Niet goed bij je hoofd

Niet goed bij je hoofd

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag. 

‘Niet goed bij je hoofd’ – PopUpGedachte dinsdag 22 augustus

Ik ga zo vliegen. Nog even deze gedachte formuleren en dan rap naar Schiphol. In Zuid-Afrika hebben ze een congres belegd met een afvaardiging van jongeren uit kerken van over de hele wereld en of ik daar iets wil vertellen over We Gaan Ze Halen. Buitenkansje, dacht ik meteen. Beetje absurd, de halve wereld overvliegen voor 120 jongeren, maar waarom niet? We zijn met We Gaan Ze Halen vaak genoeg voor gek verklaard. Het is ook leuk om even serieus genomen te worden, toch?

Totaal gestoord

Wat was er zo gek aan We Gaan Ze Halen? Of beter gezegd, wat maakte ons volgens onze volksgenoten totaal gestoord? We zouden vluchtelingen overnemen uit Griekenland en Italië. Nederland had iets beloofd, maakte de belofte niet waar, dus dan zouden we ze zelf wel gaan halen. Sommigen zeiden dat je gek was, omdat je van plan was te smokkelen. Anderen omdat je meer moslims wilde halen en dat zou gevaarlijk zijn. Weer anderen omdat meer vluchtelingen Nederland helemaal niet aankon en zo nog een aantal. Het is een verwijt wat niet zo heel goed te weerleggen valt, omdat elk argument dat je aandraagt begrepen wordt als een volgende uitspraak van een waanzinnige.

Het is Paulus die vanochtend in de teksten waanzin wordt verweten. Hij moet zich verantwoorden voor zijn uitspraken. Eigenlijk vooral voor het feit dat zijn geloofsgenoten hem willen laten terechtstellen en vertelt dat Jezus van Nazareth, die gekruisigd is onlangs, is opgestaan en de lang verwachte Messias is waarmee de nieuwe wereld is aangebroken. Ik snap wel dat de rechter, goed bekend met de Joodse ideeën en tradities, uitriep: ‘Gij zijt krankzinnig.’ Waarop Paulus interessant genoeg reageert met: Ik ben niet krankzinnig. De Koning is ongetwijfeld van deze dingen op de hoogte. Dat iets van deze dingen voor hem verborgen is kunnen blijven, geloof ik niet; het is immers niet in een uithoek gebeurt.’

Raar, maar niet krankzinnig

De man kan praten. Even het eergevoel bewerken. Maar belangrijker nog: zich beroepen op omstandigheden, historische omstandigheden en gebeurtenissen. Er is werkelijk iets gebeurt rond die kruisiging. Die kan niet ongemerkt voorbij zijn gegaan en de gebeurtenissen daarna waarbij mensen zich laten dopen omdat ze geloven dat er een opstanding is geweest. Het is raar, maar niet krankzinnig. Er is daadwerkelijk iets gebeurt.

De krankzinnigheid blijft natuurlijk. Daar helpt geen lief argumenteren aan. Als de Messias was gearriveerd bij de Joden, zou Paulus volgens het heersende gedachtegoed zich nu niet voor een Romeins gezag moeten verantwoorden. Dan zouden ze een vrij volkje zijn. Dat was zeker niet het geval, getuigen de ketenen die Paulus draagt. Toch is dat voor hem geen enkel argument. Voor hem is het begonnen.

De nieuwe wereld is nu begonnen

Dat is misschien wel het enige antwoord op het verwijt van krankzinnigheid rond We Gaan Ze Halen. Een heel klein beetje begrip voor de verwijten als je denkt in kaders van zelfbescherming en overleven. Als de zin: ‘We leven niet in het paradijs waarin je alle grenzen gewoon open kunt zetten’ van doorslaggevende waarde is, dan is elke poging om meer ruimte te creëren voor de ander gevaarlijk. Ik kan ook niet met droge ogen beweren dat we wel in het paradijs leven.

De krantenkoppen uit Spanje, een aardbeving ergens, chaos, angst, terreur. En toch, die vroege christenen en trouwens de christenen nog steeds geloven niet dat de wereld godverlaten is, geloven niet dat er in tegenstelling tot deze godverlaten wereld het straks in de hemel supergezellig, lief en vriendelijk zal zijn – zij geloven dat de nieuwe wereld, hemel op aarde, dat soort termen nú begonnen is.

De hemel en aarde zijn weer verbonden

Jezus waarschuwt vanochtend zijn leerlingen dat het elk moment kan gebeuren. Hij stelt: ‘bij het verlaten van zijn huis heeft de meester het aan zijn dienaren overgedragen. Wees waakzaam, want u weet niet wanneer de heer des huizes terugkomt en dan moet je wakker zijn, alert.’ De godverlatenheid in al zijn betekenissen van de aarde toen erkent hij totaal. Israël is een gebroken volkje, een lege tempel, weinig perspectief. Maar Jezus van Nazareth stelt dat na Pasen de hemel en aarde weer verbonden zijn.

De verschrikking op de Ramblas is een nawee van een verdwijnend systeem, een doodsrochel van een kwaad dat nog probeert. Maar de liefde waarmee mensen voor elkaar zorgen, de kleine plekken waar haat niet wordt beantwoord met haat, waar slachtoffers besluiten om niet hel en verdoemenis af te roepen – daar zien we dat de hemel begonnen is. Het is alleen de vraag of we het uithouden en wie er gek is. De hoopvollen of de cynici. En het vergt een lange adem.

Het is niet zweverig

Paulus zegt: kijk om je heen, check de geschiedenis, ik ben niet gek. Het is niet zweverig, het is aards en zichtbaar. Dat doe ik maar dus, kijken naar de aarde, narekenen én hopen en af en toe geloven dat er een andere wereld is begonnen dan ik in mijn donkere momenten vrees. Dat wat ik vrees niet momentum aan het winnen is, maar stuiptrekkingen vertoont die voorbijgaan. Dat is misschien wel de eenvoudigste definitie van blijven geloven. Lang leve dit soort krankzinnigheid.

1 Koningen 1:38 – 2:4

Handelingen 26:24 – 27:8

Marcus 13:28-37