Hijs de witte vlag

Hijs de witte vlag

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Hijs de witte vlag – PopUpGedachte woensdag 11 januari 2017

Op dit moment slapen er honderd, misschien wel meer, mensen in een sporthal net buiten de grens van Duitsland. Zij zijn met Kerst vertrokken vanuit Berlijn. En elke dag sluiten er zich weer nieuwe mensen aan, voor een uur, voor een dag of voor een week. Ze lopen twintig kilometer per dag en zijn van Berlijn onderweg naar Syrie. March for Aleppo heet het met maar één verlangen: vrede in Syrië.

Ik volg ze via Twitter en Facebook en toen ze net onderweg waren, bleek er een fikse discussie aan de gang. Men wilde de vlag van de Syrische Revolutie meedragen in de optocht, maar dat mocht niet van de organisatoren. We hebben maar één vlag en dat is de witte, dat hebben we zo aangekondigd en dat zal zo blijven. Woedende reacties online, maar de organisatie hield voet bij stuk. Onze protestuiting is een witte vlag, meer niet. Vrede. Ongewapend.

In onze Nederlandse vlag zit ook zo’n witte baan. Volgens overleveringen staat het rood voor het volk, het blauw voor de adel en het wit voor de kerk. Een oud Middeleeuws idee over de ideale bevolkingsopbouw. Ik weet niet wat ik ervan vind, maar in een tijd waarin men voortdurend schrijft over de kloof tussen de burger en de politiek, en de burger dan nogal eens rood aanloopt van woede en de politiek verwijt er afstandelijke redeneringen op na te houden ten koste van het volk, in die tijd is die vlagduiding op z’n minst interessant, want wat zit er in dat midden? De kerk is allang naar de zijkant verdwenen, wat zou betekenen dat er een RoodBlauwe vlag over is met een wit wimpeltje – voor de liefhebbers. En volgens de middeleeuwers is dan het evenwicht zoek en dat voelt niet geheel bezijden de waarheid momenteel.

Wat moet er in dat midden zijn? Tussen heethoofden en rationalisten, tussen invloedrijken en invloed-armen. Een niemandsland, zegt de overlevering. Een wit terrein. Ze hebben het kerk genoemd, en het klopt dat de kerk van niemand zou moeten zijn. Het is de plek waar iedereen zonder uitzondering realiseert dat die maar mens is, stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren. Het brengt bescheidenheid als het goed is, en geweten, het besef dat we ons moeten verantwoorden – niet alleen ten opzichte van onze portemonnee maar ook tegenover de toekomst, het verleden, tegenover de maker van de wereld, ook als je daar niet in gelooft. En zo’n midden kan heethoofden en koudbloedigen verbinden, dat was het idee.

Paulus schrijft vanochtend aan de Efeziërs over zo’n soort vereniging van uitersten. Hij zegt: ‘Want hij is onze vrede, hij die de twee één gemaakt heeft en de scheidsmuur heeft neergehaald’. Het is jammer dat dit niet over onze culturele kloven gaat en al helemaal jammer dat het niet over de scheidsmuren gaat die opgericht zijn tegen vluchtelingen, die staan namelijk fier overeind. Paulus vervolgt: ‘die de scheidsmuur heeft neergehaald door in zijn vlees de wet met al haar geboden en verordeningen te vernietigen’. Dit gaat over de Joodse voorschriften die bedoeld zijn om onderscheid te maken tussen kinderen van Abraham en de rest van de wereld. Identity-markers. Van die wetten die het nationale erfgoed moeten beschermen en de boel bij elkaar moeten houden. Die wetten. Die zijn vernietigd. Niet met de bedoeling de nationale identiteit en rol te vernietigen maar die open te stellen voor iedereen. ‘Hij heeft vrede gesticht’ staat er dan ‘door in zijn persoon uit de twee één nieuwe mens te scheppen.’

Er zijn in Jezus wereld geen muren meer nodig. Geen nationale driekleur voor herkenning. Niet voor het Joodse volk, omdat hun missie überhaupt de wereld omvatte. Zij zouden de wereld iets moeten laten zien over hoe het kon, wie God was, dat er hoop was en een mooie, inspirerend-wijze manier van leven voorleven. Om dat te kunnen blijven doen, moesten er muren gebouwd – scheidsmuren – het lijkt warempel Europa wel. Jezus breekt ze af, hoogstpersoonlijk, zegt Paulus. Niet omdat de cultuur verloren moet gaan, maar omdat de cultuur niet meer beschermd hoeft te worden en zich vrij mag verspreiden over de hele wereld.

Zelfs staatssecretaris Dijkhoff van de VVD vaart uit tegen ‘asielhooligans’ zoals hij ze noemt, die het asieldebat kapen door geschreeuw over grenzen die dicht moeten en vluchtelingen die moeten worden opgeknoopt. Hij zegt: die mensen denken dat we een zwakke identiteit hebben en dat is niet zo. We zijn sterk genoeg.

Jezus sticht vrede door onderscheid weg te nemen, door de identiteitsmarkers van zijn eigen volk overbodig te verklaren. Hij hijst de witte vlag, geeft zich over in vertrouwen. Ik hoop op meer witte ruimtes het komende jaar, plekken van niemand, die niet verdedigd hoeven worden omdat scheidsmuren daar worden opgeheven. Meer wit in onze vlag, meer wit in mijn leven, de witte vlag als de enige echte demonstratie-uiting.

Jesaja 41:1-16

Efeziërs 2:1-10

Marcus 1:29-45