Incurvatus in se – in jezelf gekromd

Incurvatus in se – in jezelf gekromd

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

In jezelf gekromd – PopUpGedachte maandag 30 oktober

Lang leve de winterijd, het voelt opeens als zeven uur als de wekker gaat. Terwijl het zes uur is. Een uur winst maken op de dag die komt. Eindelijk een heel klein beetje winnen van de tijd. Stikdonker is het nog wel. En de kinderen zijn wakker. Toch is het een zegen, zo eentje waar je vrolijk rechtop van gaat zitten en even de tegenstelling voelt met de keren dat ik me naar mijn tafel sleepte en gebogen over de Bijbel zuchtend naar zinnigheid zocht in oude teksten die hun geheim niet aan mijn slaperige hoofd wilden vrijgeven. Toen was het ook tijd voor een pauze, nu hoog tijd om weer te beginnen. De teksten van vandaag.

Het is vandaag 30 oktober, een dag voor de viering van 500 jaar Reformatie. Morgen is de beroemde slotkapel te Wittenberg-scene waar Luther 95 stellingen tegenaan spijkerde. Het is een mooi moment om te switchen van leesrooster. Van het protestantse terug naar een oudere, een katholieke. Waar heiligenkalenders aan zijn verknoopt en allerlei toeters en bellen. Maar het gaat me om de lezingen. Allerlei apps maken het mogelijk om mee te lezen als je wilt, bijvoorbeeld de Evangelizo-app maar er zijn vast meer.

Vanochtend begint de lezing van het leven van Jezus van Nazaret, geschreven door Lucas met een vrouw ‘die bezeten was door een geest, achttien jaar lang ziek. Zij was kromgebogen en kon zich in het geheel niet oprichten.’ Het doet me denken aan de oude, eenzame vrouw waar mijn vrouw één keer in de zoveel tijd langsgaat. Zij komt ook niet meer overeind en kijkt enkel naar haar schoenen. Bij haar zijn het de jaren – denk ik. Alhoewel …

In deze tekst heeft de vrouw in elk geval een ziekte en dan staat er: ‘Toen Jezus haar zag, riep Hij haar bij zich en sprak: Vrouw, ge zijt van uw ziekte verlost.’ Geen vraag, geen smeekbede, niet praten over geloven, maar iemand die het gewoon niet kan aanzien hoe zij erbij loopt en de macht die haar ziekte of haar bezetenheid, whatever it may be, over haar heeft. ‘Hij legde haar de handen op en op hetzelfde ogenblik richtte zij zich op en verheerlijkte God.’

Klein puntje van orde. Het was sabbat. De overste van de synagoge waar ze in zijn spreekt publiek iedereen aan en zegt: zes dagen zijn er waarop gewerkt moet worden. Komt u dus op die dag laten genezen en niet op de sabbatdag.’ Jezus bindt niet echt in maar geeft lik op stuk. ‘Huichelaars. Maakt niet ieder van u op sabbat zijn ezel van de voederbak los om hem naar de drinkplaats te voeren? Mag deze vrouw die achttien jaar lang door de duivel is kromgesloten, niet van die boeien bevrijd worden op de sabbatdag?’

Vroeger zei mijn vader tegen ons jongens als hij iets mocht wat wij niet mochten. Quod licet Jovi, non licet Bovi. Wat Jupiter mag, mag een rund nog niet. Hier zegt Jezus het andersom: Wat een rund mag, mag deze vrouw toch zeker ook. Bevrijd worden van kromgesloten zitten. Die genezingen op heilige dagen, hij doet het erom, lijkt het. Om te zien of ze nog kijken met ogen van mededogen óf vooral willen dat het allemaal keurig blijft zoals het is, volgens de regels. Terwijl de bedoeling van die regels bevrijding was. Vrij zijn. Vrij worden. En dan is een dag niets doen bedoeld als teken dat je nooit meer slaaf bent, nooit meer in boeien geklonken, nooit meer kromgebogen onder het juk van iemand anders. Hoe snel ben je kwijt waar een regel voor bedoeld is, of waar een overtuiging vandaan komt.

Fascinerend aan de tekst is dat kromgebogen zijn. Augustinus definieerde zonde volgens dat beeld. In jezelf gekromd zijn. Vastzitten. Nou kunnen we niets met dat woord zonde, maar in jezelf gekromd zitten. Je afvragen hoe je zo stom kon zijn, dat het je nooit echt lukt om zus of zo, wroeten, peuren, cirkeltjes draaien. Denken dat niemand van je houdt, erover jezelf bij jezelf beklagen en het jezelf kwalijk nemen, waardoor het verrekte moeilijk is om iemand te vinden die van je houdt, omdat je in jezelf gekromd als enig zicht jezelf hebt en daar zit die ander niet. En hoe verschrikkelijk vast kun je dan lopen. Deze vrouw, al achttien jaar.

Paulus schrijft vanochtend aan het kerkje in Rome: ‘De geest die gij ontvangen hebt, is er niet een van slaafsheid, die u opnieuw vrees zou aanjagen. Gij hebt een geest van kindschap ontvangen.’ Geen slaven, maar kinderen die papa zeggen tegen de kracht achter het universum. Niet vrij van gedoe, dat weten we allemaal wel van thuis, maar toch; een band waardoor je rechtop kunt staan in de wereld. Dat was het idee.

De Psalmschrijver sluit vanochtend af met: verwaarloosden geeft hij een eigen huis, gevangenen vrijheid en voorspoed, hij draagt onze lasten, de God van ons heil, want onze god is een god die verlost, de heer onze god ontrukt ons aan de dood.

 

Hier vind je de teksten die Rikko vanochtend las. Hij maakt vanaf nu gebruik van het katholieke leesrooster van Evangelizo.