‘Genade laat zien dat al dat gepoets en geploeter helemaal niet hoeft’

‘Genade laat zien dat al dat gepoets en geploeter helemaal niet hoeft’

Gelovigen tillen vaak zo zwaar aan dingen, dat kan best een beetje minder serieus, vindt Annemarie. Daarom heeft ze gezocht naar manieren om lichter te leven. En dan komt automatisch dat ouderwetse begrip ‘genade’ om te hoek kijken… 

Het is een open deur. Ik weet het. Maar als iets reden geeft tot een lichter leven, is het wel genade. Als je ten volle beseft dat alles om je heen een cadeau is, gratis en voor niks: de zon die elke dag weer opgaat, de hap adem elke keer weer, de schone lei waarmee je elke dag mag beginnen, dan ben je in een klap zo licht als een veertje.

Maar ja. Genade. Een woord dat zo ouderwets, zelfs een beetje stoffig klinkt, komt niet echt meer binnen. Ik weet niet hoe het met jou zit, maar ik maak van genade vaak zo’n theologisch begrip. ‘Ja, mooi idee’, denk ik dan al gauw (heb je dat verrekte denken weer!), ‘daar moet ik nog maar eens een goed boek over lezen.’

Nee, ho stop. Helemaal niks lezen. Natuurlijk, er is niks mis met een goed boek. Maar het gaat om Leven. Uitleven. Dat is wat je met genade mag doen.

Paulus als vrijheidsstrijder

Grappig genoeg is een van de bijbelschrijvers aan wie ik vroeger een hekel aan had, Paulus, de laatste jaren een grote held van me geworden. Dat zit zo. Vroeger hoorde ik in de kerk waar ik opgroeide regelmatig zogenaamde ‘opjut-preken’. En als ik het me goed herinner kwam dan opvallend vaak Paulus langs. Van hem moest je dit of dat, of dit juist niet, of dat een beetje meer… Pfffff, ik werd er doodmoe van.

Later, toen ik ontdekte dat je er ook nog zoiets is als een context en ‘brillen’ waarmee je een tekst leest, durfde ik het weer eens aan om wat brieven van Paulus te lezen. En toen merkte ik tot mijn verbazing dat ik Paulus zag als een heel andere man. Waar hij voor mij eerst vooral een schoolmeester met een streng vingertje was, ontdekte ik nu een
bevlogen vrijheidsstrijder. In heel veel van zijn brieven (aan de Korintiërs, de Galaten) wil hij zijn lezers steeds laten zien: jongens, dit is vrijheid! Dit is voor jullie! Ga jezelf nu niet weer allerlei regeltjes opleggen. Dat hoeft allemaal niet. Geniet van je vrijheid en laat niemand die van je afnemen!

‘Doing things for God is the opposite of entering into what God does for you…’
Galaten 3: 12 (The Message)

Oh, die schuldgevoelens…

De tegenhanger van genade is schuld. Vaak wordt gedacht dat je schuld vooral aantreft in de zwaardere christelijke kerken. En nee, bij ons in de (Evangelische) kerk begonnen we ’s zondags inderdaad niet met schuld en boetedoening, maar met vrolijke opwekkingsliederen. Toch voelde ik me wel degelijk heel vaak schuldig. Als het me weer niet gelukt was om stille tijd te houden, bijvoorbeeld, een belangrijke ongeschreven wet binnen onze kringen. Of viel ik mezelf tegen als ik weer eens minder liefdevol, geduldig of moedig was, dan ik zou willen.

Als ik eerlijk ben, zitten die schuldgevoelens er nog steeds. Hoe vaak benader ik mijn leven niet als een groot renovatieproject waarin ik druk bezig ben mezelf op te lappen en op te poetsen? Genade laat zien dat al dat gepoets en geploeter helemaal niet hoeft. Sterker nog, dat oplappen is nogal een ego-dingetje. Ik fix het zelf wel eventjes…

Genade is veel en veel meer

Een van de mooiste films die ik ooit zag en die me leerde om met heel nieuwe ogen te kijken naar schuld en genade is Babette’s Feast. Deze Deense film uit 1987 speelt zich af op een afgelegen plek in Denemarken aan het begin van de 19e eeuw. Een weduwnaar – en leider van een streng protestantse sekte – woont samen met zijn twee mooie dochters in een kleine gemeenschap op het Deense platteland.

Enkele jaren later, wanneer de vader is overleden, klopt de Franse Babette bij de twee zussen aan. Ze is gevlucht uit Frankrijk en wil in ruil voor onderdak gratis voor het tweetal werken. Babette was ooit een gevierde kokkin in een Frans sterrenrestaurant, maar ze past zich aan aan het sobere, rustige leven met de twee zussen. Als ze op een dag het bericht krijgt dat ze de lotto heeft gewonnen in Frankrijk, aarzelt ze geen moment. Dit is haar kans om te laten zien hoe je rijk en overvloedig kunt leven. Het hele geldbedrag besteedt ze aan een gigantisch feestmaal ter ere van de 100e verjaardag van de overleden vader. In de uiterst sobere gemeenschap is de uitzonderlijke rijke maaltijd een ervaring die ze nooit zullen vergeten.

Genade is precies dat.

Dat er veel en veel en veel meer is dan je ooit had gedacht. En dat je daar uitzinnig van mag genieten.

Meer lezen over de zoektocht van Annemarie om lichter te leven? Hier vind je de andere blogs.