Vrede sluiten met de pijn – of toch niet?

Vrede sluiten met de pijn – of toch niet?

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Vrede sluiten met de pijn, of juist niet? – PopUpGedachte maandag 2 oktober

Het is maandagochtend, ik ben nog niet zo helder geloof ik. Het duurt lang voordat door de persmachine van het brein er iets zinnigs uit de teksten drupt. Deze zin fascineert:  ‘Nu trokken ze de hele stad uit, Jezus tegemoet. Toen ze hem gevonden hadden, verzochten ze hem dringend hun gebied te verlaten.’ –   Ik weet niet of jij die zag aankomen, maar in de meeste verhalen trekken mensen de stad uit Jezus tegemoet omdat ze bij hem willen zijn vanwege een genezing, een spectaculair wonder of een serie verhalen. Deze mensen trekken de stad uit en vragen hem alsjeblieft hun gebied te verlaten. Het was goed zoals het ging en hij heeft het overhoop gehaald.

Dat klopt. In de grafspelonken buiten de stad huisten twee bezetenen. Wat dat is weet ik niet precies, maar hier zouden ze met pillen en eventueel een dwangbuis in toom worden gehouden. Zo ver ging de zorg niet in dit dorpje, Romeins dorpje overigens.  In hun verzorggingsstaat woonden gekken tussen de graven. Het lijkt erop dat dit niet meer een pijnlijk gebeuren was voor de bewoners, dat ze vrede hadden gesloten met het feit dat het niet anders is. Die manenn zijn gek, het is treurig maar het kan niet anders. Get on with your life. Klinkt hard, maar probeer maar eens in Parijs of in een Oost-Europese stad bij elke bedelaar die je passeert medelijden, verzet en woede te voelen – je wordt gek. Je sluit er dus vrede mee. Zo doen we dat. Daklozen in onze stad eveneens. En vluchtelingen aan onze grenzen. Je kunt het niet allemaal voelen. Je verzint soms een onbewuste reden waardoor het ook nog enigszins rechtvaardig is. Als die gasten niet zo zouden blowen of drinken en stelen, zouden ze ergens kunnen komen. Ze kiezen er ook nog voor toch? Min of meer?

Het argument waardoor je vrede kunt hebben, op een bepaalde manier dan he, met het feit dat daklozen niets hebben en jij hen passeert met een pinpas in de pocket, de sleutel van een warm huis, het pasje van de universiteit waar je leert of de keycard van je werk waar je voelt dat je zinnig bent. Zo intens veel rijkdom. Hij niet. Maar hij of zij heeft er ook voor gekozen zeg, moet je kijken. Dat argument van kiezen wordt ook tegen vluchtelingen gebruikt. Om de pijn niet te voelen. Ze hebben zelf gekozen om in die bootjes te stappen. Zíj hebben het leven van hun kinderen geriskeerd. Dat doe je toch niet? Zij hebben hun land in de steek gelaten, terwijl het notabene in oorlog is. Dat doe je toch niet. Vervloekte redenaties, driewerf vervloekt. Maar ze werken voor degene die ze eropna houdt, omdat ze helpen. Omdat als je moet voelen wat het leed is en de onrechtvaardigheid – waar je toch niets aan kunt doen, lijkt het – dat je dan geen leven hebt.

Dus we sluiten vrede. Een lelijke vrede. Een wapenstilstand die we maximaal haalbaar achten. Zou je moeten voelen dat het niet hun schuld is, dat een lelijke scheiding en een hypotheek en verdriet je écht zomaar kan brengen naar de positie van die man met die doorrookte vingers en die onrustige ogen die vraagt of je een eurootje kan missen., Zou je moeten voelen dat het kan, kun je dan nog doorlopen? En als je werkelijk het leed van die mannen en vrouwen zou moeten voelen die vluchten, hoe moet je dan nog te berde brengen wat jou verdriet doet en angst geeft; de toekomst van je land en je kinderen. Eerst vrede sluiten met de onoplosbaarheid van de shit daar en het helpt als het ook hun eigen schuld is, dan is er weer ruimte voor onszelf en ons eigen leed. Geen veroordeling hier he, alleen een poging om te ontdekken wat er gebeurt en te begrijpen waarom een genezing – jezus geneest de twee bezetenen – zo schokkend is dat ze hem vragen hun gebied te verlaten. Goed, de kudde varkens heeft zich ook in zee gestort, de gekte van de mannen is overgegaan in die beesten en nu zijn ze hun varkens kwijt, maar dat lijkt toch niet de reden. Niet de eerste.

Christendom moet ons herinneren aan de ongemakkelijke waarheid dat het niet andermans schuld is, maar dat de wereld nogal klote is en het ons gevraagd is om bij de mens in nood te zijn. En als we in nood zijn, om de ander toe te laten bij ons. Beide verrekt moeilijke aangelegenheden. En met dat het mogelijk is dat de vluchteling niet zelf gekozen heeft maar onze hulp een aandacht werkelijk nodig heeft, dat de dakloze niet een ander soort mens is maar jij en ik die even niets anders heeft dan de uitgestoken hand, dan gaat de vrede die we sloten met het onrecht dat er is, schuiven. Dan kunnen we niet meer door, minding our own business. Want de ander is onze business.

Ik weet niet goed wat dit verhaal voor vandaag betekent. Ik kan de consequenties ervan niet overzien. Ik kan wel vandaag mijn ogen open houden met de vraag of ik anders kijk, met dit in mijn achterhoofd. Vandaag is wel te overzien. Morgen zorgt wel weer voor zichzelf. Goeds!

2 Koningen 21:1-18

1 Korintiërs 10:14 – 11:1

Matteüs 8:28-34