Tijd voor Pinksteren

Tijd voor Pinksteren

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Tijd voor Pinksteren

Goud is de ochtend. In de Oude Kerk van Amsterdam heeft een kunstenaar de vloer volgelegd met van die flinterdunne warmtedekens zoals ze bij het wielrennen en verwarmen van drenkelingen gebruiken. Daardoor baadt de kerk in een gouden gloed. Op een ochtend als dit heeft de natuur geen gouden dekentjes nodig. Het baadt zo wel, of laat mij baden in haar gouden gloed.

Het is bijna Pinksteren. Het feest voor eindelijk-iedereen. Daarvoor waren het er nog een paar met toegang tot het heilige en hogere. Na Pinksteren niet meer. Na Pinksteren is iedereen opeens profeet, priester, koning. Tenminste, het kan. Aanleg, opleiding, achtergrond, taal, wat je uitgehaald hebt, niets staat meer in de weg.

Het is de oplossing voor een oud hoofdpijnhoofdstuk. Altijd weer ontstaat er gedoe in die proeftuin-van-een-betere-wereld: het Joodse volk. Altijd zijn er weer die rijker, voornamer, machtiger, krachtiger zijn dan anderen en dat is op zich niet erg, maar die dan ook weer hun macht aanwenden om anderen die diezelfde macht niet hebben te gebruiken. En in Ezechiel belooft de maker al: ‘omdat ge al wat zwak is met flank en schouder wegdringt en met de horens stoot, totdat ge ze verdreven hebt, kom ik mijn schapen te hulp opdat ze niet verdrukt worden. Ik ga rechtspreken tussen het ene schaap en het andere.’

Zoals ik schreef aan het begin van de week, Abel Herzberg citerend: de monotheistische god is de bron van recht en gerechtigheid, los van wat mensen vinden, of het hen voor de wind gaat, wat dan ook en het Joodse volk heeft zich daaraan overgegeven en geweten dat ze zich met huid en haar hieraan wil onderwerpen. En als hij zegt ‘het Joodse volk’ dan doelt hij op een kleine minderheid, maar die minderheid is er dan altijd geweest.

Dit blijft de pijn. De rechter die voortdurend moet ingrijpen via priesters koningen en profeten om wat scheefgroeit recht te zetten en met lede ogen moet aanzetten dat als alles scheefgroeit er weinig meer recht te zetten valt en je het project ‘volk’ mogelijk als verloren moet beschouwen.

Maar zover gaat het niet komen. De oude deal is off, zegt de Nieuw-Testamentische schrijver van het boekje Hebreeen. Die werkte niet, Israel hield zich niet aan hun part of the bargain. Maar zegt hij, ik heb zelf een nieuwe deal bedacht, ‘een nieuw verbond en dat is dit: mijn wetten prent ik in hun geest en ik graveer ze in hun hart. Ik zal hun God zijn en zij zullen mijn volk zijn. Alleen zullen ze mij kennen van de kleinste tot de grootste.’

Dat het uit jezelf opkomt. Dat is wat we ten diepste willen. Spontane liefde, dat iemand uit zichzelf aan je denkt – niet omdat het op de kalender staat – niet omdat je het hebt afgesproken, maar omdat je in het hart van de ander zit en dat hij of zij daarom de telefoon pakt en vraagt hoe het is. Dat is wat de Maker belooft, dat in elk hart diep van binnen het verlangen naar gerechtigheid gloeit en iedereen van klein tot groot zal besluiten ervoor te gaan, zelf, ten koste van wat dan ook. En dan valt alle onderscheid weg: mannen, vrouwen, rechts, links, Syrisch en Hollands, wit, zwart, wat dan ook. Dat ga je straks zien met Pinksteren. Er wordt geen nieuwe taal gecreëerd, geen nieuw jargon, geen nieuwe modelmens. Maar in elke taal, in elk jargon, dialect, van lomp tot verheven, kan die nieuwe geest, die nieuwe energie, die nieuwe hoop en liefde opeens doorklinken.

In de lezing uit het evangelie lezen we over Martha en Maria, Jezus is met zijn leerlingen in het huis van beide te gast en onderwijst zijn leerlingen. Dat is in die cultuur een strikte mannenaangelegenheid. Vrouwen kunnen geen discipel zijn. Net zoals ze nu soms nog geen priester kunnen zijn, of dominee. In sommige kerken. ‘Ze had een zuster,’ staat er over Martha, ‘die gezeten aan de voeten van de heer luisterde naar zijn woorden.’ Dat is niet alleen zitten en luisteren, dat is doen alsof je een discipel bent. Ongehoord en onzuiver. ‘Zeg dat ze mij moet helpen, zei Martha. En Jezus antwoord: ‘Martha wat maak je je bezorgd en druk over veel dingen. Slechts één ding is nodig. Maria heeft het beste deel gekozen en het zal haar niet ontnomen worden.’

Recht en gerechtigheid kan van bovenaf opgelegd worden, maar werkt nooit zo goed als dat het van binnenuit opborrelt. Dat is wat Pinksteren is, a fresh infusion of enthousiasm voor goedheid, gerechtigheid en waarheid. Het besef hoe we zelf dat zo vaak verkloten én dat het aan ons is om alvast aan die wereld waar we van dromen te beginnen. Omdat we het weten, zien, kunnen, omdat er geen betere tijd is, geen betere mens dan wij. Heer, vergeef ons, wij hebben gezondigd en zullen vandaag weer het goede kiezen. Wat het ook kost. Geef ons uw geest. Om te zien, aan te voelen, te durven en te doen.

Amen.

Ezechiël 34:17-31

Hebreeën 8:1-13

Lucas 10:38-42