leren.

Wat een prachtige manier van gastvrijheid en zorg. Niet uit medelijden voor de ander zorgen, maar uit eerbied omdat degene die jij verzorgt of helpt jóuw redding kan zijn, jou kan bijbrengen wat je nog echt moest weten. Dat zijn de mooiste verzorgers, die niet weten wat goed is voor de ander, maar van de ander willen ontdekken wat goed is.

Conclusie 1: dat hele verhaal van christendom landt pas echt als je ernaar leeft. Als conclusie 2 voel ik de uitdaging om degenen die aanspraak maken op mijn zorg of aandacht op wat voor manier dan ook met eerbied te behandelen om van hen te leren – of zelfs: door hen gered te worden. Wat dat redden ook moge betekenen. Goeds!

Jesaja 52:1-12

Galaten 4:12-20

Marcus 8:1-10