Geen groei zonder worsteling, maar mag het ietsje minder wreed?

Geen groei zonder worsteling, maar mag het ietsje minder wreed?

Doodgeboren lammeren, het afzagen van horens, het doormidden snijden van vissen… Jeannette wordt in Schotland geconfronteerd met de hardheid van de natuur en vraagt zich af: ‘Mag het ietsje minder wreed?’

Of ik nou in de achtertuin mijn fiets in de schuur probeer te zetten of volledig buiten mijn comfortzone besluit twee maanden op een boerderij en zeeviskwekerij te werken: ik worstel en ik tob. Het lijkt romantisch: in Schotland op pad, maar de natuur is ongenadig hard.

Waarom wilde ik dit ook alweer?

De laatste lammeren van het seizoen dienen zich op traumatiserende wijze aan: doodgeboren, vergroeid. Een mank schaap wordt uit haar lijden verlost en op dezelfde dag worden de horens van de kalveren van het jaar ervoor afgezaagd om te voorkomen dat ze elkaar verwonden tijdens het vaststellen van de onderlinge hiërarchie.

Ik assisteer bij al deze gebeurtenissen, maar ben danig onder de indruk van de hoeveelheid bloed die rondspuit. De geur van de antibacteriële stof Dettol krijgt in korte tijd heel wat nieuwe associaties. Vind ik dit nog wel leuk? Waarom wilde ik dit ook alweer?

Minder wreed graag

Ietwat geschokt sta ik een week later in een knalgeel oliepak prachtige vissen doormidden te snijden om de naaldgrootte voor hun vaccinatie te bepalen. Ergens moet het nobel zijn, want de vaccinatie draagt bij aan het gezond houden van de populatie. Desondanks vind ik het tragisch. Mag alles misschien wat minder wreed zijn en wat gemakkelijker gaan?

Ik kom in opstand en probeer later in de kas op de boerderij wat zaailingen die klem zitten in hun zaadomhulsel, de worsteling te besparen. Ondanks mijn goede bedoelingen breken de sprietjes nieuw leven meteen doormidden. Overduidelijk is hier geen groei zonder voorafgaand geploeter.

Ingesleten patronen

Verrassend genoeg is niet alles het gevecht waard en werkt knokken soms zelfs contraproductief. Het vraagt wijsheid om te bepalen óf je moet vechten, hoe je moet vechten en wanneer. Ongeacht deze factoren vereist het een leerproces om het worstelen in het algemeen met een frisse blik tegemoet te zien. Ingesleten patronen blijven ingewikkeld.

De hoorns van de jonge koeien zijn bewust nu al van hun koppen gezaagd. Het schijnt dat, wanneer je de hoorns van volgroeide hooglanderkoeien verwijdert, de koeien bij het ingaan van nauwe deuren in de stal, hun koppen nog schuddend blijven bewegen alsof ze hun hoorns nog door de opening moeten manoeuvreren. Het duurt lang voordat de koeien in de gaten hebben dat de ontwijkende beweging overbodig is geworden. Hun psychische horens blijven nog lang onnodig hun bewegingsvrijheid beperken.

Vijf senioren en een oude verkouden collie

Een beetje worstelen is vaak onvermijdelijk, en in het meest gunstige geval ook best gezond. Toch vind ik het een blijvende uitdaging om de moeite niet de positieve dingen te laten overschaduwen. Zoals C.S. Lewis al zei: ‘It’s not the burden that weighs you down, it’s the way you carry it.’

Tot mijn verrassing word ik geraakt door een dienst in het lokale kerkje, waar vijf senioren en hun honden wekelijks bij elkaar komen. De ouwe, verkouden collie op de bank achter me huilt op volle sterkte mee met het elektronische orgel. Later niest hij in mijn nek. Ik vergeef het hem meteen, want we zijn tenslotte in de kerk.

De predikant preekt over Deuteronomium 30:15 en 19: Besef goed, vandaag stel ik u voor de keuze tussen voorspoed en tegenspoed, tussen leven en dood. Vers 19: Ik roep vandaag hemel en aarde als getuigen op: u staat voor de keuze tussen leven en dood, tussen zegen en vloek. Kies voor het leven (…).


Jeannette Hendrikse schrijft de komende weken voor Lazarus een zomerserie over haar verblijf in Schotland. Ze ontdekt in de elementen: water, aarde, vuur en lucht nieuwe dingen over het leven en God.