Schuldig! En dan?

Schuldig! En dan?

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Schuldig! En dan? – PopUpGedachte vrijdag 24 maart

De zon komt op, de lucht kleurt roze. Nog even en een heldere zon verlicht alles hier in huis. Aan het licht, dat is wat de ochtend doet. De nacht vlucht, moeizaam gepieker of boze dromen vluchten soms zomaar mee. De realiteit dient zich weer aan.

Het is een spannende dag voor mij. Vandaag rolt er halverwege de ochtend uit de fax van een advocatenkantoor op de Herengracht te Amsterdam een vonnis van de rechtbank Den Haag. Met Stichting We Gaan Ze Halen klaagden we de staat aan vanwege cijfergegoochel, duistere praktijken met de intentie om zo weinig mogelijk vluchtelingen over te laten maken. De rechter beslist vandaag.

En dat is niet het enige rechtsstatelijke. Voor de klas van een bevriende lerares levensbeschouwing en maatschappijleer, zoiets – ik weet niet helemaal precies hoe het vak vandaag heet – geef ik een gastles over de straf, vrijspraak en moeizame integratie van Benno L., ook wel de zwembadpedo genoemd. Omdat er na het uitzitten van de straf en toegang tot de maatschappij heel vaak helemaal nog geen toegang is tot de maatschappij. Burgers hebben daar ook een rol in, zeker in een heftige situatie als deze. Een van de elementen die me niet loslaat uit Benno L.’s verhaal is dat hij dit zei: toen ik de deur opendeed en daar heel serieus kijkende politie stond die mij mee ging nemen naar het bureau, voelde ik vooral opluchting. Licht Lucht OpLuchting.

Eindelijk zou aan het licht komen en verslagen worden in hem wat hij zelf niet had kunnen verslaan. Hij had gewild en niet gewild, gevreesd dat het uit zou komen, en toch ook weer niet en nu was het eindelijk zover.

Vanochtend schrijft Paulus aan een kerkje in Rome: ‘ Immers, we weten dat ons oude bestaan met hem gekruisigd is omdat er een einde moest komen aan ons zondige leven: we mochten niet langer slaven van de zonde zijn.’

Voor Benno L. was het een vorm van doodgaan, het proces dat volgde. Hij verloor alles, niet hij ging weg uit de wereld zoals gebeurt als je sterft, maar zijn wereld vertrok bij hem. En hij vraagt geen medelijden he, hij neemt volle verantwoordelijkheid maar is ook kapot van het stervensproces dat volgde op de opluchting.

Maar er moest een einde aan komen. Dat wist hij. Dat moest.

Jezus van Nazareth zegt vanochtend tegen zijn tijdgenoten: ‘Uw vader is de duivel en u doet maar al te graag wat uw vader wil. Hij is vanaf het begin een moordenaar geweest. De vader van de leugen. Maar mij gelooft u niet – logisch – want ik spreek de waarheid.’ Er blijft zo weinig over van de vredevolle hippie met bloemen in het haar en zachte handen. Maar Benno wist het wel. Dat de duivel ergens een vader was, vanuit het donker fluisterde en instrueerde. En met dat het aan het licht kwam, met dat de waarheid gesproken werd, brak de band. Er volgde heel veel therapie en groepssessies en soulsearching om los te komen van die ‘vader’ maar nadat de waarheid uitkwam was er geen andere weg meer om te gaan.

Vandaag ga ik dat verhaal delen met middelbare school scholieren en ik vind het eng. Wat speelt er in hun leven, kun je dit niveau aanraken in driekwartier? Zullen ze iets volgen van de bevrijdende waarheid voor iemand die je verafschuwt om wat hij doet? En dat dit ook betekent dat iemand ergens moet mogen wonen als hij vrij is geworden.

‘Zo moet u ook uzelf zien,’ schrijft Paulus ‘ dood voor de zonde maar in Jezus Christus levend voor God’.

Ik herken het wel. Die opluchting als iets aan het licht komt wat je graag verborgen wilde houden omdat je het niet durfde zeggen of bang was wat er zou gebeuren als het uitkwam. Als het dan gebeurt, kun je opeens weer ademen: de shit aangaan en kijken hoe het loopt. Met alle verdriet van dien, hoor. Het is paradoxaal: je bent verbonden aan de verbogen zooi in je leven (de zonde zogezegd) totdat het aan het licht komt en een ander je verbindt aan die zooi. Dan ben je opeens er meer vrij van geworden en heeft het de ultieme macht verloren. Dat is de zoektocht van dat christendom: een einde te maken aan de ‘zonde’ – het is een rotwoord maar het gaat over iets wat we echt allemaal ten diepste heel graag kwijt zouden willen als er maar een makkelijke weg was. En die is er niet altijd. Dus goddank voor rechters, nou kijken wat er vandaag uit zijn pen rolt in onze zaak.

Jeremia 11:1-8, 14-20

Romeinen 6:1-11

Johannes 8:33-45