‘Ik ben er linkser van geworden’

‘Ik ben er linkser van geworden’

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

‘Ik ben er linkser van geworden’ – PopUpGedachte vrijdag 3 februari

Het is goed stil buiten op dit uur van de ochtend. Hierbinnen ook, gelukkig. Het is altijd maar afwachten of de kinderen werkelijk blijven slapen tot papa die PopUpGedachte heeft opgenomen. Het chagerijnige ssst waarmee ik me dan naar hun slaperige hoofdje kan keren, als ze toch de kamer binnenstappen, is niet geheel in overeenstemming met de staat van zijn, waarin ik eigenlijk wil verkeren tijdens zo’n ochtendmeditatie. Maar die verstoorde concentratie, he? Die doet wat met je. Toch leer ik het zo langzaam. Na bijna een jaar. Niet grommen, niet verstoord omkijken, het hoort er allemaal bij. Komt vanzelf goed.

Gisteren sprak ik Stephan Sanders bij een tv-opname, Jacobine op zondag. Zondag op tv, dus. Hij is, zoals Jacobine dat noemde een stagiar in het geloof en gaat ongeveer zo lang naar de kerk als ik de popupmeditaties doe. Iets langer. Precies een jaar, zegt hij. Hij ging proefgeloven. Waar iedereen in zijn omgeving het werkelijk totaal absurd vond dat hij iets met god of kerk deed, en hij zelf niet in het minst, vond hij het op z’n minst interessant om de schaamte die hij voelde over mogelijke religiositeit te onderzoeken. Het duurde lang, zo schrijft hij ergens, voor hij het woord God kon uitspreken zonder het met drie flessen wijn te hoeven wegspoelen. Nu zat hij naast mij en sprak hij de woorden, die nog nazingen in mijn hoofd: van de wekelijkse mis die ik meemaak, ben ik linkser geworden. Barmhartiger. Mededogender. Ik was een volbloed-liberaal en bij ons tijdens de mis (katholieke kerk gaat hij heen) gaat het nooit over politiek en weinig expliciet over de wereld maar door de ontmoeting met het mysterie, elke keer weer, ben ik linkser geworden.

Leuk voor Jesse, maar vooral een interessante gewaarwording. De vraag die centraal stond in de opname van de dag was of PVV en christenen iets met elkaar konden. Ik zei daar iets theologischer over, mijn opponent aan tafel ook. We vonden mekaar niet echt. En toen kwam Stephan, heel persoonlijk. Dit is mij gebeurd.

Het is een directe verbinding met de tekst van vanochtend, in een brief van Paulus aan de Galaten: ‘Ik zeg u dus laat u leiden door de Geest dan bent u niet gericht op uw eigen begeerten’ En dan volgen de vruchten van de geest: ‘liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Er is geen wet die daar iets tegen heeft.’ Vind ik een mooie uitsmijter, er is geen wet die daar iets tegen heeft. Behalve misschien de wet op het strafbaar stellen van hulp aan illegale vluchtelingen – en die is er dan gelukkig ook niet doorgekomen.

Laten leiden door de Geest klinkt abstract, voor Stephan was het: zich laten leiden naar de grote of St. Nicolaaskerk te Amsterdam en daar deelnemen. Meer niet. En het groeide aan hem en in hem.

Ik mag niet alles weggeven van die uitzending waarschijnlijk, maar een pastor had hem de vraag gesteld: bent u een beter mens geworden. Een fantastische vraag, wanneer krijg je die nou? Gereformeerd als ik ben, voel ik de neiging om direct nee te schudden. Dat zou toch hoogmoed zijn. Terwijl het absoluut het idee is, dat we groeien, juist in deze neigingen van liefde, vreugde, tot zelfbeheersing. En dat klinkt soft, maar is vooral hard werk. Het vereist focus, toewijding, overgave.

In Jesaja zegt de profeet: ‘Handel rechtvaardig, handhaaf het recht, de redding die ik breng is nabij.’ Het is niet zo gemakkelijk om rechtvaardig te blijven, trouw te blijven aan de liefde en het recht. Juist in een tijd waarin alles lijkt te schuiven, waarin angst zo groot is, waarin mededogen moeilijk wordt want met wie in godsnaam. Alles is zo gepolariseerd. En dan die stem, toch maar blijven luisteren, die stem in je oor: handel rechtvaardig, handhaaf het recht, de redding die ik breng is nabij’. Hou vol.

Wat voor redding? In Israël in de figuur van Jezus van Nazareth en tussentijdse politieke reddingen met terugkeer uit ballingschap. Wat het bij ons is? Ik weet het niet zo goed. De terugkeer van de messias? Ja, wellicht, maar dat voelt als een abstractum, een deus ex machina. De redding van groepen gelovenden die trouw dit blijven doen, oefenen, uitvoeren?

Ook dat gebeurd. De focus is het blijven geloven, niet de hoop opgeven, niet tijdelijk vluchtelingenverdragen parkeren of vrijheid van godsdienst met voeten treden, omdat even de nood aan de man is. Het mag niet en het kan niet, handel rechtvaardig, handhaaf het recht, en als je bang bent weet dan: de redding die ík breng is nabij.

Vanmiddag wordt er in allerlei moskeeën angstig gebeden, omdat de sfeer zo tegen hen gericht lijkt te zijn, omdat er aanslagen worden gepleegd, in Rotterdam staat er een kring van mensen om heen, gelovigen, ongelovigen, rotterdammers. Uit solidariteit. Laat onze gedachten bij hen en bij die bidders zijn, opdat er vrede gaat heersen of terugkeert, en vreugde, geduld, vriendelijkheid en meer van dat alles. Zegen.

Jesaja 56:1-8

Galaten 5:16-24

Marcus 9:2-13