De Bijbel is geen handboek, maar wat dan wel? #lazarustour

De Bijbel is geen handboek, maar wat dan wel? #lazarustour

De Lazarus 7keer7 tour trekt weer verder en de vijfde halte is Rotterdam. Daar gaan we het hebben over de Bijbel. Jij komt toch ook? (Bestel hier je kaarten!) en lees je snel nog even in!

 

Wat is de grote vraag voor dit thema?

Als de Bijbel inderdaad een door en door menselijk boek is, wat is er dan nog bijzonder of zelfs goddelijk aan?

Wat zijn de ‘partijen’ binnen het christendom en wat denken zij?

Ook bij dit thema zijn er diverse indelingen te maken. Een die veel gebruikt wordt is bijvoorbeeld:

De Bijbel is ‘mechanisch’ geïnspireerd: de bijbelschrijvers waren dan een soort typemachines waarop God typte. De Bijbel is daarmee ook volmaakt en foutloos. Deze visie kwam op na de Verlichting. Het was een poging een religieus alternatief te bieden voor het volmaakte, rationele fundament dat de Verlichtingdenkers beloofden te bieden. De kritiek hierop is dat de Bijbel teveel menselijke trekken heeft om voor ‘foutloos’ te kunnen doorgaan en dat het niet bij Gods karakter past om zo de menselijke geschiedenis te negeren.

De Bijbel is ‘dynamisch’ geïnspireerd: de kerngedachten komen wel van God, maar zijn verder geheel ingevuld door de schrijvers zelf. Deze visie wordt vaak geassocieerd met vrijzinnigheid, hoewel dat niet per se hoeft. Ook deze visie kwam op na de Verlichting. De kritiek erop is dat God lijkt te verdwijnen achter de ‘mist’ van de menselijke cultuur.

De Bijbel is ‘organisch’ geïnspireerd: de Bijbel is het product van een samenwerking tussen God en mens. Deze visie kwam eind 19e eeuw op, als een soort derde weg tussen fundamentalisme en vrijzinnigheid in. Deze visie wordt tegenwoordig vaak geassocieerd met progressief christendom, waar Lazarus ook naar zoekt. Uiteraard komt van beide polen kritiek: de een vindt dit nog te goddelijk, de ander te menselijk, beiden vinden het vlees noch vis.

Wat zijn de belangrijkste kwesties?

In welke mate beïnvloedt de cultuur van de bijbelschrijvers de boodschap van God? Stuurt die bij, verduidelijkt die misschien zelfs, of verhult die juist? Sinds de Verlichting is het gebruikelijk om een ‘kern’ in de Bijbel te zien en die te onderscheiden van de culturele ‘schil’, die dan minder zuiver zou zijn. Voor de Verlichting liep dit meer door elkaar. Tegenwoordig ziet men ook vaak de culturele ‘schil’ juist als een onderdeel van de ‘kern’.

Openbaart God zich ook buiten de Bijbel en vult hij daarmee de Bijbel aan? Evangelischen geloven vaak in directe openbaring van God, de Geest kan dromen en profetieën geven. Katholieken plaatsen die nieuwe inzichten van God vaak in de traditie, wat verrassend veel overeenkomsten heeft met de evangelische. Gereformeerden zijn meestal geneigd de Bijbel meer alleen te plaatsen, ‘sola Scriptura’. Alleen daarin openbaart God zich, of iets ruimer, al het andere moet daaraan gemeten worden.

Hoe compleet is eigenlijk te Bijbel? Wat is de ‘canon’? Kan er nog aan worden toegevoegd of afgedaan? Er is wereldwijd onder christenen verrassend weinig overeenstemming over welke boeken precies bij de Bijbel horen en welke niet. Protestanten hebben de dunste Bijbel en accepteren ‘maar’ 66 boeken, maar er zijn ook kerkgenootschappen die boven de 75 zitten.

In welke mate heeft de Bijbel gezag en waarover precies? Is de Bijbel vooral belangrijk als het gaat om ‘informatie’ over God en hoe hij met ons omgaat? Of heeft de Bijbel ook over andere zaken iets wezenlijks te melden? Dit speelt typisch bij de discussie over de evolutietheorie. ‘Mag’ je door een wetenschappelijke bevinding een bepaalde bijbeltekst anders gaan uitleggen?

Wat zijn een paar belangrijke denkers die met dit thema bezig zijn geweest?

Een evenwichtige verwoording van een meer traditionele visie biedt Jakob van Bruggen, een gereformeerde denker. Hij heeft geprobeerd de verschillen in de evangeliën met elkaar in overeenstemming te brengen en op een moderne manier over inspiratie te denken. Hij ziet de Bijbel als ‘heilige-mensenboek’.

Een van de meest lezenswaardige denkers over het Oude Testament is Christopher Wright (geen familie van de grote nieuwtestamenticus Tom Wright), die o.a. schrijft over lijnen in de Bijbel en lastige passages.

De beste serie ‘commentaren’ op de Bijbel is de For Everyone-reeks, die momenteel vertaald wordt als de Voor iedereen-reeks. Commentaren helpen je om minder ‘hapsnap’ de Bijbel te lezen en de achtergronden bij elke passage te duiden. Daarin is overigens ook de Studiebijbel wel bijna een must have.

Altijd lezenswaardig, fris en inspirerend is Rob Bell, die nét een boek over de Bijbel uit heeft. Dit is gebaseerd op een reeks blogs, die wij vertalen en op onze site plaatsen.

De bekendste nieuwtestamenticus, die bovendien veel Lazarus-lezers blijkt te inspireren, is Tom Wright: veel van hem is ook in het Nederlands verkrijgbaar. Wright combineert een grote originele denkkracht met een verrassende relevantie.

Wat is het tofste Youtube-filmpje hierover?

Wat zijn een paar nuttige artikelen hierover om me te verdiepen?

Hier 8 dingen die je voorganger wel weet maar niet vertelt over de Bijbel.

Waarom de evangeliën historisch betrouwbaar zijn.

Een stel geinige weetjes over de Bijbel (i-de-aal voor in de kroeg).

Waarom de Bijbel zo onduidelijk kan zijn.

* Of de Bijbel eigenlijk wel compleet is.

Wat verscheen hierover eerder op Lazarus?

Nou, bijvoorbeeld deze longread.

 


Meer weten over de Lazarustour en de avond in Rotterdam? Bestel hier je kaarten voor aanstaande maandagavond 5 juni in Rotterdam.