Op de rotsen

Op de rotsen

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Op de rotsen – PopUpGedachte donderdag 28 september

Hard spul is het. Dat rotsachtige. Rottig ook als je niet de juiste kennis, gereedschappen, mankracht en tijd bezit. Dan liever een vlakkere ondergrond waar je in kunt graven. Gaat ook sneller. Het beeld in de teksten van vanochtend is deze: ‘Wie deze woorden van mij hoort en ernaar handelt – deze woorden: je vijanden liefhebben, niet oordelen, je op de andere wang laten slaan, vergeven – kan vergeleken worden met een verstandig mens, die het huis bouwt op een rots. Toen het begon te regenen en de bergstromen zwollen, en er stormen opstaken en het huis van alle kanten belaagd werd, stortte het niet in, want het was gefundeerd op een rots.’

Gokken op Jezus van Nazareth

Na de orkanen die luisteren naar lieve namen als Irma en Jose, maar in het echt huizen slopende gillende feeksen zijn die mensen trauma’s bezorgen, terwijl ze schuilen in een hoekje van hun eigen badkamer of hangen aan hun plafond om te zorgen dat het niet wegwaait. Na deze stormen weten we wat het is als een huis van alle kanten wordt belaagd en wel of niet instort.

Dat zo’n storm komt, is geen vraag voor Jezus van Nazareth. Maar wel hoe je leven, je hoop, je liefde en de toekomst is gefundeerd. Dit doen, die onmogelijke, maar heel mooie opdrachten van Jezus van Nazareth bloedserieus nemen, is funderen op een rots en niet instorten.

Niet dat je niet instort, niet overspannen raakt, een burn-out meekrijgt – maar dat waar jij op gerekend hebt, dat stort niet in. Je toekomst, je hoop is gegrond. Deze hoop: dat wie gokt op Jezus van Nazareth door te lenen zonder terug te verwachten, de tweede mijl te gaan, te vergeven en de eigen rechten te laten varen, leven heeft en toekomst en hoop en omarming.

Prima huisje hoor, maar niet bestand tegen de storm

Wel luisteren, maar niet doen – een bekende tactiek die we natuurlijk allemaal ergens omarmen – dat levert ook een bouwsel op. Een huisje dat er mooi uit kan zien. Gordijntjes voor de ramen, beetje rook uit de schoorsteen en een leuk tuintje voor de deur. Maar met een beetje storm is het dan klaar. De daadkracht die nodig is, het werkelijk proberen in de praktijk te doen wat er gevraagd wordt, dat creëert fundering.

Dat is wat mij zo triggerde in een aantal theologen die kritiek leverde op dat wat amechtige van sommige gelovigen. Dat het nooit wat zal worden en we in deze wereld nou eenmaal moeten roeien met de riemen die we hebben. En dat het vaak dan niet realistisch is om je vijand lief te hebben, daar moet je soms nou eenmaal bommen op gooien. En wat je leent, moet je gewoon terugvragen hoor, ja, gekke henkie anders toch?

Begrijpelijk en logisch en een goed verhaal, een prima huisje. Alleen niet bestand tegen de storm die aan de overtuigingen schudt en die alles in de war stuurt.

De veiligheid zit niet in de woorden, maar in de daad

Als ik de kerk zie waar ik als kind altijd in heb gekerkt, verwondert het me soms dat het er nog is. In mijn zoektocht heb ik veel kritiek geuit op wat er gebeurde in zo’n kerk en vaak veel te scherp of te eenzijdig. Toch heb ik nooit kunnen zeggen dat het niet goed was wat daar gebeurde.  Niet vanwege de preken, niet vanwege de orthodoxe stellingnames, maar vanwege de verhalen die mijn vader – dominee – vertelde uit zijn pastorale praktijk. Hoe mensen werkelijk voor elkaar klaar stonden, om elkaar gaven en een community vormden – als het erop aan kwam. De veiligheid zit niet in de woorden, in de christelijke leer, maar in de daad.

En storm komt er. Er zijn weinigen die de waanzinnige storm die leven soms kan zijn beter omschrijft dan Christian Wiman in Mijn Heldere Afgrond. Het rukken en trekken aan fundamenten, aan alles wat los en vast zit, terwijl fysiek in zijn lichaam chemokuren rukken en trekken aan alle levende cellen en zoveel kapot maken dat je twijfelt of er nog leven mogelijk is. Inwendig, uitwendig storm.

Een hard nieuw begin

Hij beschrijft de verschrikkingen van Auschwitz en de concentratiekampen en de worsteling met God en geloof die dat meebracht. ‘God was verdwenen, niet simpelweg op een intellectuele manier, niet in de God-is-dood-stijl van de existentialistische cafés, maar werkelijk verdwenen. Afgescheurd van de bloedsomloop van de mensheid zelf, een brullende stilte in het hart van het ergste lijden dat mannen en vrouwen hebben gekend. Dit had het einde van de theologie kunnen lijken en voor sommige theologen was het dat ook. Voor anderen daarentegen was het een hard nieuw begin.’

‘Ons geloof begint daar waar atheïsten veronderstellen dat het moet eindigen. Ons geloof begint bij de ijzige kou en de kracht die de macht van het kruis is, bij de verlatenheid, beproeving en twijfel aan alles wat bestaat! Ons geloof moet ter wereld komen waar het door alle tastbare werkelijkheid verlaten is. Het moet uit niets geboren worden en door ons geproefd worden op een wijze waar geen filosofie of nihilisme van kan dromen.’

Op een rots, uitgehouwen, metterdaad. Zodat het staat, in alles.

2 Koningen 18:26-37

1 Korintiërs 9:1-15

Matteüs 7:22-29