Rustig, rustig alstublieft

Rustig, rustig alstublieft

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Rustig, rustig, alstublieft – PopUpGedachte vrijdag 13 oktober

Het is de vrijdag van een emotionele week voor heel het land. De verschrikkelijke zoektocht naar Anne Faber is tot een einde gekomen, de grootste angst bewaarheid geworden, Anne is er niet meer en ze heeft een verschrikkelijke dood gevonden. Er hebben zoveel mensen meegeleefd met deze zoektocht dat nu het verdriet, de woede en de angst ook van iedereen lijken te zijn. De verdachte zit niet alleen vast vanwege zijn mogelijke daad, maar geen politie of officier van justitie zou deze verdachte in deze omstandigheden loslaten in het publieke domein. Hij zou subiet zonder verder proces berecht worden door gewone Nederlands. Emoties roepen om een antwoord, altijd. Verdriet roept om een arm, om troost, om erkenning tenminste. Woede roept om vergelding, om een schuldige. Om schuldigen, want dit kunnen we niet afschuiven op een dader alleen, er zijn ook anderen schuldig die mogelijk hebben gemaakt dat deze dader weer dader werd, toch? En dan is er nog de angst, dat zoiets kan gebeuren. Ook die eist maatregelen, oplossingen. Dit mag nóóit weer gebeuren en dat moet nú geregeld. Dat dit niet kan, dat nóóit, dat zegt de ratio maar die heeft het moeilijk in tijden van grote emotie. Die heeft kalmte nodig en geduld, rechtvaardigheid heeft kalmte nodig en geduld, maar hoe dan? Hoe dan nu? Het is wat willekeurig deze uitbraak van emotie, er zijn vergelijkbare gevallen toch? Binnen en buiten onze grenzen, buiten zeker die dit niet allemaal oproepen. Het is willekeurig maar wel gerechtvaardigd al die emotie. Dat maakt dat de ratio die rust en kalmte wil en rechtvaardigheid het moeilijk heeft.

Net als in de reactie op de kabinetsplannen. Links en rechts roept moord en brand, want dat lijkt de taak van links en rechts. Er lekten dingen uit waarop nog niet kon worden gereageerd door de onderhandelaars maar er moest wel iets van gevonden worden, meteen. Ik lees zelf de paragrafen over vluchtelingen en migratie en ik weet het niet. Vrienden roepen op tot verzet, revolutie, artikel 1 wordt geschonden, kinderen die een pardon keihard nodig hebben en op wie het van toepassing zou zijn, staan keihard op de tocht. Niet zomaar een beetje, maar hun leven staat op de tocht. En versterking van de muren vanwege de mensen die sterven aan onze grenzen? Een idiote gevaarlijke gedachte. En toch, de pijn waarmee de ChristenUnie zegt dat het een bittere pil was, de remmende werking die ze zeggen gehad te hebben, het had er anders nog slechter uitgezien. Het vraagt om lenigheid van geest, om de mogelijkheid de eerste emotie even uit te stellen. Bij Anne Faber is de verdachte nog geen dader, en is er niet het recht om zijn hele doopceel breed uit te meten in de kranten. Natuurlijk mag er onderzocht worden of de instelling goed werk levert, maar een debat over politieke verantwoordelijkheid terwijl de strafzaak nog hangt. Hoe waarschijnlijker het wordt dat hij de dader is, hoe moeilijker het weerhouden van de emoties die nú iets willen. Niet morgen, niet na het weekend, maar vandaag en dat voelt zo terecht? Het is bijna eng.

In de tekst van vanochtend zegt Jezus van Nazareth: zalig die aan mij geen aanstoot neemt. En Jeremia, de profeet, wordt bij de koning geroepen omdat die wil weten hoe het afloopt met de belegering. Jeremia zegt: als ik u dat zeg, zult u mij doden. Jezus zegt het zinnetje: zalig die niet beledigd, gekwetst, gekrenkt of boos en geïrriteerd is, nadat hij aan Johannes heeft gezegd dat de nieuwe wereld is begonnen, de hemel op aarde en dat hij daar de spil van is want kijk maar: zieken worden genezen, doden staan op, lammen gaan lopen. Het is een beetje hemel op aarde, toch Johannes? En dan: zalig wie aan mij geen aanstoot neemt.

Het is zo ongewoon, zo groot, zo vreemd en zo pretentieus. Emoties kunnen zomaar hoog oplopen. Ratio verdwijnt naar de achtergrond. Er wordt niet meer gekeken naar de zaak, naar de uitleg, naar de hoop die men koesterde dat het goed zou komen en men ziet niet meer wat er daadwerkelijk gebeurt, maar emoties lopen hoog op. Zalig wie aan mij geen aanstoot neemt. Wonderen kunnen net zo bedreigend zijn als voorspellingen van ellende. Het is niet gewoon en daarom moet er iets gebeuren, er moet iets gevonden worden en wel meteen, zodat het evenwicht wordt hersteld. Zalig wie aan mij geen aanstoot neemt. Rustig, doe rustig. Voor mij een oefening rond dit kabinet, rustig, doe eens rustig. Het is niet zwart-wit, dit kabinet zeker niet. Verzet is nodig, je verantwoordelijkheid nemen ook, maar eerlijk, afgewogen, na een zuiver oordeel en dat kost tijd. Zoals het onderzoeken van een verdachte tijd kost. En van een instelling. En van politiek verantwoordelijken. Maar de emotie wil wat, in Jeremia’s dagen en in die van Jezus. De teksten uit het christendom zijn geen kanalisering van ongenoegen, zeker geen rechtvaardiging van wat we al vinden, het vraagt ons altijd om terug te treden van wat we al denken, op te staan voor het goede, fel én evenwichtig, gedreven en eerlijk. We krijgen niet wat we willen horen, omdat wat we willen horen tot nog toe niet het goede heeft voortgebracht. We hebben nodig wat we niet willen horen, en die conclusie vergt rust. Rust zonder loslaten, rust zonder cynisme, rust met toewijding en rust met hoop en gedreven vertrouwen in de toekomst – niet die van het kabinet, niet die van de rechtsstaat maar die van Jezus Christus zelf.

Jeremia 38:14-28

1 Korintiërs 15:1-11

Matteüs 11:1-6