Hoe kijk jij naar Christus? #kunst

Hoe kijk jij naar Christus? #kunst

Kerken sluiten, maar crucifixen uit de inboedels worden hergebruikt door kunstenaars. Anikó kijkt de komende weken naar een aantal van deze bijzondere, verrassende Christusbeelden.  

Zinvolle illusie was de titel van de zomerexpositie in de Nijmeegse Stevenskerk. Ik verheugde mij vooral op de Zuiderkapel van de kerk, waar kunstenaars Janpeter Muilwijk en Jan Tregot de ruimte kregen van tentoonstellingsmaker Theo van Stiphout. Hun gezamenlijk gepresenteerde collectie kunstwerken werkte als een harmonieuze compositie. Bij elk nieuw rondje dat ik liep, was er weer een nieuw inzicht, een nieuw samenspel van het veranderende licht, van de vormen, kleuren en ideeën.

Ik heb geen identiteit – Jan TregotIn het midden, meteen tegenover de deur van het kapel, was het werk Ik heb geen identiteit van Jan Tregot geplaatst. Een hergebruikte houten corpus, niet te klein en niet te groot, op een marmeren bal met een leren riem in zijn handen. Het beeld trok veel aandacht, het was ook het kunstwerk dat het meest werd gefotografeerd op de dag dat ik de tentoonstelling bezocht.

Geen wonder. Het is een met grote precisie gemaakte, ijzersterke compositie die felle emoties kan oproepen. Niemand loopt er zomaar even langs. Ook mensen die weinig met het christendom hebben, herkennen het corpus en zien ook meteen de spanning in het beeld. Het verbaast en het stelt de vraag: ‘Hoe zie jij Christus?’

Blasfemisch spelen met de kruisdood van Jezus?

Op het eerste gezicht lijkt het alsof Christus aan het touwtjespringen is. Dat kan shockeren en verrast zeker. Spelen met de kruisdood van Jezus Christus is blasfemie en als je dat zo ziet, werkt de titel daar onmiddellijk aan mee, zo lijkt. Maar dan kijk je iets beter. De gekruisigde Christus raakt net met zijn tenen de planeet aarde aan, hij staat op een marmeren bol. Hij heeft geen touwtje, maar een leren gesel met negen loden stukjes in zijn handen.

Ik kijk naar een oude, hergebruikte houten corpus en ineens zie ik de grote kosmische Christus verbeeld. Door de marteldood heen leert hij, die volgens de Bijbel het scheppende Woord is, ons de weg van de zelf-opofferende, op de ander gerichte liefde. Hij is de Heer van alle creaties in menselijke gedaante, de ene naar wie zelfs de elementen luisteren (Marcus 4).

Enerzijds een nobody op dat moment, volledig verlaten. Anderzijds groter dan wie dan ook op aarde, beladen met grootse beloften. Hij zal over de aarde heersen, haar reinigen en heiligen en orde scheppen. Maar dan wel op een voor ons onvoorstelbaar liefdevolle manier, door te offeren. Dit is de vleesgeworden paradox die de mens hoop biedt op herstel.

Jan Tregot: Ik heb geen identiteit, 2016, Marmer, hout, leer, lood, acrylverf, 89,5 × 43 × 15 cm

Foto: Anton Houtappels via www.jantregot.eu

Wil je het beeld zelf bekijken? Dat kan de komende tijd in het Museum Katharinenhof Kranenburg in Duitsland van 19 februari tot 14 mei. In die periode is er de tentoonstelling Kunst & Religie.