Emotie kan je redden, soms

Emotie kan je redden, soms

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Emotie kan je redden – PopUpGedachte dinsdag 12 september 2017

Het is een donkere ochtend. Een enkele ster priemt fel aan de donkerblauwe hemel. Het is stil. En ik lees. Oude bijbelfragmenten op zoek naar betekenis, wijsheid zo je wilt. Eigenlijk op zoek naar een gedachte om de dag mee in te gaan. Zodat niet mijn Facebook-timeline, mijn agenda of wat ik allemaal nog moet doen de toon zet. Zelfs niet het nieuws. Maar het ouds, zogezegd. Het oude verhaal dat mijn ziel wil raken. Opdat ik geworteld en eigenzinnig me kan verhouden tot dat wat er langs komt.

Wat je zegt is nooit helemaal waar

Gisteren was het onvolwassenheid die niet ver verwijderd bleek van kwaadaardigheid. Vandaag is diezelfde onvolwassenheid in een volgende scene juist verlossend. Dat is het gekke met de teksten en misschien met wijsheid überhaupt. Wat je zegt is nooit helemaal waar. Het is in zichzelf misschien waar, fragmentarisch waar. Maar er zijn altijd andere kanten die het tegenovergestelde beweren of een andere hoek tonen. Omdat wat we zoeken niet tweedimensionaal, maar tenminste driedimensionaal is. En dus tegenovergestelde vlakken kent en zijkanten en bovenkanten en schuine hoeken. Dat is de werkelijkheid.

Gisteren was het kinderachtige mokken van Koning Achab reden voor zijn vrouw Izebel om een moord te plegen, zodat hij zou krijgen wat hij wilde. Vandaag komt de profeet Elia hem het goddelijke oordeel over dit soort daden aanzeggen en kondigt ramp na ramp aan over hem. Waarop hij net zo vol in de emotie reageert: ‘Bij het horen van deze woorden scheurde Achab zijn kleren en trok een boetekleed aan dat hij op zijn blote lijf droeg en waarin hij ook sliep. Hij vastte en gedroeg zich verder ook zeer berouwvol.’

Hij rouwt, hij vast, hij smeekt

Dan klinkt weer een stem uit de hemel aan Elia, die zegt dat de Heer Achabs berouw heeft gezien en zal zorgen dat de ellende niet tijdens zijn leven zal beginnen, maar pas na zijn dood zal zijn koningshuis met de grond gelijk worden gemaakt.

Eigenlijk bizar. De genade die hier doorheen klinkt voor de emotionele koning. Achab, die zo hard gefrustreerd kan mokken met pruillip en al over een stuk land dat hij niet kan krijgen, nu berouw kan krijgen als een profeet hem een oordeel aanzegt. Toch zit daarin zijn redding, in die emotie.

Het was zo logisch geweest als hij beredeneerd had dat het afgelopen was en hij er nog maar het beste van had gemaakt. Of als hij Elia had laten doden op grond van belediging van een ambtenaar in functie. Als premiddeleeuwse koning was dat heel eenvoudig en behoorde het tot de logica. Maar hij rouwt en vast en smeekt. Zonder enige trots. Een kind, maar nu tot zijn geluk – relatief dan hè?

Het zachte hart van de Maker

De boodschap van het kruis is een dwaasheid voor wie verloren gaan, zegt Paulus vanochtend. De huilebalk Achab als voorbeeld, want deze emotie kan je redden. De diepe spijt, het totale negeren van je eigen eer. Ik zou mijn rug recht willen houden, verzet zoeken, de strijd aangaan. Achab scheurt zijn kleren en vast. Gek genoeg heeft hij het begrepen. Kent hij het zachte hart van de Maker dat nogal te vermurwen is door mensen die erkennen hoe ze falen.

Joden verlangen wonderen, zegt de Jood Paulus. Grieken willen wijsheid, maar God heeft  besloten hen die niet geloven te redden door de dwaasheid van de verkondiging. Elia kwam niet met grote vergezichten, geen bijzondere perspectieven, ook geen magische tekenen, geen Gandalf-achtige vuurbollen of vuur en zwavel. Slechts een geloofwaardig verhaal over het falen van de koning. Meer niet. En het was genoeg.

De boodschap is even simpel als veelgevraagd

Jezus van Nazareth grossiert wel in wijsheid en in wonderen, maar de ziel van zijn verhaal is even simpel als veelgevraagd: ‘Kom tot inkeer, want het koninkrijk van de hemel is nabij.’ Dat is de kortst mogelijke samenvatting. Heb spijt. Toon berouw. Zo spoedig mogelijk.

Wie deze dagen op ons koloniale verleden wijst als bron van veel ellende, wie zegt als reactie op verdedigers van de Nederlandse waarden dat wij zelf ook niet zo’n mooie geschiedenis hebben, wordt al snel zelfhaat verweten. In elk geval online, want daar klinken verwijten makkelijker. Maar een beetje zelfhaat deed Achab geen kwaad. En ik denk niet dat de teksten aanleiding bieden om ons al te veel boven deze man te verheffen.

Emotie kan je redden

Kom tot inkeer. Een beetje berouw heeft niemand kwaad gedaan. Het voelt dwaas, een koning met een boetekleed op de blote huid. Waar is de ‘dignity’? Toch is het niet het eergevoel, maar de emotie, de dwaasheid zogezegd, die een mens kan redden.

De moodswings van Achab als voorbeeld. Dat had ik niet helemaal verwacht. Toch is er niets anders van te maken – en aangezien dwaasheid een kenmerk is van dat hele Evangelie moeten we er maar aan geloven. Emotie kan je redden, een beetje terechte zelfhaat doet voor Achab wonderen, omdat de zwakheid van de Heer sterker is dan mensen – staat er. Paradox op paradox. Het goede vandaag!

1 Koningen 21:17-29

1 Korintiërs 1:18-31

Matteüs 4:12-17