Hoop? Is dat het dan?

Hoop? Is dat het dan?

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Hoop? Is dat het dan? – PopUpGedachte dinsdag 31 oktober

Het is vandaag Hervormingsdag. De grote 31 oktober. Toch is deze dag voor een aantal andere mannen en vrouwen de dag waarop hun grootste angst werkelijkheid wordt. En het spookt door mijn hoofd. Spookt letterlijk, omdat het zo donker is. Zo onbereikbaar ver weg dat je niets kunt doen al zou je willen. En zo onbereikbaar ver weg dat je je afvraagt of je iets moet doen als je zou willen. Er zijn politici die een pleidooi voeren voor het Australische model van asielopvang. Dat is als volgt: Je vangt niemand op. Je betaalt aan een arm land een hoop geld, zij richten dan een detentiecentrum in. Er volgt daar al dan niet een procedure.

Naura is een eiland dat ik niet ken, maar wat prachtig moet zijn. In de Indonesische archipel. Het bestuur dat niet honderd procent vrij is van corruptie en vriendjespolitiek heeft het geld van Australie aangepakt en op Naura een openluchtgevangenis neer geplempt waar niemand komt en waar verhalen vandaan komen over misbruik, suïcide en nog veel meer waarvan de honden geen brood lusten. De eilanders haten het kamp en de mensen. Het prikkeldraad is er niet alleen om de mensen binnen te houden maar ook om de haters buiten te houden. En nu heeft Australië besloten het kamp op te heffen.

Het is een verschrikkelijke schaamtevolle ellende

Hervorming zou je denken, eindelijk komen ze bij zinnen, zo kan het niet langer. En inderdaad, het gaat dus in vanaf vandaag. Hervormingsdag. De dag waarop Luther bekendmaakte dat geld verdienen over de rug van de armsten die niet weten waar ze het zoeken moeten, te goor en grof voor woorden is. Dat schuldvergeving geen zaak van geld is, maar van het hart – de hele discussie ging over de aflaathandel. Op deze dag wordt het water in het kamp afgesloten, er wordt geen voedsel meer gebracht, er is geen bewaking meer. Punt.

Er waren alternatieve locaties voorgesteld, maar die blijken nog niet bemand. En de vluchtelingen die soms al jaren kapot-gehospitaliseerd zijn, proberen zich te beschutten met het prikkeldraad wat hen eerst gevangen moest houden en waarvan ze nu hopen dat het hen beschermt. Het is een verschrikkelijke schaamtevolle ellende. Niet eens van hen, he? Maar van ons. Van ons mensen.

Ik weet niet of je het relaxed vindt om opgenomen te worden in de keuzes van de regering van Australië, maar in het perspectief van de Bijbelse teksten vormen wij samen de mensheid tegenover een God die ons vertrouwde en aanstelde om zijn wereld te beheren. En dat doen we soms heel mooi, heel gretig, heel liefdevol en extreem inventief. Maar soms ook zo verschrikkelijk lelijk. Zo vervloekte hardvochtig en zonder enig gevoel voor een bovenperspectief.

De planeet is onderworpen aan een zinloos bestaan

Ook de schepping, schrijft Paulus vanochtend, verlangt vurig naar ‘de openbaring van Gods kinderen.’ Tikje cryptisch, maar denk aan een bedrijf dat wacht op opvolging, een land dat wacht op een kabinet, een kind dat wacht op een pleegfamilie. Wie zal het zijn die weer verantwoordelijkheid neemt, aanpakt, zorgt, liefheeft, perspectief biedt? Waarom verlangt die schepping, volgens Paulus? Omdat zij is onderworpen aan een zinloos bestaan. Voor iedereen die zich niet al teveel illusies maakt over het leven, vanwege genen of ervaringen, een tekst die een snaar raakt.

Een zinloos bestaan, de planeet is onderworpen aan een zinloos bestaan. ‘Maar ze is ook niet zonder hoop, want ook de schepping zal verlost worden uit de slavernij der vergankelijkheid.’ En dan: ‘in deze hoop zijn wij gered. Maar men spreekt niet van hopen als men het voorwerp van zijn hoop reeds aanschouwt: wie verwacht nog wat hij al ziet? Daar onze hoop gericht is op het onzichtbare, moet onze verwachting gepaard gaan met standvastigheid.’

Ik kan ziek worden van het gebeuren op Naura. Net als jij je waarschijnlijk kunt opwinden over iets anders. Als je je maar  genoeg verdiept. Het is niet zo moeilijk om droevig in het leven te staan. En daarom vermijden wij dat het liefst. Wat helpt het? Wat levert het op? Kom, laat ons een beetje vrolijk zijn, verdriet is er genoeg. Toch doet de tekst dat niet. Bijbelse gedachten doen dat toch niet. Kan ook niet, want Paulus schrijft aan mensen die de shit van het leven niet meer kunnen ontkennen. Ze zitten er middenin.

Het is nogal ongrijpbaar en karig. Het heet hoop.

En wat heeft hij dan? Het is niet veel. Het is nogal ongrijpbaar. En karig. Het heet hoop. Op dingen die je niet kunt zien. Een wereld die nog niet bestaat. Hij verwijst niet naar een hemel he? Maar naar een veranderde wereld, deze wereld. Waar niet alleen mensen met liefde en hoop werkelijk weer gaan zorgen, maar waar ook de deadline van de dood en de angst voor dood of dat-we-het-niet-aankunnen (belangrijkste reden voor lelijke asielpolitiek) verdwenen zijn. Hoop. Meer niet. Hoop, onzichtbaar.

Toch ook niet helemaal, realiseer ik me. Hoop is namelijk wel zichtbaar in mensen die het hebben. In de enkeling tussen de vluchtelingen die niet vreest te sterven, maar zijn broer ondersteunt en zegt: ‘We zouden dood kunnen gaan hieraan, maar dat is het dan. Meer niet.’ Die een hoop in zich omdraagt die sterker is dan dat. Hoop in degene die besluit te zorgen, ook al ervaart die de wereld als een zinloze plaats. ‘Die onder tranen zaaien’ dicht de psalmist vanochtend, ‘zij oogsten met gejuich. Vol zorgen gaan zij uit, met zaaigoed beladen, maar keren zingend weer, beladen met hun schoven.’

Hoop is gericht op wat je nog niet ziet. Maar wat er met iemand gebeurt die werkelijk hoopt is wel degelijk zichtbaar, aanraakbaar bijna. En hoopvol.

Rikko las vanochtend deze teksten.