‘Je moet ze uit het conflict halen’

‘Je moet ze uit het conflict halen’

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

‘Je moet ze uit het conflict halen’ – PopUpGedachte dinsdag 11 juli 2017

De lucht is grijs, een koele wind kondigt aan dat de dag wellicht wat frisser zal worden dan die van gisteren. Donkere watten drijven langs de hemel, spoortjes stralend blauw er tussendoor. We weten niet wat de dag gaat brengen, tenminste zo lang we buienradar niet hebben gecheckt. En ik probeer te voorkomen om iets te checken voor ik aan deze gedachte begin. Eerst tijd reserveren, eerst dat moment creëren waarin nog niets hoeft – alleen maar de vraag wat de oude teksten van duizenden jaren geleden te zeggen zouden kunnen hebben voor een dag als vandaag. We weten niet wat de dag gaat brengen en de wijsheid van de teksten is niet voorspellend van aard: dit of dat gaat er gebeuren. Het biedt een principe, een grondtoon voor handelen die mee kan klinken in de dingen die we doen of waardoor gedurende de dag ontmoetingen, keuzes, ervaringen op zijn plek kunnen vallen – ergens in kunnen landen.

Het zijn er altijd drie, de lezingen. En de vraag – de sport soms – is om een verband te vinden. Een lijn. Over elk van de teksten kun je dikke boeken volschrijven, maar is er iets wat haakt aan vandaag en wat gezien wil worden. Vandaag worden er drie keer mensen ‘uit het conflict gehaald’. Een zinnetje dat ik gisteren pas te horen kreeg en wat ik prachtig vind. Peter Knoope van het internationaal centrum voor ContraTerrorisme sprak ik gisteren terug van de studio van Radio 1 waar hij in debat ging over hoe om te gaan met spijtoptanten die in Syrie waren gaan vechten, Nederlandse staatsburgers en ik was er als commentator bij het nieuws.

Terwijl we terug boemelden in de Sprinter herhaalde hij dat zinnetje: je moet mensen uit het conflict halen. Mosul is gevallen, IS is verslagen, maar dan zijn we er nog niet. In het zeer uitzonderlijke geval dat een oorlog gewonnen wordt – dat gebeurt bijna niet, zei hij, dat een oorlog echt gewonnen wordt – dan moet je de mensen uit het conflict halen. Zo ging dat met de Tamil tijgers, zo moet dat met de 200 strijders voor IS in Syrie die eigenlijk wel terug willen naar Nederland. Je moet ze halen, re-integreren – met als onderdeel: bestraffing van de overtredingen – anders woekert het door. Als je ze geen onderdak geeft, hier, zoals zijn opponent wilde: laat die gasten, ze wilden zelf gaan moorden en ze zijn gevaarlijk als ze hier komen. Wie dat zegt, beseft niet dat het conflict dan doorgaat. Uit het oogpunt van veiligheid moet je ze uit het conflict halen. Zijn collega had in een artikel nog het verhaal van de Verloren Zoon erbij gehaald en de christelijkheid van Europa.

‘Heeft er niets mee te maken’ zei Knoope. Het is puur veiligheid.

De zachte weg is veiligheid. Harde woorden zijn gevaarlijk. Niet afrekenen, maar integreren. Mensen uit het conflict halen om het conflict niet te voeden. Vandaag wordt in de het oudste boek de aanstaande koning David uit het conflict gehaald met de heersende koning Saul. Niet de strijd aangaan, niet wreken, geen ‘gerechtigheid’. Saul wil hem doden uit jaloezie en het enige wat er gebeurt is dat David vlucht en zijn zorgen neerlegt bij een profeet. Eeuwen later schrijft Lucas over de vroege kerk, hoe Herodes het plan op had gevat om hen te mishandelen. Hij laat Jakobus terechtstellen. ‘Omdat hij merkte dat dit voor de Joden aangenaam was liet hij ook nog Petrus gevangen nemen’. Die nacht wordt Petrus op wonderlijke wijze uit de gevangenis gehaald met behulp van engelen en andere voor een westerling minder rationeel aanvaardbare middelen. Maar het werkt, en hij verdwijnt.

Geen confrontatie. Uit het conflict. Geen afrekening, geen wraak, geen ‘gerechtigheid’ zoals dat zou kunnen worden geëist. Niet uit zwakheid lijkt het. Als zo’n wonderlijke bevrijding kan, waarom zou strijd dan niet kunnen. Het conflict wordt vermeden.

In het laatste fragment worden iemand zijn zonden vergeven. Hij wordt opeens, zonder enige vorm van proces, verlost uit een innerlijk conflict. En daar kwam hij helemaal niet voor. Een verlamde wordt door zijn vrienden via het dak voor de voeten van Jezus getakeld, want ze konden hem anders niet bereiken. Totale verstoring van de orde, verwoesting van het dak, stof en gruis op de mensen beneden en een man die door een dak aan doeken afdaalt. ‘Wacht op je beurt’ is wel het minste wat je zou kunnen denken. Maar Jezus van Nazareth ‘ziet hun geloof’ staat er. Ja, dat is ook een interpretatie. En een mooie. En zegt tegen de verlamde: uw zonden zijn u vergeven. Consternatie alom, want dat gaat zomaar niet. Dat moet in de tempel met gebruiken en offers en alles. Wie denk je wel dat je bent, vriend, mopperen de religieuze leiders. Hij doet, hij mag het, zegt hij, terwijl hij en passant de man van zijn verlamming geneest.

Punt: vandaag worden er drie mensen uit het conflict gehaald. Weg bij een jaloerse koning, uit de handen van een moordlustige Herodus en uit de klauwen van een interne strijd wat Jezus met zonde bedoelt. Je moet ze uit het conflict halen, re-integreren. Kan iemand het conflict uit mij halen? Mijn rechter in mijn hoofd die zich wil wreken elke keer als ik faal. Kan iemand de woede waarmee ik mezelf om de oren sla als ik stom geweest ben misschien doven. Kan ik vluchten van mezelf? Jezus zegt: uw zonden zijn u vergeven, sta op en loop. En dat dan eigen maken. Het zou zo gezond zijn. Niet alleen uit humanitair oogpunt, zou Peter Knoope zeggen. Het is veilig. Veilig voor jezelf maar ook voor de wereld.

 

1 Samuël 15:24-35

Handelingen 9:32-43