Alles openbaar

Alles openbaar

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Alles openbaar – PopUpGedachte donderdag 19 januari

Gisteren werd duidelijk dat Obama als farewell-gift, of laatste koninklijke daad nog even gratie verleent aan iemand die nog een hele lange gevangenisstraf te gaan had: Bradley Chelsea Manning. Jaren geleden had ik het verhaal al eens voorbij zien komen, me toen chagerijnig gemaakt over de hoogte van de straf en nu zou zij opeens op vrije voeten komen. Meteen was er kritiek op mijn blije Facebookpost. Hoezo moest zij gratie krijgen? Wat zij gedaan had, dat had de veiligheid van Amerika en misschien wel het Westen in gevaar gebracht.

Wie is Chelsea? Chelsea is nu een vrouw, was een man en werkte in het leger. Vlak na haar arrestatie wilde zij verder als vrouw, Chelsea Manning, voor haar arrestatie was zij een man, Bradley. Een ongelukkige man als ik het goed zie. Geestelijke problemen, zei het leger. En er was niet echt hulp voor handen. Ze had echter niet alleen geestelijke problemen met zichzelf, ze had ook behoorlijke geestelijke problemen met het leger waar ze in werkte.

En in 2010 lekte zij honderduizenden documenten en twee video’s naar Wikileaks. Staatsgeheimen die volgens haar een grimmig beeld schetsen van het Amerikaanse buitenlandbeleid. Één van die video’s gaat viral, collateral murder heet die. Collateral damage, maar dan murder. Een helikopter schiet burgers dood, kinderen raken zwaargewond, journalisten sterven. En de stemmen in de cockpit van de piloot zijn te horen, diep aggressief, moordlustig, niet te begrijpen voor een burger zou een soldaat waarschijnlijk zeggen. Of gewoon niet te begrijpen, dat zou ook kunnen. 35 jaar krijgt Bradley en nu krijgt zij gratie. Een vreemde vogel, verward zegt men, geswitcht van man naar vrouw, met een diep gevoelde roeping lijkt het. Of is het enkel sensatiezucht. Wat weten we daar van?

Ik moest aan haar denken bij het lezen van de tekst van vanochtend; ‘maar alles wat door het licht ontmaskerd wordt, wordt openbaar en alles wat openbaar wordt, is vanzelf licht.’ En: ‘neem geen deel aan de vruchteloze praktijken van de duisternis maar ontmasker die juist’. Dat is niet geschreven aan militaire data-analisten met mogelijk geestelijke problemen, maar aan een klein kerkje in het Griekse Efeze. En toch. Ontmasker die juist, luidt de klok. Twijfel je of het opbiechten van vreemdgaan je gaat verlossen? Of dat het onbarmhartig is naar de partner? Read this again. Als er zo’n video rondzwerft en je als analist weet dat dit geen uitzondering is. Ontmasker die juist?

‘Alles wat openbaar wordt, is vanzelf licht.’ Nogal een steun in de rug zo’n tekst voor klokkenluiders en Chelsea Manning-achtige types die zich geroepen voelden. Letterlijk. Met gevaar voor eigen leven.

Ze brengen ook de staatsveiligheid in gevaar toch? Dat is waar. Dat is de weging. Daarom gaat dit onder de pet, ten behoeve van het grotere goed wordt dit intern onderzocht. Het brengt Amerikaanse soldaten in gevaar, zo’n publicatie. Inzicht geven aan de vijand. En dat is ook waar. En toch, en toch. Ik kan niet in die rechtszaak kijken, maar zou deze tekst iets zeggen, iets voor ons en voor mensen als Chelsea.

In Jesaja staat vanochtend dat mensen soms in hun kraag worden gepakt door de godheid waar Jesaja in gelooft. Wie ze ook zijn, wat ze ook geloven, dat maakt dan niet uit. Ze voelen zich niet alleen geroepen, ze zijn het ook. ‘Omwille van mijn dienaar Jakob,’ zegt Jesaja in een profetie waarin hij de God als ik figuur sprekend invoert, ‘omwille van mijn dienaar Jakob heb ik je bij je naam geroepen en je met een erenaam getooid, ofschoon je mij niet kende.’ Dit gaat over de grote Midden-Oosten koning van die tijd, Cyrus. Waarvan de historici weten dat hij het volkje Israël weer terug liet keren naar hun geplunderde en veroverde land, zodat ze daar hun leven weer mochten opbouwen. Die Cyrus was geen liefhebber van God, van de Joodse traditie of wat dan ook. Maar hij was wel geroepen. Om in te grijpen. Omdat iemand voor dat vertrapte volkje van Israël moest zorgen. Ik vind dat verfrissend en hoopvol, het maakt niet eens zozeer uit waar je in gelooft als eerste, je wordt soms zomaar geroepen.

En de laatste tekst is die van de zaaier, waarin Jezus van Nazareth uitlegt dat het verhaal waar hij mee komt, breed uitgezaaid wordt en op heel veel verschillende manieren landt. Wat is dat verhaal? Onder andere dit: dat er een kracht achter, onder, in en rondom deze wereld mensen zoekt, ze vraagt en raakt, ze worden geroepen om zich af te keren van het gewone ‘overleven’ en het kiezen voor zichzelf, ze worden geroepen om zich te laten inschakelen in het werken aan die nieuwe wereld, in de hoop, het verlangen. En dat uitstrooien van die roep gebeurt heel breed. Bij sommige mensen landt die roep op beton, bij anderen landt die zacht en is er enthousiasme, maar onkruid groeit harder, de angst, de afleiding, wat dan ook en het verstikt dat roepstemmetje. Bij weer anderen landt het in goede aarde en wordt er vrucht gedragen, dertigvoudig, zestigvoudig, honderdvoudig, staat er. Als een graankorrel die heel veel nieuwe graankorrels oplevert.

Ik weet niet of Chelsea Manning geroepen was maar iemand met gewetensnood vanwege de compromitterende informatie en die dat maar aan het licht brengt moet met eerbied behandeld worden, als mogelijke geroepene. Wat diegene ook gelooft van degene die roept, wie diegene ook is, man, vrouw, data-analyst of rabbi, geestelijk gezond of misschien helemaal niet.

‘Alles wat door het licht ontmaskerd wordt, wordt openbaar. En alles wat openbaar wordt, is vanzelf licht.’ Een tekst om in te graveren in de donkere plekken van mijn ziel.

Jesaja 44:24 45:7

Efeziërs 5:1-14

Marcus 4:1-20