De eerste grassroots koning

De eerste grassroots koning

Rikko geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

De eerste grassroots koning

Internationaal wordt er druk gebakkeleid wordt over het lot van de stad Jeruzalem: van wie deze stad nu is, waarom, wat de Bijbel daarvan zou zeggen en wat het voor het vredesproces betekent. Ondertussen staan de christenen in Jeruzalem vol tegenover zionistische christenen in de wereld. De ruiten van een Joods restaurant om de hoek, gerund door een Marokkaans-Joodse man begreep ik, sneuvelen. Het Jerushalaim op de gevel werkte blijkbaar als een rode lap op een stier bij een buur met een Palestijnse vlag. Die vond de gevel geschikt om een statement mee te maken, waarmee hij de Joodse gemeenschap de stuipen op het lijf joeg.

Een vriendin zei: ‘Kristallnacht’ en ook meteen: ‘Gelukkig totaal anders, want een eenzame gek.’ Die avond dineren allerlei politici daar bij ons om de hoek. Ik heb de neiging om te vragen of ze dat ook doen bij huizen van vluchtelingen die beklad zijn en bij een moskee die doelwit is van vernieling. En ik weet dat het antwoord ‘nee’ is en ik denk dat ik ook wel begrijp waarom het antwoord ‘nee’ is. De geschiedenis van antisemitisme in ons land runs deep. Hier moet meteen duidelijk gemaakt worden dat dit niet kan en dat staat een politicus mooi. En het is vervelend om als iemand iets moois doet, te zeggen dat hij of zij dat eigenlijk ook op allerlei andere plekken moet doen. Ik hoop dat ze goed gegeten hebben en ik hoop er een dezer dagen eens binnen te lopen. Kijken hoe hij het maakt en wat hij van de reacties vind. Als ‘kutmarokkaan’.

In al het gedoe over Jeruzalem, stad van koning David, vind ik de tekst van vanochtend fascinerend. Het was me nooit zo opgevallen, maar als een engel Maria vertelt dat ze zwanger gaat worden, heeft hij een nogal specifieke boodschap: Hij zal zoon van de Allerhoogste genoemd worden en God de Heer zal hem de troon van zijn vader David schenken en hij zal in eeuwigheid koning zijn over het huis van Jakob en aan zijn koningschap zal geen einde komen.’

Troon, koning, koningschap. Maria zag het al wel voor zich. Met zo’n mooi gewaad, gouden dingetje op zijn hoofd, Romeinen het land uit gekieperd en herstel van de stad. Ongedeeld, geen Romeinse burcht die boven de tempel uittorent. Gewoon weer stad van God, stad van het volk, eigen regering, ongedeeld. Wat kon ze anders voor zich zien? Niet de verwoeste tempel in 70 na Chrisus, een rokende puinhoop die nooit meer helemaal in oude glorie is hersteld, niet die gruwelijke executie op Golgotha. En toch is dat de geschiedenis.

En Jezus is de eerste grassroots koning. Niet grasrock, grassroots. Van onderop, de stichter van een beweging die de hele wereld beïnvloedt. Niet te vangen, zonder centrale macht, onuitroeibaar. Sterker nog: hoe harder je het probeert uit te roeien, hoe harder het groeit. Net onkruid. Mosterdzaad is geloof ik het woord dat hij zelf gebruikt. Dat is een interessante interpretatie van eeuwig: onuitroeibaar, omdat het nooit de macht naar zich toegetrokken heeft, maar de hoop en het vertrouwen en ja, de macht van God, zoals dat heet, verdeeld heeft over heel erg veel mensen. Die samen een alternatieve samenleving vormen, een eigen koninkrijk. Waardoor de meest hooggeplaatsten dezelfde teksten lezen als de armsten van de wereld, beiden bladerend in dat boekje en dan beiden de kniëen buigend uit eigen vrije wil (dat is het ideaal hé, beetje romantisch, want heel vaak was die wil niet vrij en was de omarming van christendom puur opportunisme, maar toch; grassroots is het.)

Jezus van Nazareth heeft Jeruzalem achter zich gelaten, zou ik zeggen. Moest erom huilen, dat wel. Ergens op een bergtop. Maar als je die engel straks gelooft met Kerst dan is Jeruzalem niet anders dan enig andere stad en zeker niet meer de stad van koning David, want met Jezus van Nazareth kan elke stad, stad van koning David zijn, zoals uit elke steen kinderen van Abraham zouden kunnen worden geschapen, volgens diezelfde Jezus van Nazareth. Historisch belangrijk, maar niet in functie vandaag.

Grassroots koninkrijken zijn onverwoestbaar als ze een goed verhaal hebben, ze bestaan bij de gratie van individuen die op hun eigen plek dat dat koninkrijk uitleven – die de lokale macht respecteren, maar op eigen moreel kompas varen en de eer nooit aan de machthebbers geven, omdat die volgens hen uiteindelijk niet de macht in handen hebben. In die zin is het hele gebeuren dat die engel aanzegt meer te vergelijken met een restaurantketen die overal zijn weg vindt met brood en met wijn, een restaurantketen waarvan iedereen die dat wil een filiaal kan starten. Geen merkbescherming, niks. Groeien maar, wat werkt zal blijven. De eerste grassrootskoning zonder eigendomsrecht. Mooi is dat.

Hier vind je drie tekstgedeeltes die Rikko vanochtend las.