Een askruisje halen? Ontdek de rijke betekenis van dit rooms-katholieke gebruik

Een askruisje halen? Ontdek de rijke betekenis van dit rooms-katholieke gebruik

Vandaag is het Aswoensdag, het begin van de vastentijd. In rooms-katholieke kerken (maar ook in sommige protestantse kerken) kun je vandaag een askruisje halen. Maar wat zit er achter deze symboliek? 

Je kent waarschijnlijk wel de uitdrukking: ‘in zak en as zitten’. Al in de Bijbel kun je lezen over het gebruik van as. Als iemand onrein was, of iets fouts had gedaan, deed hij boete, vastte hij en trok het boetekleed aan.

Ook in de Middeleeuwen kende de kerk het gebruik van as: had je een overtreding begaan, dan moest je in het openbaar schuld belijden en werd er as over je hoofd gestrooid.

Later werd dit het askruisje dat bij iedereen werd aangebracht om te onderstrepen dat ieder mens gebrekkig en sterfelijk is. Bij het aanbrengen van de as, spreekt de priester of dominee dan ook de woorden ‘Stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren’ uit Genesis 3.

Symbool van het kruis, de dood en de opstanding van Jezus.

Het askruisje als markeermoment

De as van het askruisje is afkomstig van de palmtakken van het jaar ervoor. De palmtakken –symbool van vreugde– worden verbrand. Het is een teken van berouw en boetedoening. As is daarnaast ook een teken van nieuw leven. Het maakt akkers weer vruchtbaar. Het reinigt en geeft kracht tot nieuw leven. Zo is het askruisje een symbool van het kruis, de dood en de opstanding van Jezus.

Rick Timmermans, hoofdredacteur van Ignis, is van huis uit protestants, maar woonde een oecumenische viering bij waarbij hij een askruisje haalde: ‘Onder het zingen van het Taizé lied Als alles duister is, ontsteek dan een lichtend vuur vormden we een lange rij door de kerk die eindigde bij de pastoor en de dominee waar we het askruisje haalden. Het is mooi om zo gezamenlijk met andere christenen het begin van de 40-dagentijd te markeren.’

Het halen van een askruisje is een rooms-katholieke traditie. Vandaag kun je in de rooms-katholieke kerken (maar ook in een aantal protestantse) een askruisje halen. Informeer eens bij de kerken in jouw buurt naar de mogelijkheden.

Aswoensdag is de eerste dag van de 40-dagentijd of vastentijd. Maar waarom zou je eigenlijk vasten? Lees er hier meer over.

Lees Rikko’s PopUpGedachte over Aswoensdag.