‘Gestorven voor onze zonden. Iewww! Had liever blijven leven’

‘Gestorven voor onze zonden. Iewww! Had liever blijven leven’

Jezus hield van vragen. Zijn retorische, maar ook persoonlijke vragen zijn tweeduizend jaar na dato nog steeds confronterend. Dit keer stelt hij ze aan Stella Bergsma, schrijfster, opiniemaakster en frontvrouw van de band Einsteinbarbie.

Waar lopen jullie toch over te praten?
‘De laatste dagen steeds over die vervelende Trump. Het valt me op dat ik dat niet los kan laten. Ik praat eigenlijk het liefst over liefde, schoonheid of filosofie. Of vrouwenrechten en feminisme. Maar nu heb ik het gevoel dat ik voortdurend het nieuws in de gaten moet houden. Het is niet de eerste keer dat ik denk dat we er allemaal aan gaan, dat had ik ook tijdens de Eerste Golfoorlog.

Het gaat misschien ook wel weer over, maar ik heb het gevoel dat er iets anders gebeurt met de wereld en met de waarheid. Anders dan vroeger, toen we nog dachten dat waarheidsclaims echt iets voorstelden. Nu lijkt dat niet zoveel meer uit te maken. Je kunt ook gewoon liegen. Het is misschien mijn leeftijd dat ik dat minder snel kan accepteren.’

Waarom huil je?
‘Meestal om films, of als mensen tegen elkaar zeggen dat ze van elkaar houden. Of als er iets moois gebeurt. Maar laatst moest ik huilen om iets naars. Een filmpje op CNN van al die protesten en ontreddering na de travel ban in de Verenigde Staten. Dat raakte me uit een soort zorg dat dit nog erger kan worden. Die mensen stonden allemaal zo verontwaardigd op straat, ik vond het eng.

Ik sluit me ook wel af. Ik ga niet de hele dag naar Syrië zitten kijken. Toen ik nog jonger was en activistisch en politiek betrokken, huilde ik ook om dat soort dingen. Dat is overgegaan, omdat ik met mezelf bezig was. Ik vind het best wel prettig om met mezelf – met mijn carrière en met mooie dingen maken – bezig te zijn. Dan hoef ik me niet zoveel aan te trekken van de wereld om me heen.’

Is het een verdienste om lief te hebben wie jou liefheeft?
‘Ik vind van wel. Het hoeft niet, maar ik vind dat je zacht moet zijn tegen mensen die jou liefhebben. Het is raar dat mensen vaak slecht omgaan met hen die het liefst voor ze zijn. Als je daar oog voor hebt, vind ik dat een verdienste.

Ik vind het ook een verdienste om te houden van wie mij haten. Ik kan van iedereen houden. Dat wordt me ook wel verweten. Dan ben ik een ‘allemansvriend’. Raar, want dat is helemaal geen negatief woord. Het wordt geassocieerd met geen eigen mening hebben, of met iedereen meelullen. Dat doe ik niet, maar ik vind medemenselijkheid veel belangrijker dan een mening.

Ik ben verbaasd als mensen een hekel aan mij hebben. Niet omdat ik zo geweldig ben, maar omdat ik het moeilijk vind om in te voelen dat een ander zich zo ergert aan het bestaan van een persoon.
Het gebeurt namelijk maar zelden dat ik een hekel aan iemand heb. Als dat zo is, verbaast het me, want ik voel bijna voor iedereen compassie en mededogen. We zijn allemaal mensen.’

‘Ik heb best een groot ego, maar ik snap heel goed dat ik in the scheme of things niets voorstel.’

Heb je mij lief?
‘Ja, natuurlijk, waarom niet? Ik denk dat je, als je bestond, een toffe peer was. Als er echt een God is, dan ben ik bereid daar mijn hoofd voor te buigen. Dat vind ik een soort liefdesverklaring. Mijn eigen nederigheid te erkennen en aanvaarden. Ik heb best een groot ego, maar ik snap heel goed dat ik in the scheme of things niets voorstel.

Ik heb geleerd dat wanneer je je hoofd buigt en jezelf laat leiden, er een hoop goede dingen gebeuren. De krampachtigheid van alles zelf moeten doen of overal bovenstaan, is helemaal niet zo goed.’

Wat heeft de mens eraan als hij de wereld wint, maar zichzelf verliest of schaadt?
‘Helemaal niks. Wat is de wereld winnen? Waarom zou je dat willen? Het klinkt wel lekker. Voor mij zou dat betekenen dat ik heel invloedrijk zou zijn. Dat ik zó bekend ben als kunstenaar dat ik in Amerikaanse panels mag praten over feminisme en seksualiteit. Maar als ik mezelf daarbij verlies of schaad, heeft niemand meer wat aan me.

Er zit een soort martelaarschap in het geloof dat me tegenstaat. Waarom moest je nou weer aan een kruis? Wat treurig! Ik snap niet waarom mensen daar zo geil van worden. Gestorven voor onze zonden. Iewww! Had liever blijven leven. Maar terwijl ik dit zeg, denk ik: er zit ook een soort schoonheid in.’

Hoe ziet het koninkrijk van God eruit en waarmee zal ik het vergelijken?
‘Mijn favoriete versie van het koninkrijk van God is niet zo kalm als de hemel vaak geschetst wordt. Heel veel eten, drinken en seks. En vrede, eigenlijk is dat veel belangrijker. Dat mensen beschaafd genoeg zijn om in vrede met elkaar te kunnen leven en iedereen genoeg te eten heeft.

Ik associeer de hemel een beetje met saai, geen heftige feesten. Af en toe moet je ook eens lazarus zijn in het koninkrijk van God.’

Stella Bergsma is schrijfster, opiniemaakster, dichteres en frontvrouw van de band Einsteinbarbie.