Waar haalt Noach het lef vandaan in die enorme doodskist te stappen?

Waar haalt Noach het lef vandaan in die enorme doodskist te stappen?

Janneke Burger vraagt zich af of Noach begrijpt dat hij door de dood heen gered moet worden. Joost Röselaers ervaart dat zijn wereld nog altijd overstroomt. Twee theologen over het verhaal van de ark. 

De theologen uit ons panel lezen vandaag Genesis 6 en 7:

Jij moet de ark in gaan.

Janneke:

Ik kijk er soms niet eens meer naar. Naar het leed dat op mijn scherm voorbijkomt. De uitbarstingen die mensen veroorzaken, of die in de natuur plaatsvinden. En altijd weer worden er mensen platgewalst, onteerd, gedood. Niet om aan te zien.

God zag dat het niet goed was.

God kijkt namelijk wel. En het raakt hem diep in zijn hart, de chaos die de mensen ervan hebben gemaakt, die wij ervan maken. God wendt zijn blik niet af, maar hij kijkt. En het doet hem verdriet.

En hij besluit er iets aan te doen. Hij besluit de wereld schoon te vegen. Niet omdat hij graag mensen wegvaagt, maar omdat hij het zo graag anders ziet. Dit is niet zoals hij de aarde heeft bedoeld. De bedoeling was een prachtige aarde vol gezegende mensen. En dat is het niet meer. Dat is wel duidelijk.

Het lijkt erop dat er alleen leven is door de dood heen

God vaagt niet zomaar weg. Hij zorgt ook voor een uitweg. Hij ziet dat niet iedereen los van hem leeft, los van het goede leven. Noach is anders. Noach is integer, eerlijk, en wil verbonden met God zelf leven. Daarom geeft God Noach de mogelijkheid om gered te worden. Noach moet een kist maken, qua afmetingen een soort enorme doodskist. In die kist moet hij gaan leven, om uiteindelijk gered te worden van de ramp die God over de aarde gaat brengen. Het lijkt erop dat er alleen leven is door de dood heen.

Dat is natuurlijk een spannende vraag aan Noach. Wil hij die boot maken? Durft hij het aan om erin te stappen? Hoe heeft hij ooit kunnen geloven dat hij in zo’n kist een ramp zou gaan overleven? Heeft hij het door, dat hij door de dood heen gered moet worden? Wil hij dat?

Ik heb zoveel vragen aan dit verhaal. En aan God natuurlijk. Waarom die vernietiging? Waarom zoveel dood? Waarom alleen dat ene gezin?

Maar ik geloof dat het verhaal mij ook een vraag stelt. Wil ik gered worden?

Zou jij het doen, in die doodskist stappen?

Hoe leg je dit verhaal in hemelsnaam uit aan je dochter?

Joost:

Het favoriete Bijbelverhaal van mijn dochter van vijf jaar oud is het verhaal van de zondvloed. Avond aan avond wordt het verhaal gelezen, in de versie van Dick Bruna. Het is door hem schitterend verteld en afgebeeld. Alle dieren komen voorbij, twee aan twee. Zij zoeken een plek op de boot die Noach heeft gebouwd. En tenslotte gaat Noach zelf aan boord, samen met zijn familie. Als enige mensen zullen zij worden gered. Want alle mensen op aarde waren slecht bezig, behalve Noach en de zijnen.

En dan gaat het regenen, eindeloos lang. De gehele wereld staat onder water, behalve dat vriendelijke stel mensen en dieren op de boot. Als het ophoudt met regenen, gaat Noach van boord. De toekomst van de aarde ligt vanaf dat moment in zijn handen.

Mijn dochter vindt het een prachtig verhaal. Ondertussen denk ik: deze hele zondvloed heeft aan miljoenen mensen het leven gekost. En aan talloze dieren. Wat moet ik zeggen, als ze vraagt wat er is gebeurd met al die andere mensen en dieren? Hoe leg je dat uit, in een wereld vol overstromingen en tsunami’s?

Het kan een heel gevecht zijn, weer grond te voelen

Maar misschien voelt mijn dochter het verhaal juist wel beter aan dan ik. Dit is immers geen oud verhaal. Wat er verteld wordt, gaat nooit voorbij. Het is bij wijze van spreken elke dag weer aan de orde. Dit verhaal vertelt ons: het is niet vanzelfsprekend dat er leven is. Het leven is aan de ene kant betoverend mooi, maar het is tegelijk o zo kwetsbaar. Altijd weer moet het land zich ontworstelen aan het water.

Dat geldt ook in uw en mijn leven. Het kan ieder van ons gebeuren, dat zich donkere wolken samenpakken boven ons leven. Dat het begint te regenen. Dat de problemen zich opstapelen en het water tot de lippen komt. Het kan dan een heel gevecht zijn om weer grond onder de voeten te krijgen.

Het leven is niet onbedreigd. Daar gaat dit verhaal over. En over de vraag waar het van afhangt dat er toekomst is. Hoe kunnen de wolken wijken, hoe kan de zon weer doorbreken? De mens kan het leven bewaren of bederven. Onze keuzes doen ertoe. Wat je zaait, dat zul je oogsten. Laat je daarom meevoeren door dit verhaal, en evenals Noach bewogen worden het goede te doen.

Hier lees je het vorige deel van deze serie, over Genesis 3.


Janneke Burger is theoloog en hoofdredacteur van Jente Magazine

Joost Röselaers is algemeen secretaris van de remonstranten en predikant van The Dutch Church in Londen